Απευθυνόμενος στους συμμετέχοντες στη Χριστουγεννιάτικη Συναυλία της Μουσικής στην Καπέλα Σιξτίνα, ο Λέων ΙΔ΄ κάλεσε σε προβληματισμό για όσους έζησαν τις γιορτές «χωρίς φώτα, χωρίς μουσική», ευχόμενος η σιωπή των «μικρών» να φωτιστεί από ένα μέλλον δικαιοσύνης.
Τα άσματα και τα χρώματα των Χριστουγέννων συνεχίζουν για λίγες ακόμη ημέρες να μένουν στις καρδιές πολλών. Τα φώτα δεν έχουν ακόμη σβήσει, οι μελωδίες αντηχούν στη μνήμη. Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που πέρασαν αυτή τη γιορτή μέσα στο σκοτάδι και τη σιωπή. Είναι πολλά παιδιά, σε διάφορα μέρη του κόσμου, στερημένα ακόμη και από τα πιο στοιχειώδη δικαιώματα, των οποίων ο «σιωπηλός στεναγμός» γίνεται η κραυγή που περισσότερο από κάθε άλλη δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη.
Σε αυτά τα «μικρά» παιδιά αφιέρωσε ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ τη Χριστουγεννιάτικη Συναυλία της Μουσικής Καπέλα Σιξτίνα, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της 3ης Ιανουαρίου, στο υποβλητικό σκηνικό των τοιχογραφιών του Μιχαήλ Αγγέλου.
Η μουσική που μιλά στον νου και στην καρδιά
Ο στοχασμός των Χριστουγέννων, υπογράμμισε ο Ποντίφικας απευθυνόμενος στους παρευρισκομένους στο τέλος της εκδήλωσης, εκφράζεται και μέσα από τη «γλώσσα της μουσικής και του τραγουδιού», η οποία είναι ικανή να μιλά τόσο στον νου όσο και στην καρδιά. Αυτό εκφράζουν οι φωνές της χορωδίας, με ιστορία άνω των 1.500 ετών, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου, Πανοσιολογιοτάτου π. Μάρκου Παβάν, μαζί με τον Μαέστρο των Pueri Cantores (παιδικών φωνών) Μικέλε Μαρινέλι, τους οποίους ο Λέων ΙΔ΄ ευχαρίστησε θερμά.
Οι μελωδίες της νύχτας της Βηθλεέμ
«Δεν υπάρχουν Χριστούγεννα χωρίς τραγούδια», αναγνώρισε στη συνέχεια ο Πάπας, επισημαίνοντας τις διαφορετικές μορφές που αυτά εκφράζονται, ανάλογα με τις γλώσσες και τα έθνη. Πρόκειται για κάτι σχεδόν φυσικό, αφού η ευαγγελική διήγηση αναφέρει ότι, τη στιγμή που η Αειπάρθενος Μαρία έφερε στον κόσμο τον Ιησού, «οι άγγελοι στον ουρανό έψαλλαν: “Δόξα τω Θεώ εν υψίστοις και ειρήνη επί γης”».
Θεατές αυτών των πανηγυρικών μελωδιών, αυτού του πρώτου «χριστουγεννιάτικου κονσέρτου», υπήρξαν οι ποιμένες της Βηθλεέμ, οι οποίοι —σύμφωνα πάντα με το Ευαγγέλιο— «επέστρεψαν δοξάζοντας και ευχαριστώντας τον Θεό», ίσως, όπως αρέσκεται να φαντάζεται ο Πάπας, «τραγουδώντας και παίζοντας κάποια πρωτόγονη φλογέρα».
Το άκουσμα της Αειπαρθένου Θεοτόκου Μαρίας
Όμως, η «ουράνια μουσική» εκείνης της νύχτας αντήχησε και σε έναν πιο εσωτερικό και «εξαιρετικά ευαίσθητο» τόπο: στην καρδιά της Παναγίας.
Ας μάθουμε από Εκείνη να ακούμε μέσα στη σιωπή τη φωνή του Κυρίου, ώστε να ακολουθούμε πιστά το μέρος που Εκείνος μας εμπιστεύεται στην παρτιτούρα της ζωής.
Τα Χριστούγεννα «χωρίς φώτα» των παιδιών
Μια ενατένιση φωτός που πλησιάζει εκείνη τη σιωπηλή αλλά οδυνηρή πραγματικότητα των «παιδιών που, σε τόσα μέρη του κόσμου, έζησαν αυτά τα Χριστούγεννα χωρίς φώτα, χωρίς μουσική, χωρίς καν τα αναγκαία για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και χωρίς ειρήνη».
Ο Κύριος, στον οποίο υψώσαμε απόψε τους ύμνους της δοξολογίας μας, ας ακούσει τον σιωπηλό στεναγμό αυτών των μικρών και ας χαρίσει στον κόσμο, με τη μεσιτεία της Παρθένου Μαρίας, δικαιοσύνη και ειρήνη.
Στο τέλος του χαιρετισμού του, ο ίδιος ο Ποντίφικας άρχισε να ψάλλει το «Πάτερ ἡμῶν», ακολουθούμενος από όλους τους παρευρισκομένους στην Καπέλα Σιξτίνα.
Το πρόγραμμα της συναυλίας
Στην ομιλία που προηγήθηκε της έναρξης της συναυλίας, ο Πανοσιολογιότατος π. Παβάν ευχαρίστησε τον Ποντίφικα για την παρουσία του, την οποία χαρακτήρισε τιμή και ενθάρρυνση για τη συνέχιση της διακονίας «που εδώ και 1.500 χρόνια οι παπικοί ψάλτες προσφέρουν στον διάδοχο του Πέτρου».
Το πρόγραμμα κάλυπτε ολόκληρο το φάσμα του ιερού πολυφωνικού ρεπερτορίου και παραγωγής, από το γρηγοριανό μέλος έως έργα του Τζοβάνι Πιερλουίτζι ντα Παλεστρίνα, από τον οποίο εκτελέστηκαν δύο μοτέτα: Dies Sanctificatus και Hodie Christus Natus Est.
Τιμή αποδόθηκε επίσης σε δύο επίτιμους μαέστρους της Μουσικής Καπέλα Σιξτίνα: τον Τζουζέππε Λιμπέρτο με το Magnum Nomen Domini και τον Ντομένικο Μπαρτολούτσι με τα Puer Natus in Bethlehem και Christus est qui natus hodie. Ακολούθησαν το O Magnum Mysterium του Ισπανού συνθέτη της Αναγέννησης Τομάς Λουίς ντε Βικτόρια και το Quem vidistis, pastores, dicite του Γάλλου συνθέτη του 20ού αιώνα Φρανσίς Πουλένκ.
Στη συνέχεια ερμηνεύθηκε το Quem pastores laudavere του Αμερικανού συνθέτη Τζέιμς Μπάσι. Η συναυλία ολοκληρώθηκε με τρία διάσημα έργα της χριστουγεννιάτικης παράδοσης: Άστρον του ουρανού, Tu scendi dalle stelle (αποδιδόμενο στον άγιο Αλφόνσο Μαρία ντε Λιγκουόρι) και Adeste fideles.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
