Να διασχίζει κανείς το κατώφλι ενός Καθεδρικού Ναού και, ταυτοχρόνως, να εισέρχεται σε μια νέα κοινότητα, την οποία καλείται να διακονήσει με το ίδιο πνεύμα. Να παραλαμβάνει τον Εσταυρωμένο και το αγιασμένο ύδωρ, σημεία μιας διακονίας που ασκείται με φροντίδα για την εσωτερική ζωή χωρίς να αφήνεται να μαραθεί εξαιτίας φόβων ή προσωπικών συμφερόντων. Η μεταμορφωτική δύναμη της προσκύνησης· η αποστολή που περιέχεται στις Αποστολικές Επιστολές ως πυξίδα μέσα στην πληθώρα των φωνών που κατακλύζουν τη συνείδηση των πιστών.
Αυτές είναι μερικές από τις εικόνες μέσω των οποίων ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ αναστοχάζεται σχετικά με την Επισκοπική διακονία, συνδέοντας τα επιμέρους στάδια της τελετής υποδοχής του Επισκόπου στον καθεδρικό ναό της Εκκλησίας του με την αποστολή που του έχει εμπιστευθεί η Εκκλησία.
Αυτό πράττει σε επιστολή που δημοσιεύθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου, και απευθύνεται στους Επισκόπους της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, με την ευκαιρία της τρίτης εκατονταετηρίδας από την αγιοκατάταξη του προστάτη τους, Αγίου Τορίβιου ντε Μογροβέχο.
Καρδιές στον ουρανό και πόδια στον δρόμο
Η πρώτη συνάντηση με τους πιστούς, στην είσοδο του Καθεδρικού Ναού, πραγματοποιείται με μια κοινότητα της οποίας η πορεία έχει προηγηθεί εκείνης του Επισκόπου. Για να τη γνωρίσει σε βάθος, καλείται να πορευθεί ανάμεσά της, όπως ο Άγιος Τορίβιος, ο οποίος μεριμνούσε για έναν ευαγγελισμό που λάμβανε υπόψη και τις τοπικές γλώσσες, δημιουργώντας δεσμούς με τη γη και τον λαό της.
«Υπάρχουν πραγματικότητες μιας Επισκοπής που δύσκολα φθάνουν στο γραφείο του Επισκόπου. Γι’ αυτό, ας φροντίσουμε ώστε η ποιμαντική επίσκεψη να διατηρεί όλη τη δύναμή της: ας πορευθούμε προσωπικά προς συνάντηση των κοινοτήτων μας, ας ακούσουμε το ποίμνιό μας και ας αναζητήσουμε εκείνους που σπάνια έχουν την ευκαιρία να πλησιάσουν τον Επίσκοπο. Η διακονία ενός διαδόχου των Αποστόλων απαιτεί να ζει με την καρδιά στον ουρανό και τα πόδια στον δρόμο».
Επιστροφή στη σχολή του Σταυρού
Στην είσοδο ακόμη, συνεχίζει ο Λέων ΙΔ΄, ο Επίσκοπος παραλαμβάνει έναν σταυρό και τον ασπάζεται. Πρόκειται για μια χειρονομία που αποτελεί «υπόσχεση αυτοπροσφοράς», την οποία ο Άγιος Τορίβιος πραγματοποίησε έμπρακτα στα ταξίδια και στους κόπους του, πλησιάζοντας τους αυτόχθονες πληθυσμούς, «διορθώνοντας καταχρήσεις» και παραμένοντας κοντά στους φτωχούς και σε όσους υπέφεραν.
«Αγαπητοί αδελφοί, έχουμε ανάγκη να επιστρέφουμε συχνά στη σχολή του Σταυρού. Η εγκατάλειψη του ποιμνίου μπορεί να αρχίσει πολύ πριν από μια εμφανή απομάκρυνση, όταν η άνεση, ο φόβος ή τα προσωπικά συμφέροντα αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα από το καλό των πιστών».
