«Κανένας Επίσκοπος δεν πορεύεται μόνος. Και κανένας Επίσκοπος δεν πρέπει να αφήνει μόνο του τον λαό του, αλλά οφείλει να γνωρίζει τις χαρές, τις οδύνες και τα όνειρά του, διατηρώντας καρδιά ανοικτή προς όλους, ακόμη και προς τους Χριστιανούς άλλων Ομολογιών και τους πιστούς άλλων θρησκειών, και να αναγγέλλει το Ευαγγέλιο σε αυτή την εποχή των ταχύτατων αλλαγών και της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται ανησυχητική».
Ο Πάπας απευθύνεται σε 147 Επισκόπους από τις πέντε ηπείρους. Πρόκειται για Ιεράρχες που διορίστηκαν κατά το τελευταίο έτος και συμμετέχουν στο ετήσιο πρόγραμμα επιμόρφωσης στο Βατικανό, έναν χώρο που αποσκοπεί στην ενίσχυση του διαλόγου, στην παροχή κατευθύνσεων και στην αμοιβαία γνωριμία μεταξύ ανθρώπων που προέρχονται από εξαιρετικά διαφορετικά εκκλησιαστικά, πολιτιστικά και κοινωνικά περιβάλλοντα. Στη φετινή διοργάνωση συμμετείχαν 98 Επίσκοποι στο πρόγραμμα που προτάθηκε από την Ποντιφική Σύνοδο για τους Επισκόπους και 49 στο αντίστοιχο πρόγραμμα της Ποντιφικής Συνόδου για τον Ευαγγελισμό.
«Επίσκοποι, υπηρέτες της κοινωνίας στην Εκκλησία και στον σημερινό κόσμο» ήταν το θέμα αυτού του «μίνι μεταπτυχιακού προγράμματος» για τους νέους Επισκόπους, το οποίο άρχισε στις 2 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, με την ακρόαση από τον Πάπα Λέοντα στην Αίθουσα της Συνόδου.
Ο Ποντίφικας άρχισε τη συνάντηση ζητώντας «μια προσευχή για την αιώνια ανάπαυση» του πατέρα του Καρδιναλίου Louis Antonio Tagle, Προέδρου της Ποντιφικής Συνόδου για τον Ευαγγελισμό, ο οποίος απεβίωσε πριν από λίγες ημέρες.
«Κανένας Επίσκοπος δεν πορεύεται μόνος»
Ο Λέων ΙΔ΄ αρχίζει την ομιλία του δηλώνοντας ότι είναι «ειλικρινά χαρούμενος» για την εμπειρία αδελφοσύνης που έζησαν οι Ιεράρχες, οι οποίοι μαζί «άκουσαν, προσευχήθηκαν και τέλεσαν την Ευχαριστία». Όλα αυτά βοηθούν να θυμηθούν «ένα πολύ απλό και πολύτιμο πράγμα: κανένας Επίσκοπος δεν πορεύεται μόνος», τονίζει ο Πάπας.
«Είστε στην προσευχή μου, και μαζί σας οι Εκκλησίες σας: οι ιερείς, οι διάκονοι, οι αφιερωμένοι άνδρες και γυναίκες, οι υποψήφιοι για την ιεροσύνη, οι οικογένειες, οι νέοι, οι ηλικιωμένοι, οι φτωχοί, όσοι υποφέρουν και όσοι ακόμη περιμένουν να συναντήσουν τη χαρά του Ευαγγελίου. Όλοι πρέπει να βρίσκουν μια θέση στην καρδιά του Επισκόπου, διότι όλοι έχουν ήδη μια θέση στην καρδιά του Χριστού».
Η πρόκληση της διαφύλαξης του ανθρώπινου προσώπου στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Με αφετηρία αυτή τη διαπίστωση, ο Πάπας προσφέρει ορισμένες συγκεκριμένες κατευθύνσεις στους νέους Επισκόπους για την άσκηση της διακονίας τους. Ιδιαιτέρως κατά την «εποχή των ταχύτατων αλλαγών», κατά την οποία «οι εξελίξεις των τεχνολογιών της επικοινωνίας και της Τεχνητής Νοημοσύνης άνοιξαν δυνατότητες τις οποίες, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, δεν θα μπορούσαμε καν να είχαμε φανταστεί».
