ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

koinoniki_didaskalia

ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ

ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

 

Άνω Σύρος, 1η Μαίου 2010

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Σύνοψη της Κοινωνικής Διδασκαλίας της Καθολικής Εκκλησίας» είναι ο τίτλος του παρόντος βιβλίου, το οποίο συνοψίζει όλες τις Διατάξεις και την επίσημη κοινωνική διδασκαλία της Εκκλησίας μας, όπως αυτή εκφράστηκε από τη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού με το Διάταγμα: «Η Εκκλησία στον σύγχρονο κόσμο», αλλά και από τις Εγκυκλίους Επιστολές των Παπών, αρχής γενομένης από τον Πάπα Λέοντα ΙΓ΄ με την Εγκύκλιο «Rerum Novarum».

Η Ιερά Σύνοδος της Καθολικής Ιεραρχίας της Ελλάδος αποφάσισε την μετάφραση και έκδοση αυτής της Σύνοψης:

— για να δώσει τη δυνατότητα στους πιστούς της να γνωρίζουν ποιες είναι οι αρχές της κοινωνικής διδασκαλίας της Εκκλησίας,

—να διαπιστώσουν ότι όλες πηγάζουν από το Ευαγγέλιο και απ’ όλα τα Ιερά Βιβλικά κείμενα,

— να καθοδηγούνται από αυτές στην αντιμετώπιση των κοινωνικών θεμάτων και προβλημάτων.

Έτσι θα συμβάλλουν στη δημιουργία μιας κοινωνίας, η οποία να θεμελιώνεται στην αλήθεια και τη δικαιοσύνη και να εξασφαλίζει τα ύψιστα αγαθά της ειρήνης και της ελευθερίας σε όλους τους ανθρώπους.

Το έργο αυτό, το οποίο περιέχει αρκετά στοιχεία κοινά σε όλους τους Χριστιανούς, ευχόμαστε να αποβεί ωφέλιμο για σκέψη, περισυλλογή και δράση ώστε από κοινού να προσφέρουμε υπηρεσία και να συμβάλλουμε στην ειρηνική συμβίωση αλλά και την ευημερία της ανθρώπινης οικογένειας.

† ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ

Επίσκοπος Σύρου, Θήρας και Κρήτης

Πρόεδρος Ιεράς Συνόδου Καθολικής Ιεραρχίας Ελλάδος

 

ΠΟΝΤΙΦΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ

ΈΚΔΟΣΗ : ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΣΥΡΟΥ
ΣΕΛ. 655
ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ : 2010

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ

ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΣΥΡΟΥ
ΤΗΛ. 22810 84782
ΦΑΞ : 22810 84781

 

 

Διαβάστε τα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

 

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΝΑΛΙΟΥ ΑΝΤΖΕΛΟ ΣΟΝΤΑΝΟ ................................ 19

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ .................................................................................. 23

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ........................................................................... 25

ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ .............................................................. 27

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΑΣ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΟΣ

 

α) Στην αυγή της τρίτης χιλιετίας ........................................................ 31

β) Η σημασία του ντοκουμέντου .......................................................... 34

γ) Στην υπηρεσία της ολοκληρωμένης αλήθειας του ανθρώπου ................. 38

δ) Υπό το έμβλημα της αλληλεγγύης, του σεβασμού και της αγάπης ...........40

 

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤO

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ

 

Ι. Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ 

α) Το δώρημα της εγγύτητας στον Θεό ................................................... 45

β) Η αρχή της δημιουργίας και η γενναιοδωρία του Θεού ............................. 49

 

ΙΙ. Ο ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΓΑΠΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ 

α) Με τον Ιησού Χριστό εκπληρώνεται το αποφασιστικό γεγονός

της ιστορίας του Θεού με τους ανθρώπους .............................................. 50

β) Η αποκάλυψη της τριαδικής Αγάπης ................................................... 51

 

ΙΙΙ. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΓΑΠΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