Να αγιάζει και να αγιάζεται
Από τον σταυρό περνά κανείς στο αγιασμένο ύδωρ, το οποίο συνδέει τον Επίσκοπο και τους πιστούς μέσα στο ένα Βάπτισμα. Εκείνος που αγιάζει, γράφει ο Πάπας, συνεχίζει και ο ίδιος «να έχει ανάγκη να αγιάζεται».
«Ας διαφυλάξουμε, λοιπόν, την εσωτερική μας ζωή και ας διατηρούμε ζωντανή τη συνείδηση ότι είμαστε μαθητές που έχουμε ανάγκη από τη μεταστροφή».
Να ενθαρρύνουμε την Ευχαριστιακή Προσκύνηση
Μέσα στη σιωπή, ενώπιον του Αγιοτάτου, ο Επίσκοπος συνειδητοποιεί ότι οι ποιμένες παρέρχονται και αλλάζουν, ότι ανακύπτουν νέες ανάγκες και διαδέχονται η μία την άλλη οι ποιμαντικές πρωτοβουλίες, αλλά «ο Χριστός παραμένει».
Ο Ποντίφικας προτρέπει, επομένως, να καταστεί η Ευχαριστιακή Προσκύνηση «ποιμαντική προτεραιότητα», προσφέροντας στους πιστούς χρόνους και χώρους όπου θα μπορούν να βρίσκουν στήριξη στην πορεία τους και να ανοίγονται δρόμοι τους οποίους «κανένας σχεδιασμός δεν θα μπορούσε να προβλέψει».
Να επαγρυπνούν για την ενότητα
Από την περισυλλογή προχωρεί κανείς προς την Αγία Τράπεζα του Κυρίου, η οποία εδώ παρουσιάζεται ως ο τόπος «εκείνου που συνάγει γύρω του την Εκκλησία του και την καθιστά ένα σώμα».
Ο τότε Αρχιεπίσκοπος Λίμας, παρατηρεί ο Λέων ΙΔ΄, διακονούσε μια τεράστια και πολυποίκιλη κοινότητα, καταβάλλοντας προσπάθειες για τη διατήρηση της ενότητάς της. Πρόκειται για ένα καθήκον για το οποίο χρειάζεται επαγρύπνηση και σήμερα, ώστε «η διαφορετικότητα των Επισκοπών μας να βρίσκει στον Χριστό την ενότητά της».
Υπομονετικοί και ριζωμένοι μέσα σε φωνές που παραπλανούν
Η τελετή συνεχίζεται με την ανάγνωση των Αποστολικών Επιστολών, δηλαδή της Βούλας με την οποία ο Ποντίφικας διορίζει τον Ποιμένα κάθε τοπικής Εκκλησίας.
Ο Επίσκοπος δεν αναθέτει ο ίδιος στον εαυτό του αυτή την αποστολή, αλλά τη δέχεται και την ασκεί σε κοινωνία με την Εκκλησία, αναλαμβάνοντας τη δέσμευση να διαφυλάξει την «καλή παρακαταθήκη».
Ο Άγιος Τορίβιος εκπλήρωσε αυτό το καθήκον, σημειώνει ο Πάπας, με την υποδοχή και εφαρμογή των αποφάσεων της Συνόδου του Τριδέντου, με τη σύγκληση Επαρχιακών και Επισκοπικών Συνόδων, καθώς και με την Κατηχητική του δράση.
«Σε μια εποχή κατά την οποία πολλές φωνές διεκδικούν αυθεντία επί της συνειδήσεως των πιστών, στον Επίσκοπο ανήκει να προσφέρει σαφή, υπομονετική και ριζωμένη στην Εκκλησιαστική κοινωνία διδασκαλία, ώστε να βοηθήσει τον λαό του να αναγνωρίζει τη φωνή του ενός Ποιμένα».