Οι ευκαιρίες και τα νέα αυτά δεδομένα «ασφαλώς δεν μπορούν να απελευθερώσουν την ανθρωπότητα από την αμαρτία και τις συνέπειές της: αυτό αποδεικνύεται τραγικά από τις κρίσεις που διέρχεται», υπογραμμίζει ο Λέων ΙΔ΄.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο και, από ορισμένες απόψεις, «ανησυχητικό» σκηνικό, η Εκκλησία «γιόρτασε κατά το περασμένο έτος το Ιωβηλαίο της Ελπίδας». «Μήπως επειδή ζει έξω από τον κόσμο;» διερωτάται ο Ποντίφικας. «Αντιθέτως, επειδή από τον Χριστό, τον νεκρό και αναστημένο, έχει αποσταλεί για να αναγγείλει σε όλους το Ευαγγέλιο της σωτηρίας. Και εμείς, οι Επίσκοποι, είμαστε οι πρώτοι αποδέκτες αυτής της αποστολής».
Ο Πάπας υποδεικνύει την εγκύκλιο Magnifica humanitas ως σημείο αναφοράς για «ένα όραμα και μία μέθοδο αντιμετώπισης της μεγάλης πρόκλησης της διαφύλαξης του ανθρώπινου προσώπου στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης».
«Σας ενθαρρύνω να προωθήσετε στις Επισκοπές σας πορείες προβληματισμού και διαλόγου, προκειμένου να διαμορφώσετε και να στηρίξετε όσους επιθυμούν να εργασθούν στην υπηρεσία του πολιτισμού της αγάπης».
Η διακονία γεννιέται από την εγγύτητα προς τον Ιησού
Η πρώτη προτροπή που απευθύνει στη συνέχεια ο Πάπας στους Ιεράρχες είναι «να παραμένουν με τον Ιησού». Αυτό είναι το σημαντικότερο, τονίζει ο Ποντίφικας, διότι, για να μιλήσουμε για τον Χριστό, «χρειαζόμαστε να είμαστε μαζί Του»· και «για να καθοδηγήσουμε τον λαό Του, πρέπει καθημερινά να επιτρέπουμε σε Εκείνον να μας καθοδηγεί».
«Να έχετε, λοιπόν, πάντοτε στην καρδιά σας τον χρόνο σας με τον Κύριο: την Ευχαριστία, τον Λόγο του Θεού, την προσευχή και εκείνες τις στιγμές κατά τις οποίες μπορείτε να βρίσκεστε ενώπιόν Του, με την απλή καρδιά του μαθητή που αφήνεται να αγαπηθεί από τον Κύριό του».
Η διακονία «γεννιέται από εκεί» και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, «η υπηρεσία γίνεται πιο γαλήνια, πιο ελεύθερη και πιο καρποφόρα».
Να αγαπάτε τον λαό σας
Μία δεύτερη πτυχή που φωτίζει ο Πάπας Λέων είναι η ανάγκη να διαθέτει ο Επίσκοπος καρδιά «ολοκληρωτικά δοσμένη στους αδελφούς». Δοσμένη στους ιερείς και στους διακόνους τους οποίους θα χειροτονήσει, στους νέους, που είναι πάντοτε «γεμάτοι ενθουσιασμό», στους μοναχούς και στις μοναχές, στους ιεραποστόλους, στους κατηχητές και στις οικογένειες, μάρτυρες μιας «σιωπηλής γενναιοδωρίας».
«Ο Επίσκοπος είναι ένας άνθρωπος που μαθαίνει καθημερινά όλο και περισσότερο να αγαπά τον λαό του: να γνωρίζει τις χαρές και τις οδύνες των ανθρώπων του, να συμμερίζεται τα όνειρά τους, να χαίρεται όταν βλέπει τις κοινότητες να αναπτύσσονται» προσθέτει.
