Τέταρτη ομιλία:
«Να γίνουμε ελεύθεροι
σημαίνει να αγαπήσουμε τον κόσμο όπως ο Χριστός»
Στην τέταρτη ομιλία του για τη Σαρακοστή, που πραγματοποιήθηκε το πρωί της 24ης Φεβρουαρίου στην Καπέλα Παολίνα για τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ και τη Ρωμαϊκή Κούρια, ο Νορβηγός μοναχός και Επίσκοπος του Τρόντχαϊμ, Erik Varden, μίλησε για τη χριστιανική έννοια της ελευθερίας: να επιθυμούμε να δώσουμε τη ζωή μας ώστε ο κόσμος, εν Χριστώ, να ελευθερωθεί. Ο Ιησούς μάς κάνει να κατανοήσουμε ότι μερικές φορές ο αγώνας για τη δικαιοσύνη υπηρετείται καλύτερα μέσα από την οδύνη, όταν αρνούμαστε να απαντήσουμε στη βία με βία.
Σύμφωνα με τον Επίσκοπο, η χριστιανική ελευθερία «δεν συνίσταται στο να κατακτήσουμε τον κόσμο με τη δύναμη, αλλά στο να τον αγαπήσουμε με μια σταυρική αγάπη, τόσο μεγαλόψυχη ώστε να μας κάνει να επιθυμούμε να δώσουμε τη ζωή μας γι’ αυτόν, για να ελευθερωθεί εν Χριστώ». Ο μοναχός του Τάγματος των Κιστερκιανών της Αυστηρής Τήρησης (Τραπιστών) ανέπτυξε το θέμα «Να γίνουμε ελεύθεροι», προσφέροντας μια βαθιά θεολογική και πνευματική ανάλυση.
Η ελευθερία δεν είναι να κάνουμε ό,τι θέλουμε
Ο ομιλητής αναφέρθηκε στον Bernardo di Chiaravalle και στη σκέψη του πάνω στον στίχο του Ψαλμού 90: «Με ελευθέρωσε από την παγίδα των κυνηγών και από τον πικρό λόγο». Κατά τον Άγιο Βερνάρδο, όταν ο άνθρωπος λησμονεί την πνευματική του φύση, εκπίπτει προς τη ζωώδη κατάσταση. Αυτό που μας φαίνεται «φυσικό» τότε είναι το να ενεργούμε κατά το δοκούν, να ικανοποιούμε τις επιθυμίες μας και να υλοποιούμε τα σχέδιά μας χωρίς παρεμβάσεις, επιδεικνύοντας τις ιδέες μας και καυχώμενοι γι’ αυτές. Ο άγιος καλεί τον άνθρωπο αυτής της πτώσης να αναγνωρίσει ότι «έγινες θηρίο, για το οποίο έχουν στηθεί παγίδες κυνηγών».
Να μάθουμε τι σημαίνει να είμαστε πραγματικά ελεύθεροι
Το έργο που μας περιμένει κατά τη Σαρακοστή είναι διπλό: να αναπτύξουμε καθαρή επίγνωση των «κυνηγών» που μας παγιδεύουν, και να αναζητήσουμε θεραπεία για τη δυστυχή αυτο-υποδούλωσή μας. Για να είμαστε αξιόπιστοι κήρυκες της ελευθερίας του Ευαγγελίου, πρέπει πρώτα να μάθουμε τι σημαίνει να είμαστε ελεύθεροι.
Αυτό προϋποθέτει βασική δέσμευση να κατανοήσουμε πού και πώς είμαστε παγιδευμένοι, ώστε να λύσουμε τα δεσμά και να υψωθούμε πάνω από αυτά «με τα φτερά του αετού». Η συμμαχία, όμως, με τον κόσμο χάριν του πλούτου –οικονομικού ή φήμης– μας υποβιβάζει από αετούς σε όρνιθες.
Η χριστιανική ελευθερία και ο αγώνας για τη δικαιοσύνη
Η συμβουλή του Αγίου Βερνάρδου είναι να έχουμε επίγνωση της ελευθερίας που κατακτήθηκε για εμάς εν Χριστώ. Ελεύθερος σημαίνει να δεχόμαστε τη λύτρωσή Του ως δώρο, με χαρούμενη ευγνωμοσύνη.
«Έμβλημα της ελευθερίας, διευκρινίζει ο Επίσκοπος Varden, παραμένει ο Υιός του Θεού που “εκκένωσε εαυτόν”». Με το άνευ όρων «Ναι» Του στο θέλημα του Πατέρα, ο Χριστός μάς υπενθυμίζει ότι η αποδοχή μιας χριστιανικής αντίληψης της ελευθερίας συνεπάγεται και τον πόνο. Όταν μας καλεί να μην αντιστεκόμαστε στον πονηρό, «δεν μας ζητά να ανεχθούμε την αδικία, αλλά μας δείχνει ότι μερικές φορές η υπόθεση της δικαιοσύνης υπηρετείται καλύτερα μέσω της οδύνης, όταν αρνούμαστε να απαντήσουμε στη δύναμη με δύναμη».
Όταν η «ελευθερία» γίνεται όμηρος της ισχύος
Η θεώρηση αυτή απέχει πολύ από την έννοια της «ελευθερίας» που, κατά τον Νορβηγό επίσκοπο, κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο. Μας καλεί να είμαστε προσεκτικοί «όταν η ελευθερία, όμηρος της ισχύος, χειραγωγείται ως μέσο νομιμοποίησης ενεργειών απρόσωπων υποκειμένων όπως “το Κόμμα”, “η Οικονομία” ή ακόμη και “η Ιστορία”».
Σε μια χριστιανική οπτική, καμία καταπιεστική πολιτική δεν μπορεί να δικαιωθεί επικαλούμενη μια ιδεολογική «ελευθερία». Η μόνη ουσιαστική ελευθερία είναι προσωπική, και η ελευθερία του ενός δεν μπορεί να ακυρώνει την ελευθερία του άλλου.
Οι πολιτικές αιτίες και η σημαία της «ελευθερίας»
Τέλος, ο Επίσκοπος Varden επισημαίνει ότι σήμερα στην Ευρώπη πολλές πολιτικές αιτίες εκμεταλλεύονται τη ρητορική της ελευθερίας, προκαλώντας εντάσεις. Ό,τι ένα τμήμα της κοινωνίας αντιλαμβάνεται ως «απελευθερωτικό», άλλοι το θεωρούν καταπιεστικό. Δημιουργούνται αντίπαλα μέτωπα, με τη σημαία της «ελευθερίας» υψωμένη από όλες τις πλευρές. Σφοδρές συγκρούσεις γεννώνται από ασύμβατα προγράμματα δήθεν απελευθέρωσης.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