α) Η τριαδική Αγάπη, αφετηρία και προορισμός του ανθρώπου ..................... 53

β) Η χριστιανική σωτηρία: για όλους τους ανθρώπους

και όλο τον άνθρωπο .......................................................................... 55

γ) Ο πιστός ακόλουθος του Χριστού ως νέο δημιούργημα ........................... 57

δ) Η υπερβατικότητα της σωτηρίας και η αυτονομία της γήινης πραγματικότητας ..... 59

 

IV. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ 

α) Η Εκκλησία, σημάδι και προστασία της υπερβατικότητας

του ανθρώπου ..................................................................................... 62

β) Εκκλησία, Βασιλεία του Θεού και ανανέωση των κοινωνικών

σχέσεων ............................................................................................ 64

γ) Νέοι ουρανοί και νέα γη .................................................................... 66

δ) Η Παρθένος Μαρία και το δικό Της «γένοιτο» στο σχέδιο

αγάπης του Θεού ................................................................................. 68

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

 

Ι. ΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

α) Η Εκκλησία, τόπος συγκρατοίκησης του Θεού με τους ανθρώπους.............. 70

β) Γονιμοποιώντας και ζυμώνοντας την κοινωνία με το Ευαγγέλιο ................. 71

γ) Κοινωνική διδασκαλία, ευαγγελισμός και ανθρώπινη πρόοδος..................... 74

δ) Δικαιώματα και καθήκοντα της Εκκλησίας .............................................. 76

 

ΙΙ. Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 

α) Γνώση φωτισμένη από την πίστη .......................................................... 78

β) Σε εγκάρδιο διάλογο με κάθε γνώση .................................................... 80

γ) Η έκφραση της διδακτικής λειτουργίας της Εκκλησίας .............................. 82

δ) Για μια κοινωνία συμφιλιωμένη στη δικαιοσύνη και στην αγάπη.................... 84

ε) Ένα μήνυμα για τα τέκνα της Εκκλησίας και την ανθρωπότητα.................... 86

στ)Με σκοπό τη συνέχεια και την ανανέωση ............................................... 87

 

ΙΙΙ. Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ:

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ 

α) Η αφετηρία μιας νέας πορείας .............................................................. 89

β) Από τη «Rerum novarum» στις μέρες μας ............................................... 90

γ)Με το φως και την ώθηση του Ευαγγελίου ............................................ 102

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ

 

Ι. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ Η ΠΕΡΣΟΝΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

 

ΙΙ. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ «ΕΙΚΟΝΑ ΘΕΟΥ» ...................................................... 105

α) Πλάσμα κατ’ εικόνα του Θεού ............................................................. 105

β) Το δράμα της αμαρτίας ..................................................................... 108

γ) Η παγκοσμιότητα του αμαρτήματος και η παγκοσμιότητα

της σωτηρίας ...................................................................................... 112

 

ΙΙΙ. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΛΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ....................................... 114

Α) Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ................................................................. 115

Β) ΑΝΟΙΓΜΑ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

α) Ανοιχτός στην υπερβατικότητα ............................................................ 117

β)Μοναδικός και ανεπανάληπτος .............................................................. 118

γ) Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας .............................................. 119

Γ) Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ............................................................. 121

α) Αξία και όρια της ελευθερίας ................................................................ 121

β) Ο δεσμός της ελευθερίας με την αλήθεια και το φυσικό νόμο ..................... 123

Δ) Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ............................ 127

Ε) Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑ .......................................................... 130

 

IV. ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ........................................................... 132

α) Η αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων .................................................... 132

β) Ο προσδιορισμός των δικαιωμάτων ........................................................ 135

γ) Δικαιώματα και υποχρεώσεις ................................................................ 136

δ) Δικαιώματα των λαών και των εθνών .................................................... 137

ε) Γεφυρώνοντας την απόσταση ανάμεσα στο γράμμα και στο πνεύμα ............. 138

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

Ι. ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΟΤΗΤΑ

 