«Να αγαπάτε τους ανθρώπους που ο Κύριος σας εμπιστεύθηκε. Να μαθαίνετε τα ονόματά τους, να ακούτε τις ιστορίες τους, να εισέρχεστε, όταν μπορείτε, στα σπίτια τους, να προσεύχεστε μαζί τους».
Επομένως, ιδιαίτερη σημασία έχει η φυσική παρουσία: «λέει πάρα πολλά, ακόμη και πριν να μιλήσει κάποιος. Μία επίσκεψη, μία ευλογία, ο χρόνος που αφιερώνεται σε έναν ιερέα, η ακρόαση μιας οικογένειας, ο διάλογος με έναν νέο: αυτές είναι μικρές χειρονομίες, οι οποίες όμως μπορούν να παραμείνουν στην ψυχή ενός ανθρώπου για ολόκληρη τη ζωή», διαβεβαιώνει ο Πάπας Λέων.
Οι ιερείς να βρίσκουν στον Επίσκοπο έναν πατέρα και έναν αδελφό
Στην ίδια κατεύθυνση, ο Ποντίφικας προτρέπει σε «ποιμαντική μέριμνα, η οποία δεν σημαίνει απλώς την ανάληψη πολλών ευθυνών, αλλά την έμπρακτη φανέρωση μιας αληθινής επισκοπικής πατρότητας, δηλαδή μιας μεγάλης ψυχής, αρκετά μεγάλης ώστε να χωρά τους πάντες».
Ο Λέων ΙΔ΄ αναφέρεται, με αυτή την έννοια, στον Πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος υπενθύμιζε ότι «η εγγύτητα είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του Θεού με τον λαό Του».
«Πολύτιμα λόγια για εμάς!», σημειώνει ο Πάπας Λέων: «Είθε οι άνθρωποι, μέσα από την παρουσία μας, να μπορούν να αισθάνονται κάτι από την τρυφερότητα και την πατρότητα του Θεού! Και αυτό ισχύει με ιδιαίτερο τρόπο για τους ιερείς».
Σε αυτό το σημείο ο Ποντίφικας συνιστά «να αγαπούν τους ιερείς τους, ώστε εκείνοι να μπορούν να βρίσκουν στον Επίσκοπο έναν πατέρα και έναν αδελφό».
«Να τους ακούτε, να τους ενθαρρύνετε, να προσεύχεστε γι’ αυτούς, να χαίρεστε για το καλό που επιτελούν και να τους συνοδεύετε με εμπιστοσύνη στη διακονία τους. Να δείχνετε ιδιαίτερη προσοχή στους ηλικιωμένους και στους ασθενείς. Να τους κάνετε να αισθάνονται ότι είναι πολύτιμοι, ότι η Εκκλησία τούς είναι ευγνώμων και ότι ο Επίσκοπος δεν τους ξεχνά. Μερικές φορές αρκεί ένα τηλεφώνημα, μία επίσκεψη, ένας τρυφερός λόγος από μέρους σας».
Ιεραποστολικό πνεύμα και καρδιά ανοικτή προς όλους
Στη συνέχεια ο Πάπας απευθύνει έναν ιδιαίτερο λόγο στους Ποιμένες των νεότερων Εκκλησιών, οι οποίοι γνωρίζουν «την ομορφιά αλλά και τον κόπο της αποστολής μιας Εκκλησίας που ίσως διαθέτει λίγα, αλλά είναι πλούσια σε μεγάλη πίστη».
«Να διατηρείτε ιεραποστολική καρδιά» είναι η προτροπή του Ποντίφικα.
«Ο ιεραποστολικός Επίσκοπος έχει καρδιά ανοικτή προς όλους: όχι μόνο προς εκείνους που συχνάζουν στις ενορίες μας, αλλά και προς τους Χριστιανούς άλλων Ομολογιών, προς τους πιστούς άλλων θρησκειών, προς τους ανθρώπους που δεν ομολογούν κάποια πίστη, προς όλους τους άνδρες και τις γυναίκες καλής θελήσεως».
«Ακούει και σέβεται τους πάντες, πλησιάζει τους πάντες και γνωρίζει να αναγνωρίζει το καλό που υπάρχει στην καρδιά κάθε ανθρώπου».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
