Το αίτημα είχε υποβληθεί στον Πάπα από την Ποντιφική Σύνοδο για την Υπηρεσία της Ολοκληρωμένης Ανθρώπινης Ανάπτυξης. Μεταξύ των λόγων, η «ανησυχία της Εκκλησίας για την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπινου όντος».
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι καρπός της ανθρώπινης νοημοσύνης.
Όπως η βιομηχανική επανάσταση «απαιτούσε βασική εκπαίδευση ώστε οι άνθρωποι να μπορέσουν να ανταποκριθούν στη νέα πραγματικότητα», έτσι και «η ψηφιακή επανάσταση απαιτεί ψηφιακή επιμόρφωση» για να βοηθηθούν οι άνθρωποι της εποχής μας. Έτσι έγραφε τον περασμένο Ιανουάριο ο Λέων ΙΔ΄ στο Μήνυμα για την 60ή Παγκόσμια Ημέρα Κοινωνικών Επικοινωνιών, που εορτάστηκε υπογραμμίζοντας ακόμη μία φορά πόσο κεντρικό είναι το θέμα της Ποντιφικής αποστολής του.
Ο Πάπας, με ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα προς τα εμπρός, ενέκρινε —έπειτα από αίτημα του Καρδιναλίου Michael Czerny, επικεφαλής της Ποντιφικής Συνόδου ια την Υπηρεσία της Ολοκληρωμένης Ανθρώπινης Ανάπτυξης— τη δημιουργία Επιτροπής Δικαστηρίων για την Τεχνητή Νοημοσύνη στο Βατικανό.
Το όργανο αυτό, σύμφωνα με το αποστολικό σύνταγμα Praedicate Evangelium, μπορεί να συσταθεί από επικεφαλής Δικαστηρίου για «τη διαχείριση ζητημάτων μικτής αρμοδιότητας που απαιτούν αμοιβαία και συχνή διαβούλευση». Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο έγγραφο που δημοσιεύθηκε χθες και φέρει την υπογραφή του επικεφαλής, ο συντονισμός της Επιτροπής ανατίθεται «για ένα έτος, με δυνατότητα ανανέωσης» στο Δικαστήριο που διευθύνει ο Czerny.
Μεταξύ των λόγων που οδήγησαν τον Λέοντα ΙΔ΄ να εγκρίνει τη δημιουργία της Επιτροπής συγκαταλέγονται η ανάπτυξη και οι «πρόσφατες επιταχύνσεις» στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, οι «πιθανές επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στην ανθρωπότητα στο σύνολό της» και, όχι λιγότερο σημαντικό, η «ανησυχία της Εκκλησίας για την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπινου όντος».
Στην πράξη, ο οργανισμός δημιουργείται για να «διευκολύνει τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών» σχετικά με τις «δραστηριότητες και τα σχέδια που αφορούν την ΤΝ». Στις αρμοδιότητές του —στον οποίο οργανισμό θα συμμετέχουν επίσης εκπρόσωποι της Συνόδου για τη Διδασκαλία της Πίστεως, της Ποντιφικής Συνόδου για τον Πολιτισμό και την Εκπαίδευση, της Ποντιφικής Συνόδου Επικοινωνίας, της Ποντιφικής Ακαδημίας για τη Ζωή, της Παπικής Ακαδημίας Επιστημών και της Ποντιφικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών— περιλαμβάνεται και η συζήτηση γύρω από τις «πολιτικές» χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης εντός της Αγίας Έδρας.
Σύμφωνα πάντα με το έγγραφο, ο συντονισμός της Επιτροπής θα μπορεί στη συνέχεια να ανατίθεται από τον Ποντίφικα σε κάποιο άλλο από τα συμμετέχοντα ιδρύματα, «πάντοτε για περίοδο ενός έτους».
Γίνεται ολοένα και πιο σαφής η βούληση του Πάπα να βάλει την Εκκλησία —ξεκινώντας από τους ίδιους τους οργανισμούς του Βατικανού— στον προβληματισμό γύρω από τους κινδύνους και τις δυνατότητες της ΤΝ, ιδιαίτερα σε σχέση με την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η συνειδητοποίηση, όπως είπε ο Λέων ΙΔ’ δύο ημέρες μετά την εκλογή του κατά τη συνάντησή του με τους Καρδιναλίους εκλέκτορες, είναι ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί το σημερινό «κοινωνικό ζήτημα» μέσα στο πλαίσιο μιας δεύτερης «βιομηχανικής επανάστασης», εκείνης της «ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης».
Η απάντηση της Εκκλησίας, είχε τονίσει, βρίσκεται ήδη ολόκληρη «στην κληρονομιά της κοινωνικής διδασκαλίας της», η οποία μπορεί να ανταποκριθεί «στις νέες προκλήσεις για την υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της δικαιοσύνης και της εργασίας».
Δεν είναι τυχαίο ότι η πρώτη εγκύκλιος του Πάπα Λέοντος ΙΔ΄, η οποία συνήθως καθορίζει την προγραμματική γραμμή ολόκληρης της Ποντιφικής του αποστολής, όπως συνέβη με τον Πάπα Φραγκίσκο και την Αποστολική Παραίνεση Evangelii Gaudium, ενδέχεται να αφιερωθεί σε μεγάλο βαθμό ακριβώς στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η δημοσίευσή της αναμένεται σύντομα. Ίσως λοιπόν, όχι πολύ μακριά από την επέτειο της ιστορικής κοινωνικής εγκυκλίου Rerum Novarum του Λέοντος ΙΓ΄, που φέρει ημερομηνία 15 Μαΐου 1891 και από την οποία ο Πρέβοστ δεν έχει κρύψει ποτέ ότι εμπνέεται.
Θεμελιώδη ρόλο στην ηθική διαχείριση της ΤΝ στους διάφορους τομείς της ανθρώπινης ζωής και της κοινωνίας έχει, σύμφωνα με τον Πάπα, η εκπαίδευση. Μιλώντας στο Πανεπιστήμιο La Sapienza, κάλεσε όλους να «επαγρυπνούν για την ανάπτυξη και την εφαρμογή της ΤΝ στον στρατιωτικό και πολιτικό τομέα, ώστε να μην αποδυναμώνει την ανθρώπινη ευθύνη στις αποφάσεις και να μην χειροτερεύει την τραγικότητα των συγκρούσεων».
Διότι από την εκπαίδευση κριτικών συνειδήσεων εξαρτάται και η διατήρηση της ειρήνης σήμερα και στο μέλλον, πρόσθεσε, με τους νέους να καλούνται να κατευθύνουν την έρευνα και τις επενδύσεις προς ένα ριζικό «ναι» στη ζωή.
ΠΗΓΗ: AVVENIRE
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
