Με την ολοκλήρωση των προβληματισμών, των συζητήσεων και αναλύσεων για τη θέση της Εκκλησίας στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, οι επίσκοποι αποφάσισαν να συνταχθούν με την ελπίδα, γιατί είναι αυτό που η σύγχρονη Ευρώπη έχει ανάγκη, ενώ βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύπλευρες προκλήσεις. Η ελπίδα είναι η λέξη κλειδί που προκύπτει από τη συνεδρίαση της ολομέλειας του Συμβουλίου Καθολικών Ιεραρχιών Ευρώπης που συγκέντρωσε 39 προέδρους ευρωπαϊκών Συνόδων και πραγματοποιήθηκε στην Μπρατισλάβα της Σλοβακίας, 3-6 Οκτωβρίου.
Εν μέσω της κοσμικότητας και της εκκοσμίκευσης
Το κύριο θέμα της συζήτησης στην Μπρατισλάβα ήταν: “Θεός και κράτος. Ευρώπη εν μέσω εκκοσμίκευσης και κοσμικότητας”. Από την έρευνα που συντόνισε η καθηγήτρια Emilia Hrabovec προκύπτει αναμφισβήτητα η παρεμβολή της εκκοσμίκευσης και η προσπάθεια να οικοδομηθεί μια αποκλειστικά αρνητική εικόνα της Εκκλησίας και της πίστης. Ωστόσο -όπως οι επίσκοποι επισημαίνουν στο τελικό μήνυμά τους- “η απάντηση της Εκκλησίας είναι ότι δεν μπορεί να κλειστεί στον εαυτό της, να μετατραπεί σε φρούριο. Ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί, οι χριστιανοί έχουν μια σαφή ταυτότητα, που βασίζεται στην πίστη τους, που είναι ζωντανή και ξυπνά την ελπίδα”. Επανειλημμένα οι Επίσκοποι εξέφρασαν την πεποίθηση ότι η ελπίδα που η Εκκλησία φέρνει είναι κάτι που ο κόσμος αναζητά. Και αυτή η ίδια η ελπίδα πρέπει να δίνει στους χριστιανούς το θάρρος να αντιμετωπίσουν τις δύσκολες καταστάσεις με ανοικτό πνεύμα στις ερωτήσεις των ανθρώπων. Όλα τα προβλήματα συζητήθηκαν ένα προς ένα: οι προκαταλήψεις περί παρεμβάσεων που συχνά υπάρχουν για ορισμένες Εκκλησίες, η περιθωριοποίηση των χριστιανών από τη δημόσια ζωή και την κοινωνία, η προοδευτική διάβρωση των χριστιανικών λαών της Ευρώπης. Όπως λέει το τελικό ανακοινωθέν του CCEΕ, "οι Επίσκοποι προτείνουν μια θετική και ενεργητική στάση απέναντι στην πραγματικότητα και την κοινωνική δυναμική".
Ένα θετικό και ταπεινό ύφος
«Η θετική προσέγγιση, είπε στους δημοσιογράφους ο καρδινάλιος Dominik Duka, Αρχιεπίσκοπος της Πράγας, είναι πάντα προτιμώμενη από την αρνητική. Αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, ιδίως όσον αφορά τις σχέσεις μας με την κοινωνία, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι μας καταλαβαίνουν. Η Εκκλησία λειτουργεί ήδη με αυτόν τον τρόπο μέσα από τις πρωτοβουλίες της για την υγεία και την εκπαίδευση. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να προσδιοριστεί η σωστή προσέγγιση για την κοινωνία υπό μια παγκόσμια οπτική, καθώς φαίνεται ότι οι κοινωνίες έχουν χάσει την κοινή γλώσσα τους». Πριν από λίγους μήνες ο αρχιεπίσκοπος των Βρυξελλών, σεβ. Andrι – Joseph Leonard, υπήρξε θύμα επίθεσης από τις ακτιβίστριες Femen. Και αυτό είναι κάτι που συνέβη στην Ευρώπη. Όμως μιλώντας σε δημοσιογράφους ο αρχιεπίσκοπος υποβάθμισε το επεισόδιο λέγοντας: «Σε σύγκριση με τους Επισκόπους του Πακιστάν ή της Μέσης Ανατολής, οι δυσκολίες μας στην Ευρώπη είναι άνευ σημασίας». Αυτό που φοβίζει τον Αρχιεπίσκοπο δεν είναι η διαφοροποίηση της γνώμης, όσο η αδιαφορία με την οποία η κοινή γνώμη ζει την υπόστασή της μέσα στην κοινωνία. «Προτιμώ τις συζητήσεις με νόημα παρά τις άνευρες τοποθετήσεις παρ’ ότι, όπως φαίνεται, όλα τα μέρη έχουν επιχειρήματα. Η συζήτηση είναι ευπρόσδεκτη». Στην Μπρατισλάβα είδαμε το πρόσωπο μιας ταπεινής Εκκλησίας. «Δεν μπορούμε να μην νιώσουμε –δήλωσε ο Ιταλός Καρδινάλιος Angelo Bagnasco– την ανεπάρκειά μας, το εύθραυστο, και τα όριά μας, όπως ο Πέτρος στη μέση της νύχτας, που βουλιάζει ενώ περπατά στα νερά όταν απομακρύνει τη ματιά του από τον Χριστό και κοιτάζει το σκοτάδι, τα κύματα, τους ανέμους και φοβάται. Και εμείς αντιμετωπίζουμε το φόβο των δύσκολων εμποδίων και προκλήσεων, που μοιάζουν να ξεπερνούν τις δυνάμεις μας, αλλά αυτή η ταπεινότητα είναι η δύναμή μας».
Ειρήνη για τη Μέση Ανατολή
Ο σεβασμιότατος William Shomali, Βοηθός Επίσκοπος του Λατινικού Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ο οποίος προΐστατο της αγρυπνίας προσευχής για τους Αγίους Τόπους, και ο Μακαριότατος Ignace Youssif III Younan, Πατριάρχης Αντιοχείας της Συρο-καθολικής Εκκλησίας, μοιράστηκαν τις προσωπικές τραγικές μαρτυρίες τους για τη δραματική κατάσταση στην Μέση Ανατολή και τους Αγίους Τόπους. Για τη Συρία, ειδικότερα, οι επίσκοποι έκαναν έκκληση για την “αποφυγή κάθε υποκρισίας μεταξύ εκείνων που λένε ότι θέλουν να λύσουν το πρόβλημα”. Μαζί με τον Άγιο Πατέρα, οι Επίσκοποι ζητούν "η πορεία του διαλόγου να είναι πιο αποφασιστική και η προσευχή να συνοδεύεται από πολιτικές αποφάσεις που θα πρέπει να οδηγήσουν σε άμεση κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό εισαγωγής όπλων στην χώρα, που τροφοδοτούν τον πόλεμο".
