Για την επιστροφή στην πλήρη κοινωνία με την Καθολική Εκκλησία, μετά τη σχισματική πράξη της 1ης Ιουλίου, δεν θα χρειαστεί να επαναληφθεί η εμπειρία ειδικών επιτροπών, όπως υπήρξε στο παρελθόν η «Ecclesia Dei». Η Ποντιφική Σύνοδος για τη Διδασκαλία της Πίστεως έχει ήδη καταρτίσει συγκεκριμένη διαδικασία τόσο για τους ιερείς όσο και για τους λαϊκούς πιστούς, αναθέτοντας άμεσα την εφαρμογή της στους κατά τόπους επισκόπους και στους υπευθύνους των κοινοτήτων που τελούν την αρχαία Λειτουργική τάξη και βρίσκονται σε πλήρη κοινωνία με τη Ρώμη. Οι σχετικές οδηγίες διαβιβάζονται αυτές τις ημέρες μέσω των Αποστολικών Νουντσίων, όπως είχε ήδη ανακοινωθεί στη διευκρινιστική ανακοίνωση που δημοσίευσε η Ποντιφική Σύνοδος στις 2 Ιουλίου.
Η συμφιλίωση των ιερέων
Η διαδικασία που εφαρμόζει η Ποντιφική Σύνοδος για τη Διδασκαλία και το Δόγμα της Πίστεως από την 1η Ιουλίου 2026 προβλέπει ότι ο ιερέας που αποφασίζει να αποχωρήσει από την Ιερατική Αδελφότητα του Αγίου Πίου Ι΄, αποδεχόμενος τη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού και τη νομιμότητα του Novus Ordo Missae, έστω και αν παραμένει δεμένος με το αρχαίο λειτουργικό τυπικό, οφείλει να βρει έναν αρμόδιο Εκκλησιαστικό Προϊστάμενο (τον Επίσκοπο της Επισκοπής) πρόθυμο να τον δεχθεί δοκιμαστικά (ad experimentum).
Στη συνέχεια, ο ιερέας πρέπει να απευθύνει ιδιόχειρη επιστολή προς τον Άγιο Πατέρα, στην οποία θα παρουσιάζει την περίπτωσή του και θα ζητεί την άρση των εκκλησιαστικών κυρώσεων που υπέστη είτε επειδή χειροτονήθηκε από αφορισμένο ή αντικανονικό επίσκοπο είτε επειδή, μολονότι είχε χειροτονηθεί έγκυρα και κανονικά, προσχώρησε αργότερα στην Ιερατική Αδελφότητα του Αγίου Πίου Ι΄.
Ομολογία πίστεως και δήλωση προσχώρησης
Ο ενδιαφερόμενος ιερέας οφείλει επίσης να επισυνάψει το πιστοποιητικό της ιερατικής του χειροτονίας, καθώς και υπογεγραμμένες και χρονολογημένες την Professio fidei (Ομολογία Πίστεως) και τη Formula adhaesionis (Δήλωση Προσχώρησης).
Η πρώτη αποτελεί τη συνοπτική διατύπωση των βασικών αληθειών της καθολικής πίστεως. Με τη δεύτερη, ο ιερέας δεσμεύεται σε πίστη προς τον Πάπα, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να μην επιτίθεται δημοσίως στον ίδιο ή στο διδακτικό του έργο. Παράλληλα, αποδέχεται τη διδασκαλία της παραγράφου 25 του δογματικού συνταγματικού κειμένου της Β΄ Συνόδου του Βατικανού Lumen gentium σχετικά με την υπακοή στο διδακτικό αξίωμα της Εκκλησίας. Δηλώνει ακόμη ότι θεωρεί έγκυρη την τέλεση της Θείας Λειτουργίας σύμφωνα με τα λειτουργικά βιβλία που εγκρίθηκαν από τους Παύλο ΣΤ΄ και Ιωάννη Παύλο Β΄, καθώς και ότι αποδέχεται τις διατάξεις του Κώδικα Κανονικού Δικαίου που εξέδωσε ο Ιωάννης Παύλος Β΄.
Ο ιερέας οφείλει να διαβιβάσει όλα τα έγγραφα –την επιστολή, το πιστοποιητικό χειροτονίας, την Ομολογία Πίστεως και τη Δήλωση Προσχώρησης– μέσω του αρμόδιου Εκκλησιαστικού Προϊσταμένου, ο οποίος θα συνοδεύσει τον φάκελο με επιστολή στην οποία θα δηλώνει την πρόθεσή του να δεχθεί τον ενδιαφερόμενο δοκιμαστικά στην Επισκοπή του.
