Στο μήνυμά του για τη Τεσσαρακοστή 2026, ο Πάπας προσκαλεί να ζητήσουμε τη χάρη για έναν χρόνο που «θα κάνει το αυτί μας πιο προσεκτικό προς τον Θεό και προς τους τελευταίους» και ώστε όλοι να έχουμε «τη δύναμη μιας νηστείας που να περνά και από τη γλώσσα, ώστε να μειωθούν τα λόγια που πληγώνουν και να αυξηθεί ο χώρος για τη φωνή του άλλου». Τέλος, καλεί σε δέσμευση «ώστε οι κοινότητές μας να γίνουν τόποι όπου η κραυγή όσων υποφέρουν θα βρίσκει υποδοχή, και η ακρόαση θα γεννά δρόμους ελευθερίας, κάνοντάς μας πιο πρόθυμους και άμεσους στο να συμβάλλουμε στην οικοδόμηση του πολιτισμού της αγάπης».
Ένας καιρός για να ξαναβάλουμε τον Θεό στο κέντρο της ζωής μας
Το κείμενο, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 13 Φεβρουαρίου, αλλά φέρει ημερομηνία 5 Φεβρουαρίου, μνήμη της Αγίας Αγάθης παρθένου και μάρτυρος, φέρει τον τίτλο «Να ακούμε και να νηστεύουμε. Η Σαρακοστή ως χρόνος μεταστροφής». Στις σαράντα ημέρες που προηγούνται του Πάσχα, και που αρχίζουν την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου, υπενθυμίζει ο Πάπας, η Εκκλησία «μας καλεί να ξαναβάλουμε το μυστήριο του Θεού στο κέντρο της ζωής μας, ώστε η πίστη μας να ξαναβρεί ορμή και η καρδιά να μη διασκορπίζεται ανάμεσα στις ανησυχίες και τους περισπασμούς της καθημερινότητας».
Ακρόαση του Λόγου και της κραυγής όσων υποφέρουν
Σε αυτή την πορεία μεταστροφής είναι θεμελιώδες να αφήσουμε τον εαυτό μας να τον αγγίξει ο Λόγος του Θεού, υπογραμμίζει ο Λέων ΙΔ΄, και να ανανεώσουμε την απόφαση να ακολουθήσουμε τον Ιησού έως τα Ιεροσόλυμα, «όπου εκπληρώνεται το μυστήριο του πάθους, του θανάτου και της αναστάσεώς του». Γι’ αυτό υπενθυμίζει τη σημασία του να δίνουμε χώρο σε αυτόν τον Λόγο μέσω της ακρόασης, που αποτελεί διακριτικό γνώρισμα του ίδιου του Θεού. Ο Κύριος που μιλά στον Μωυσή μέσα από τη φλεγόμενη βάτο του λέει ότι άκουσε την κραυγή του λαού του που καταπιεζόταν στην Αίγυπτο. Ένας «Θεός που εμπλέκεται», σχολιάζει ο Ποντίφικας, που μας προσεγγίζει με σκέψεις «που κάνουν την καρδιά να πάλλεται».
Έτσι, η ακρόαση του Λόγου στη λειτουργία μάς παιδαγωγεί σε μια πιο αληθινή ακρόαση της πραγματικότητας: ανάμεσα στις πολλές φωνές που διασχίζουν την προσωπική και κοινωνική μας ζωή, οι Άγιες Γραφές μάς καθιστούν ικανούς να αναγνωρίζουμε εκείνη που υψώνεται από τον πόνο και την αδικία, ώστε να μην μένει χωρίς απάντηση.
Με αυτόν τον τρόπο, συνεχίζει ο Πάπας Λέων, αφήνουμε τον Θεό να μας διδάξει να ακούμε όπως Εκείνος, μέχρι να αναγνωρίσουμε —όπως γράφει και στην Αποστολική του Παραίνεση Dilexi te— ότι «η κατάσταση των φτωχών αποτελεί μια κραυγή που, στην ιστορία της ανθρωπότητας, θέτει διαρκώς ερωτήματα στη ζωή μας, στις κοινωνίες μας, στα πολιτικά και οικονομικά συστήματα και, όχι λιγότερο, και στην Εκκλησία».
Η νηστεία προετοιμάζει για την υποδοχή του Λόγου
Ο Πάπας υπενθυμίζει ότι «η νηστεία, είναι μια συγκεκριμένη πρακτική «που προδιαθέτει στην υποδοχή του Λόγου του Θεού».