ΙΙ. Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΑΛΟΥ .......................................................... 142

α) Σημασία και κυριότερα επακόλουθα ..................................................... 142

β) Η ευθύνη όλων για το κοινό καλό ....................................................... 143

γ) Οι υποχρεώσεις της πολιτικής κοινότητας ............................................. 145

 

ΙΙΙ. Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ
 

α) Προέλευση και σημασία ...................................................................... 147

β) Οικουμενικός προορισμός των αγαθών και ιδιωτική ιδιοκτησία..................... 149

γ) Οικουμενικός προορισμός των αγαθών και προνομιακή επιλογή των φτωχών 153

 

IV. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑΣ 

α) Προέλευση και σημασία ............................................................... 156

β) Πραγματικές ενδείξεις ................................................................. 158

 

V. Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 

α) Σημασία και αξία ........................................................................ 160

β) Συμμετοχή και δημοκρατία ......................................... ................. 161

 

VI. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 

α) Σημασία και αξία ....................................................................... 162

β) Η αλληλεγγύη ως κοινωνική αρχή και ηθική αρετή .......................... 163

γ) Αλληλεγγύη και κοινή ανάπτυξη των ανθρώπων ............................ 164

δ) Η αλληλεγγύη στο βίο και στο μήνυμα του Ιησού Χριστού ................ 166

 

VII. ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
 

α) Η σχέση ανάμεσα σε αρχές και αξίες ............................................ 167

β) Η αλήθεια............................................................................... 168

γ) Η ελευθερία ........................................................................... 169

δ) Η δικαιοσύνη .......................................................................... 170

 

VIII. Η ΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ 

 

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΖΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

 

Ι. Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

α) Η σημασία της οικογένειας για τον άνθρωπο .................................. 181

β) Η σημασία της οικογένειας για την κοινωνία ................................... 181

 

ΙΙ. Ο ΓΑΜΟΣ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
 

α) Η αξία του γάμου ......................................................................... 183

β) Το ιερό μυστήριο του γάμου ........................................................... 185

 

ΙΙΙ. Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

α) Η αγάπη και η διαμόρφωση μιας κοινότητας προσώπων ...................... 187

β) Η οικογένεια είναι το ιερό της ζωής ................................................. 194

γ) Το καθήκον της διαπαιδαγώγησης .................................................. 201

δ) Αξιοπρέπεια και δικαιώματα των παιδιών ........................................... 205

 

IV. Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

α) Οικογενειακή αλληλεγγύη .................................................... ........ 207

β) Οικογένεια, οικονομική ζωή και εργασία ........................................... 208

 

V. Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

 

Ι. ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ 

α) Το καθήκον της καλλιέργειας και της προστασίας της γης ...................... 213

β) Ο Ιησούς άνθρωπος της εργασίας ...................................................... 215

γ) Το καθήκον της εργασίας ................................................................ 218

 

ΙΙ. Η ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ «RERUMNOVARUM» 

 

ΙΙΙ. Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
 

α) Η υποκειμενική και αντικειμενική διάσταση της εργασίας ........................ 221

β) Οι σχέσεις ανάμεσα σε εργασία και κεφάλαιο ....................................... 225

γ) Η εργασία, δικαίωμα στη συμμετοχή ................................................... 228

δ) Σχέση ανάμεσα σε εργασία και ιδιωτική ιδιοκτησία ................................. 229

ε) Η εορταστική ανάπαυση ....................................................................230

 

IV. ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ .........................................................232

α) Η εργασία είναι αναγκαία ..................................................................232

β) Ο ρόλος του κράτους και της αστικής κοινωνίας στην προώθηση

του δικαιώματος στην εργασία .............................................................. 234

γ) Η οικογένεια και το δικαίωμα στην εργασία .......................................... 236

δ) Οι γυναίκες και το δικαίωμα στην εργασία ........................................... 236

ε) Η εργασία ανηλίκων ........................................................................ 237

στ) Η μετανάστευση και η εργασία ......................................................... 238

