Σε συνέντευξη στα μέσα του Βατικανού, ο Aρχιεπίσκοπος Νταβίντ αναγνωρίζει τις πνευματικές ευθραυστότητες ενός μικρού κράτους όπου το στερεότυπο του πλούτου συχνά κρύβει βαθιές «μοναξιές» και μια «κρίση νοήματος ζωής». Το αποστολικό ταξίδι του Λέοντα ΙΔ΄ θα αποτελέσει ευκαιρία να απευθυνθεί «σε όλο τον κόσμο», που εκπροσωπείται στο Πριγκιπάτο του Μονακό από μια πολυπολιτισμική πραγματικότητα με περισσότερες από 150 εθνικότητες.
Ξεφλουδίζοντας την επιφανειακή λάμψη του glamour, ανακαλύπτουμε ξανά την Καθολική ανθρώπινη ευθραυστότητα. Όχι νανουρισμένοι από το απαλό λίκνισμα ενός γιοτ ούτε μεθυσμένοι από τη μουσική μιας εκλεκτής δεξίωσης, μερικά από τα συνηθισμένα κλισέ που αποδίδονται σε όσους συχνάζουν στο Πριγκιπάτο του Μονακό, αλλά κινούμενοι από ηχηρά ερωτήματα, «που πλήττουν ακόμη περισσότερο επειδή η ζωή φαίνεται, τουλάχιστον επιφανειακά, πιο εύκολη». Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ωστόσο, συχνά συσσωρεύονται μοναξιά και ανησυχία: εσωτερικές σκιές που η παρουσία ενός Ποντίφικα μπορεί να συμβάλει στο να φωτιστούν, ώστε να πλησιάσουμε και όσους ζουν σε υλική φτώχεια.
Αυτή είναι μία από τις βασικές ερμηνείες που προτείνει ο αρχιεπίσκοπος του Μονακό, Σεβασμιότατος Ντομινίκ-Μαρί Νταβίντ, παρουσιάζοντας στα μέσα του Βατικανού το αποστολικό ταξίδι που θα πραγματοποιήσει ο Ποντίφικας στις 28 Μαρτίου στο Πριγκιπάτο, το δεύτερο μικρότερο κράτος στον κόσμο μετά το Βατικανό.
Η πολυπολιτισμική ταυτότητα του Μονακό
Σεβασμιότατε, ένα στοιχείο του Μονακό που συχνά υποτιμάται είναι η έντονη πολυπολιτισμικότητά του. Τι μπορεί να πει αυτή η πραγματικότητα στην παγκόσμια Εκκλησία ενόψει της επίσκεψης του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄;
Ένα από τα χαρακτηριστικά που με εξέπληξαν περισσότερο όταν έφτασα ως αρχιεπίσκοπος πριν από έξι χρόνια είναι ότι, μέσα σε ένα τόσο μικρό κράτος, μόλις δύο τετραγωνικά χιλιόμετρα, συνυπάρχουν εξαιρετικά διαφορετικές πραγματικότητες. Στο Μονακό εκπροσωπούνται σχεδόν 150 εθνικότητες: με μια έννοια, ο μεγάλος κόσμος είναι παρών σε αυτόν τον μικρό χώρο.
Συχνά υπάρχει μια κάπως λανθασμένη εικόνα του Πριγκιπάτου, ως μιας πόλης πολυτέλειας. Στην πραγματικότητα, ο πλούτος του προέρχεται από τη μεγάλη ποικιλία προελεύσεων και από μια ορισμένη κοινωνική ανάμειξη. Πολλοί άνθρωποι εργάζονται στο Μονακό χωρίς απαραίτητα να ζουν εκεί. Όλα αυτά συμβάλλουν στον πλούτο της χώρας και της Εκκλησίας.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι, ακόμη και για τον Πάπα, η επίσκεψη σε ένα τόσο μικρό κράτος έχει ιδιαίτερη σημασία: στην ουσία απευθύνεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Η αποστολή του είναι να μεταφέρει το Ευαγγέλιο, να ενισχύσει την πίστη και να διαδώσει ένα μήνυμα ειρήνης και αξιοπρέπειας του ανθρώπινου προσώπου. Είναι λοιπόν πιθανό η απήχηση μιας τέτοιας επίσκεψης να ξεπεράσει τα σύνορα του μικρού μας κράτους.
Οι «αόρατες» μορφές φτώχειας
Το Μονακό συχνά θεωρείται σύμβολο πλούτου. Ποιες μορφές φτώχειας παραμένουν αόρατες; Υπάρχουν ελλείψεις όχι μόνο οικονομικές αλλά και σχέσεων, πνευματικές ή πολιτισμικές;
Οι μορφές φτώχειας είναι πολλές και συχνά πολύ βαθιές. Τα τελευταία χρόνια συνειδητοποίησα κι εγώ αυτή την πραγματικότητα, χάρη σε ανθρώπους που με βοήθησαν να γνωρίσω το Μονακό πέρα από τα στερεότυπα.
Υπάρχουν πρώτα απ’ όλα υλικές φτώχειες, συχνά καλά κρυμμένες και δύσκολες να εντοπιστούν. Γύρω από το Πριγκιπάτο ζουν πολλοί άνθρωποι που εργάζονται εκεί και συμβάλλουν στη ζωή του, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ιδίως όσον αφορά τη στέγαση και το υψηλό κόστος ζωής.