Βοηθά να διακρίνουμε και να τακτοποιήσουμε τις «επιθυμίες», να διατηρούμε άγρυπνη την πείνα και τη δίψα για δικαιοσύνη, αφαιρώντας την από την παραίτηση και διδάσκοντάς την να γίνεται προσευχή και ευθύνη προς τον πλησίον.
Η νηστεία και η πείνα για δικαιοσύνη
Ο Λέων ΙΔ΄ παραπέμπει επίσης στον Άγιο Αυγουστίνο, ο οποίος στο έργο του «Η χρησιμότητα της νηστείας» υπενθυμίζει ότι μόνο οι άγγελοι χορταίνουν με τον «άρτο» της δικαιοσύνης, ενώ οι άνθρωποι, σε αυτή τη ζωή, «πεινούν γι’ αυτόν και είναι όλοι στραμμένοι με πόθο προς αυτόν».
Η νηστεία, κατανοημένη έτσι, μας επιτρέπει όχι μόνο να πειθαρχήσουμε την επιθυμία, να την καθαρίσουμε και να την κάνουμε πιο ελεύθερη, αλλά και να τη διευρύνουμε, ώστε να στραφεί προς τον Θεό και να κατευθυνθεί στην πράξη του καλού.
Να αφοπλίσουμε τη γλώσσα, να παραιτηθούμε από τα αιχμηρά λόγια
Ο Ποντίφικας υπενθυμίζει ότι στη νηστεία πρέπει πάντοτε να αποφεύγεται η υπερηφάνεια και να βιώνεται «με πίστη και ταπείνωση», σε κοινωνία με τον Κύριο, περιλαμβάνοντας «και άλλες μορφές στέρησης που μας βοηθούν να αποκτήσουμε πιο λιτό τρόπο ζωής». Γι’ αυτό καλεί όλους «σε μια πολύ συγκεκριμένη και συχνά υποτιμημένη μορφή αποχής, δηλαδή από τα λόγια που χτυπούν και πληγώνουν τον πλησίον μας».
Ας αρχίσουμε να αφοπλίζουμε τη γλώσσα μας, παραιτούμενοι από αιχμηρές εκφράσεις, από την άμεση κρίση, από την κακολογία εκείνων που απουσιάζουν και δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους από τις συκοφαντίες. Ας προσπαθήσουμε, αντίθετα, να μετράμε τα λόγια μας και να καλλιεργούμε την ευγένεια: στην οικογένεια, ανάμεσα στους φίλους, στους χώρους εργασίας, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις πολιτικές συζητήσεις, στα μέσα ενημέρωσης, στις χριστιανικές κοινότητες. Τότε πολλές λέξεις μίσους θα δώσουν τη θέση τους σε λόγια ελπίδας και ειρήνης.
Μαζί ως κοινότητα, σε μια κοινή πορεία
Μετά τις λέξεις «ακρόαση» και «νηστεία», η τρίτη λέξη του μηνύματος του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ είναι «μαζί», διότι «η Σαρακοστή αναδεικνύει την κοινοτική διάσταση της ακρόασης του Λόγου και της άσκησης της νηστείας». Υπενθυμίζει ότι η Γραφή αφηγείται πως ο λαός του Ισραήλ συγκεντρωνόταν «για να ακούσει τη δημόσια ανάγνωση του βιβλίου του Νόμου» και να ασκήσει νηστεία, «ώστε να ανανεώσει τη διαθήκη με τον Θεό».
Κατά τον ίδιο τρόπο, οι ενορίες μας, οι οικογένειες, οι εκκλησιαστικές ομάδες και οι θρησκευτικές κοινότητες καλούνται τη Σαρακοστή να διανύσουν μια κοινή πορεία, όπου η ακρόαση του Λόγου του Θεού, όπως και της κραυγής των φτωχών και της γης, θα γίνει μορφή της κοινής ζωής και η νηστεία θα στηρίζει μια αληθινή μετάνοια.
Στις εκκλησιαστικές μας κοινότητες, όπως και στην ανθρωπότητα «διψασμένη για δικαιοσύνη και συμφιλίωση», καταλήγει ο Πάπας, «η μεταστροφή αφορά, πέρα από τη συνείδηση του ατόμου, και το ύφος των σχέσεων», όπως η ποιότητα του διαλόγου και η ικανότητα να αφήνουμε την πραγματικότητα να μας θέτει ερωτήματα.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