Να μπορούν να χτυπούν με εμπιστοσύνη την πόρτα
Στη συνέχεια, ο κλήρος και οι πιστοί πλησιάζουν τον νέο τους Επίσκοπο. Η πράξη αυτή, που εκφράζεται με υπόκλιση, γίνεται ευθύνη, η οποία φανερώνεται ιδιαίτερα στη σχέση του Επισκόπου με τους ιερείς, οι οποίοι είναι ενωμένοι μαζί του «με μοναδικό τρόπο στο ένα Ιερατείο και στην αποστολή που έχει ανατεθεί στην τοπική Εκκλησία».
Ο «Απόστολος των Άνδεων» φρόντιζε ιδιαίτερα για τους ιερείς του, και ο Ποντίφικας καλεί τους Επισκόπους να πράττουν το ίδιο, ιδίως κατά τα πρώτα χρόνια της ιερατικής διακονίας, ώστε κανένας Ιερέας να μη νιώθει ότι μπορεί να πλησιάσει τον ποιμένα του «μόνον όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα που πρέπει να επιλυθεί».
«Η Επισκοπική πατρότητα αναγνωρίζεται πολλές φορές όταν ένας Ιερέας γνωρίζει ότι μπορεί να χτυπήσει με εμπιστοσύνη την πόρτα της Επισκοπικής κατοικίας».
Η ουσιώδης θέση της προσευχής
Μετά την ανάγνωση του Ευαγγελίου έρχονται τα λόγια του ίδιου του Επισκόπου, ο οποίος απευθύνεται στον λαό του μόνον αφού προηγουμένως έχει δεχθεί, ακούσει και αναλογισθεί. Αυτή η σειρά των πράξεων περιέχει μια διδασκαλία την οποία πρέπει να έχουμε «πάντοτε παρούσα».
«Καμία ανάγκη ούτε κανένα ποιμαντικό καθήκον, όσο αναγκαίο και αν είναι, ας μην υποβιβάζει την προσευχή σε προθάλαμο του κηρύγματος. Ας αφιερώνουμε πάντοτε τον αναγκαίο χρόνο για να ακούμε τον Λόγο και να προετοιμάζουμε με φροντίδα τον τρόπο με τον οποίο θα τον προσφέρουμε στον λαό μας».
Μετά τη Θεία Λειτουργία, κάθε ημέρα
Φθάνουμε κατόπιν στη στιγμή της προσκομιδής, κατά την οποία διαφαίνεται εκείνο που ο Επίσκοπος καλείται να αποθέτει, ημέρα με την ημέρα, στα χέρια του Κυρίου: την εργασία, τα σχέδια, τις αποφάσεις, τα πρόσωπα, τις ανησυχίες και τις ελπίδες.
«Θα υπάρξουν στιγμές κατά τις οποίες θα βλέπει με σαφήνεια τον δρόμο και άλλες κατά τις οποίες θα βιώνει τη δική του μικρότητα. Στον Επίσκοπο ανήκει να προσφέρεται με πιστότητα· ο καρπός, τελικά, ανήκει στον Θεό».
Η τέλεση όλων αυτών των τελετών πρέπει, τέλος, να παρατείνεται πολύ πέρα από τη Θεία Λειτουργία, στην καθημερινή ζωή του Επισκόπου, «έως ότου ολόκληρη η ύπαρξή του καταστεί, εν Χριστώ, προσφορά προς τον Πατέρα».
Ο Πάπας προτρέπει τη σημερινή εκκλησιαστική κοινότητα να εμβαθύνει στη γνώση αυτών των ποιμένων, ώστε να κατανοήσει πώς η αποστολή μπορεί να λάβει διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τις εποχές και τις περιστάσεις.
Η επιστολή ολοκληρώνεται με την εμπιστευτική παράθεση στην Αγία Μαρία της Γουαδελούπης, που είναι η Προστάτιδα των ισπανόφωνων λαών, της επιθυμίας «να ζήσουμε με ανανεωμένη πιστότητα την αποστολή που μας έχει ανατεθεί».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