Δίπλα σε αυτές, όμως, υπάρχουν και άλλες μορφές φτώχειας: η μοναξιά και η κρίση νοήματος ζωής. Όταν υπάρχει ευημερία και απουσία μεγάλων υλικών ανησυχιών, αναδύονται άλλα ερωτήματα: ποιο είναι το νόημα της ύπαρξής μας; Δεν είναι σπάνιο να συναντά κανείς ανθρώπους που υποφέρουν από μοναξιά. Βλέπουμε επίσης γονείς αποπροσανατολισμένους στην ανατροφή των παιδιών, χωρισμούς και οικογενειακά δράματα που γίνονται ακόμη πιο έντονα επειδή η ζωή φαίνεται εύκολη.
Γι’ αυτό το καθήκον μας είναι να παραμένουμε προσεκτικοί σε αυτές τις «κρυφές φτώχειες», να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον και να αναγνωρίζουμε καταστάσεις ευθραυστότητας που, αν και δεν είναι πάντα ορατές, είναι πραγματικές και συχνά πολύ επώδυνες.
Ο ρόλος της Εκκλησίας σε μια κοινωνία ευημερίας
Σε ένα πλαίσιο όπου η ευημερία φαίνεται κανόνας, αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο η Εκκλησία αναγνωρίζει και αντιμετωπίζει τη φτώχεια;
Η αλληλεγγύη, ευτυχώς, είναι παρούσα. Στο Μονακό δραστηριοποιούνται δυναμικοί φορείς όπως η Κάριτας, η Αδελφότητα του Αγίου Βικεντίου ντε Πωλ, η Λεγεώνα της Μαρίας και πολλές άλλες εκκλησιαστικές ή κοινωνικές οργανώσεις που στηρίζουν παιδιά, οικογένειες, ηλικιωμένους και ασθενείς.
Αυτή η προσοχή αντανακλάται και στη δράση της Εκκλησίας: να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον και να μην περιοριζόμαστε στο να ζούμε απλώς σε μια χώρα με υψηλή ποιότητα ζωής. Η αποστολή μας είναι να είμαστε ακόμη πιο ευαίσθητοι προς τους ανθρώπους και να μαρτυρούμε το Ευαγγέλιο σε όσους έχουν ανάγκη.
Η πνευματική ανταλλαγή πέρα από τον πλούτο
Έχετε παρατηρήσει περιπτώσεις όπου όσοι έχουν πολλά λαμβάνουν πνευματικά από όσους έχουν λίγα;
Όταν η Εκκλησία μιλά, στις ενορίες, στα κινήματα ή μέσω του επισκόπου, δεν επιλέγει το ακροατήριό της. Είναι δύσκολο να μετρηθούν οι καρποί ενός λόγου ή μιας μαρτυρίας. Ωστόσο, δεν είναι σπάνιο να λαμβάνουμε ανταποκρίσεις που δείχνουν ότι ορισμένα μηνύματα, με τον χρόνο, αγγίζουν τις καρδιές των ανθρώπων.
Αυτός είναι ο στόχος: όχι να μένουμε στην επιφάνεια, αλλά να αγγίζουμε τον άνθρωπο σε βάθος, ώστε η καρδιά να ανοίγεται σε έναν λόγο που αφυπνίζει και κατευθύνει τη ζωή προς τους άλλους.
Μια πίστη που απαιτεί συνέπεια
Σας συμβαίνει να λέτε πράγματα που δεν περιμένουν οι άνθρωποι να ακούσουν από έναν επίσκοπο;
Στο Μονακό η καθολική θρησκεία είναι επίσημη θρησκεία του κράτους. Πολλοί περιμένουν από την Εκκλησία να μιλά μόνο για πνευματικότητα. Ωστόσο, υπενθυμίζω ότι η πίστη δεν είναι απλώς πολιτιστική ταυτότητα ή ιστορική κληρονομιά: είναι ευθύνη που επηρεάζει τις επιλογές και τη ζωή μας.
Δεν αρκεί να δηλώνει κανείς καθολικός· πρέπει να ζει με συνέπεια το Ευαγγέλιο, ιδιαίτερα στη σχέση με τους άλλους και κυρίως με τους πιο φτωχούς.
Δύο ευαγγελικές εικόνες
Αν έπρεπε να συνοψίσετε την αποστολή της Εκκλησίας στο Μονακό με μία εικόνα από το Ευαγγέλιο;
Σκέφτομαι δύο εικόνες:
- την παραβολή του χαμένου προβάτου, να κινητοποιούμε όλες μας τις δυνάμεις ώστε το μήνυμα να φτάσει και στους πιο «μακρινούς».
- και τον Ζακχαίο, όταν ο Ιησούς εισέρχεται στο σπίτι ενός πλούσιου αλλά περιθωριοποιημένου ανθρώπου για να του αποκαλύψει τη χαρά του Ευαγγελίου.
Μέσα από την εγγύτητα και τη φιλία, του δείχνει ότι η Βασιλεία του Θεού είναι ήδη παρούσα στη ζωή του.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι η επίσκεψη του Πάπα θα είναι μια μεγάλη χάρη.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