Μετά την παραλαβή των εγγράφων, η Ποντιφική Σύνοδος εκδίδει ειδικό διάταγμα άρσης των εκκλησιαστικών κυρώσεων, εξουσιοδοτώντας τον αρμόδιο Εκκλησιαστικό Προϊστάμενο να δεχθεί τον ιερέα για δοκιμαστική περίοδο τουλάχιστον ενός και το πολύ τριών ετών. Μετά την ολοκλήρωση αυτής της περιόδου θα μπορεί να προχωρήσει η κανονική ένταξή του (incardinazione) στην αντίστοιχη Εκκλησιαστική δικαιοδοσία.
Η συμφιλίωση των λαϊκών πιστών
Όπως διευκρινίζει η Ποντιφική Σύνοδος για τη Διδασκαλία της Πίστεως, η διαδικασία αυτή αφορά «το ζήτημα του καταλογισμού ή του βαθμού της προσωπικής ευθύνης των λαϊκών πιστών που προσχώρησαν επίσημα ή συμμετέχουν στην Ιερατική Αδελφότητα του Αγίου Πίου Ι΄ και ζητούν να επανέλθουν σε πλήρη κοινωνία με την Καθολική Εκκλησία».
Η επιβολή Εκκλησιαστικών ποινών στους λαϊκούς που ανήκουν στην Αδελφότητα δεν μπορεί να θεωρείται αυτομάτως δεδομένη, αλλά πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε περίπτωση.
Επειδή, όπως υπογραμμίζεται στο έγγραφο της Ποντιφικής αυτής Συνόδου, «ο καταλογισμός προϋποθέτει πλήρη επίγνωση και συνειδητή συναίνεση». Παραδείγματα αποδεδειγμένης προσωπικής ευθύνης αποτελούν οι λαϊκοί που είναι μέλη του Τρίτου Τάγματος της Ιερατικής Αδελφότητας του Αγίου Πίου Ι΄, καθώς και όσοι συμμετέχουν συστηματικά στις Λειτουργικές τελετές της, αποδεχόμενοι επισήμως τις δογματικές της θέσεις.
Η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί
Η διαδικασία που προβλέπεται για τους λαϊκούς στους οποίους έχει επιβληθεί Εκκλησιαστική ποινή και οι οποίοι επιθυμούν να επανέλθουν σε πλήρη κοινωνία με την Καθολική Εκκλησία προϋποθέτει επίσημη δήλωση πλήρους αποδοχής της Καθολικής διδασκαλίας και υπακοής στην Εκκλησιαστική Ιεραρχία, υπό τη δικαιοδοσία του τοπικού Επισκόπου, ο οποίος αποτελεί τον εγγυητή της ενότητας της τοπικής Εκκλησίας.
Κατά συνέπεια, ο λαϊκός πιστός που αποφασίζει να αποχωρήσει από την Ιερατική Αδελφότητα του Αγίου Πίου Ι΄ οφείλει να καταθέσει στον Επίσκοπό του την Professio fidei (Ομολογία Πίστεως) και τη Formula adhaesionis (Δήλωση Προσχώρησης) υπογεγραμμένες και χρονολογημένες.
Αφού παραλάβει τα απαιτούμενα έγγραφα, ο τοπικός επίσκοπος θα προχωρήσει στην υποδοχή του πιστού, με τον τρόπο και στον χρόνο που θα κρίνει καταλληλότερο.
Οι λαϊκοί που δεν θεωρούνται υπεύθυνοι
Το έγγραφο διευκρινίζει ακόμη ότι δεν θεωρούνται προσωπικά υπεύθυνοι οι λαϊκοί που προσέρχονταν στην Ιερατική Αδελφότητα του Αγίου Πίου Ι΄ αποκλειστικά για Λειτουργικούς ή πνευματικούς λόγους, καθώς και όσοι, μολονότι γνώριζαν τις εντάσεις μεταξύ της Αδελφότητας και της Αγίας Έδρας, δεν απέρριπταν ούτε το Διδακτικό Αξίωμα της Εκκλησίας ούτε την εξουσία του Ρωμαίου Ποντίφικα.
Για αυτούς αρκεί να απευθυνθούν σε έναν ιερέα που βρίσκεται σε πλήρη κοινωνία με την Καθολική Εκκλησία, δηλώνοντας την απόφασή τους να μην συμμετέχουν στο μέλλον στις δραστηριότητες της Ιερατικής Αδελφότητας του Αγίου Πίου Ι΄.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
