Αύριο είναι η Παγκόσμια Ημέρα Υποστήριξης Θυμάτων Βασανιστηρίων, μια παρεκκλίνουσα πρακτική, ακόμη πολύ διαδεδομένη στον κόσμο. Συνέντευξη με τον Riccardo Noury, εκπρόσωπο της Διεθνούς Αμνηστίας στην Ιταλία.
Τα βασανιστήρια αποτελούν έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν είναι ποτέ επιτρεπτά ούτε δικαιολογημένα, ακόμη και σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, πολιτικής αστάθειας, απειλής ένοπλης σύγκρουσης ακόμη και κατάστασης πολέμου. Αυτό θυμίζει ο Ο.Η.Ε., ενόψει της Διεθνούς Παγκόσμιας Ημέρας Υποστήριξης των Θυμάτων Βασανιστηρίων, της 26ης Ιουνίου, η οποία καθιερώθηκε το 1997 για να υπογραμμίζει όλα αυτά που θεσπίστηκαν πριν από 70 χρόνια με την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε τον Δεκέμβριο του 1948: «κανένας άνθρωπος δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια, σε μεταχείριση ή σε τιμωρία σκληρή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική».
Μια μεγάλη πρόκληση που τα Ηνωμένα Έθνη δεν έχουν ακόμη κερδίσει
Η εξάλειψη της πρακτικής των βασανιστηρίων συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων και σπουδαιότερων προκλήσεων που αντιμετώπιζαν τα Ηνωμένα Έθνη, μέχρι την έγκριση κατά το 1984, της Σύμβασης κατά των βασανιστηρίων, της σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης και τιμωρίας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1987 και σήμερα έχει επικυρωθεί από 163 χώρες, μεγάλο μέρος των οποίων ενοχοποιούνται για παραβιάσεις, όπως αναφέρουν διάφορες ανθρωπιστικές οργανώσεις.
Πάνω από 50 χιλιάδες θύματα καταγράφονται κάθε χρόνο
Ο αγώνας ενάντια σε αυτή την παρεκκλίνουσα και δειλή πρακτική η οποία αποσκοπεί στην εκμηδένιση της προσωπικότητας του θύματος και στην στέρηση της αξιοπρέπειας του ατόμου, πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί όπως επίσης και η στήριξη σε όσους – εκατοντάδες, χιλιάδες γυναίκες, άνδρες, νέοι άνθρωποι – υποβλήθηκαν στο παρελθόν και εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να υποβάλλονται σε βασανιστήρια. To Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα θύματα βασανιστηρίων – το οποίο ιδρύθηκε το 1981 και χρηματοδοτείται από εθελοντικές συνεισφορές κρατών – βοηθά κάθε χρόνο, πάνω από 50 χιλιάδες άτομα. Είναι θύματα σωματικών και ψυχολογικών βασανιστηρίων και είναι δύσκολο να προσδιοριστεί αν η μόνιμη βλάβη στα άτομα αυτά είναι περισσότερο σοβαρή όσον αφορά στην μία ή στην άλλη περίπτωση.
Τα βασανιστήρια εξακολουθούν να υφίστανται ακόμη και στις ανεπτυγμένες χώρες
Προκειμένου να αποτραπούν τα βασανιστήρια, τα Ηνωμένα Έθνη ενεργοποίησαν ένα σύστημα τακτικών επισκέψεων σε χώρες από μέρους ανεξάρτητων εθνικών και διεθνών οργανισμών, αλλά ο υψηλός αριθμός των θυμάτων που σώζονται, πολλά από τα οποία δεν αναγνωρίζονται και δεν υποστηρίζονται, είναι η απόδειξη της δραματικής εμμονής γι’ αυτή την πρακτική σε ολόκληρο τον κόσμο, συχνά ανεκτή ακόμη και σε δημοκρατικές χώρες, στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Σε πολύ υψηλά επίπεδα παραμένει η ατιμωρησία, τόσο πολύ που σε πολλά κράτη τα αποδεικτικά στοιχεία κατηγορίας που λαμβάνονται μέσω βασανιστηρίων γίνονται δεκτά στα δικαστήρια, παρά τις μελέτες επί του θέματος και τις απόψεις των εγκληματολόγων που δείχνουν την αβεβαιότητα και την αβασιμότητα αυτού του καταναγκαστικού «εργαλείου» ανάκρισης: κάτω από βασανιστήρια το θύμα συχνά κατονομάζει το πρώτο όνομα που θυμάται, κατηγορεί οποιονδήποτε, ακόμη και αν συνδέεται μαζί του με συναισθηματικούς δεσμούς, ομολογεί εγκλήματα που δεν έχει διαπράξει.
Μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης
Ο δρόμος για την εξάλειψη των βασανιστηρίων στον κόσμο είναι ακόμη μακρύς και απαιτεί νέες παρεμβάσεις και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για τη σοβαρότητα του φαινομένου, όπως εξηγεί ο Riccardo Noury, εκπρόσωπος της Διεθνούς Αμνηστίας στην Ιταλία.
Μετάφραση: ρφ/kantam.gr