ζ) Ο αγροτικός κόσμος και το δικαίωμα στην εργασία ................................ 240

 

V. ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ .............................................. 241

α) Η αξιοπρέπεια των εργαζομένων και ο σεβασμός των δικαιωμάτων τους .... 241

β) Το δικαίωμα στη δίκαιη αμοιβή και στην κατανομή των εσόδων .................242

γ) Το δικαίωμα της απεργίας ................................................................ 243

 

VI. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ............................ 244

α) Η σπουδαιότητα των συνδικάτων ....................................................... 244

β) Νέες μορφές αλληλεγγύης ............................................................... 246

 

VII. ΤΑ «RES NOVAE» ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 

α) Ένα στάδιο εποχικής μετάβασης ........................................................ 248

β) Κοινωνική διδασκαλία και «res novae» ................................................ 251

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ

 

Ι. ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ 

α) Ο άνθρωπος, η φτώχεια και ο πλούτος ................................................. 256

β) Ο πλούτος υπάρχει για να μοιράζεται .................................................... 259

 

ΙΙ. ΗΘΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

 

ΙΙΙ. ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 

α) Η επιχείρηση και οι σκοποί της ............................................................. 266

β)Ορόλος του επιχειρηματία και του διευθυντικού στελέχους ......................... 269

 

IV. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

α) Ο ρόλος της ελεύθερης αγοράς ........................................................... 272

β) Η δραστηριότητα του κράτους ............................................................. 274

γ) Ο ρόλος των ενδιάμεσων στρωμάτων ................................................... 277

δ) Αποταμίευση και κατανάλωση .............................................................. 278

 

V. ΤΑ «RES NOVAE» ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 

α) Η παγκοσμιοποίηση: ευκαιρίες και κίνδυνοι ............................................. 280

β) Το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα .................................................. 284

γ) Ο ρόλος της διεθνούς κοινότητας στην εποχή της παγκόσμιας οικονομίας .... 286

δ)Μια ολοκληρωμένη και αλληλέγγυα ανάπτυξη ......................................... 288

ε) Η ανάγκη ενός μεγάλου παιδαγωγικού και πολιτιστικού έργου ....................289

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

 

Ι. ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ
 

α) Η εξουσία του Θεού .......................................................................... 291

β) Ο Ιησούς και η πολιτική εξουσία .......................................................... 292

γ) Οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες ....................................................... 293

 

II. ΤΟ ΘΕΜΕΛΙΟ ΚΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ  

α) Πολιτική κοινότητα, άνθρωπος και λαός .............................................. 295

β) Προστασία και προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ........................ 298

γ) Η συμβίωση που βασίζεται στην αστική φιλία ........................................ 300

 

ΙΙΙ. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ 

α) Το θεμέλιο της πολιτικής εξουσίας ...................................................... 302

β) Η εξουσία ως ηθική δύναμη ............................................................... 304

γ) Το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης .............................................. 306

δ) Το δικαίωμα της αντίστασης .............................................................. 307

ε) Η επιβολή ποινών ............................................................................ 308

 

IV. ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ  

α) Οι αξίες και η δημοκρατία .................................................................. 311

β) Θεσμοί και δημοκρατία ...................................................................... 312

γ) Οι ηθικές συνιστώσες της πολιτικής αντιπροσώπευσης ............................. 313

δ) Όργανα πολιτικής συμμετοχής ............................................................ 315

ε) Πληροφόρηση και δημοκρατία ............................................................. 315

 

V. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

α) Η αξία της αστικής κοινωνίας .............................................................. 317

β) Η υπεροχή της αστικής κοινωνίας ........................................................ 318

γ) Εφαρμόζοντας την αρχή της επικουρικότητας ........................................ 319

 

VI. ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

 

Α)Η ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΕΝΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

 

Β) ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 

α) Αυτονομία και ανεξαρτησία .................................................................. 322

β) Συνεργασία ...................................................................................... 323

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

 

Ι. ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ 

α) Η ενότητα της ανθρώπινης οικογένειας ............................................. 325

β) Ο Ιησούς Χριστός πρότυπο και θεμέλιο της νέας ανθρωπότητας.............. 326

γ) Η οικουμενική κλήση του χριστιανισμού ............................................ 327

 

ΙΙ. ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

α) Διεθνής κοινότητα και αξίες ........................................................... 328

β) Σχέσεις που θεμελιώνονται στη σύμπνοια της νομικής με την ηθική τάξη.. 331

 

ΙΙΙ. Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

α) Η αξία των διεθνών οργανώσεων .................................................... 334

β) Ο νομικός χαρακτήρας της Αγίας Έδρας ............................................ 337

 

IV. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ


α) Η συνεργασία για να εγγυηθούμε το δικαίωμα στην ανάπτυξη................. 338

β) Αγώνας κατά της φτώχειας ............................................................ 341

γ) Το εξωτερικό χρέος ...................................................................... 342

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ

Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

 

Ι. ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ 

ΙΙ. Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ

ΙΙΙ. Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

IV.ΜΙΑ ΚΟΙΝΗ ΕΥΘΥΝΗ 

α) Το περιβάλλον, ένα συλλογικό αγαθό ................................................... 353

β) Η χρήση της βιοτεχνολογίας ............................................................... 358

γ) Περιβάλλον και κατανομή των αγαθών ................................................. 362

δ) Νέοι τρόποι ζωής ............................................................................... 365

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ

Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

 

Ι. ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ................................................................... 367

ΙΙ. Η ΕΙΡΗΝΗ: ΚΑΡΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ............... 370

ΙΙΙ. Η ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ: Ο ΠΟΛΕΜΟΣ .................................... 372

α) Η νόμιμη άμυνα .......................................................................... 375

β) Προστατεύοντας την ειρήνη .......................................................... 376

γ) Η υποχρέωση να προστατεύουμε τους αθώους ................................. 377

δ) Μέτρα εναντίον όποιου απειλεί την ειρήνη ........................................ 380

ε) Ο αφοπλισμός ............................................................................. 381

στ) Η καταδίκη της τρομοκρατίας ....................................................... 384

 

IV. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ

 

ΤΡΙΤΟΜΕΡΟΣ

ΔΩΔΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

 

Ι. Η ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 

α) Κοινωνική διδασκαλία και πολιτιστική ενσωμάτωση της πίστης ............393

β) Κοινωνική διδασκαλία και κοινωνική ποιμαντική .............................. 395

γ) Κοινωνική διδασκαλία και διαπαιδαγώγηση .................................... 397

δ) Προώθηση του διαλόγου ........................................................... 401

ε) Οι υπεύθυνοι της κοινωνικής ποιμαντικής ..................................... 402

 

ΙΙ. Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ Η ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΩΝ ΛΑΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΝ 

α) Ο λαϊκός πιστός ...................................................................... 404

β) Η πνευματικότητα του λαϊκού πιστού .......................................... 406

γ) Ενεργώντας με σύνεση ........................................................... 407

δ) Κοινωνική διδασκαλία και συλλογική εμπειρία ............................... 409

ε) Η υπηρεσία στα διάφορα πλαίσια της κοινωνικής ζωής .................... 411

1. Η υπηρεσία στον άνθρωπο ........................................................ 411

2. Η υπηρεσία στον πολιτισμό ........................................................ 413

3. Η υπηρεσία στην οικονομία ........................................................ 419

4. Η υπηρεσία στην πολιτική .......................................................... 420

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

 

α) Η βοήθεια της Εκκλησίας στο σύγχρονο άνθρωπο ........................... 429

β) Ξεκινώντας ξανά από την πίστη στον Χριστό .................................. 430

γ) Μία στέρεη ελπίδα ..................................................................... 431

δ) Χτίζοντας τον «πολιτισμό της αγάπης» .......................................... 433

 

Greek Armenian English Filipino French Italian Ukrainian