Οι μελετητές της Β΄ Βατικανής Συνόδου συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η Σύνοδος αυτή ξεχωρίζει ως γεγονός που εισάγει σε έναν καινούργιο τρόπο εμπέδωσης σχέσεων με την ανθρωπότητα και έκθεσης της χριστιανικής διδασκαλίας.
Τα συστατικά στοιχεία αυτής της Συνόδου, ως γεγονότος αλλαγής παραδείγματος στη συνοδική εμπειρία της Εκκλησίας, είναι η επίτευξη ενός καινούργιου εκκλησιακού κλίματος, μιας καινούργιας εσωτερικής ελευθερίας, μιας καινούργιας θεολογικής δημιουργικότητας.
Η γλώσσα που υιοθετεί η Σύνοδος στα κείμενα της είναι ένας καινούργιος τρόπος εκφοράς της χριστιανικής διδασκαλίας. Ο τρόπος αγγελίας των αληθειών της πίστεως περνάει μέσα από την αυθεντικότητα αλλά και την ωραιότητα του τρόπου στο άγγελμα της πίστης.
Ο ηθελημένα ποιμαντικός χαρακτήρας της Συνόδου, ωθεί στην καλλιέργεια της ικανότητας η Εκκλησία να καταγράφει τις μεταμορφώσεις που παράγονται στη θεμελιώδη συσχέτιση ανάμεσα σε εκείνους που κηρύττουν το Ευαγγέλιο και εκείνους που το λαμβάνουν· την ικανότητά της Εκκλησίας να αφήσει αυτές τις μεταμορφώσεις να επιδράσουν ώστε να προκύψει μια καινούργια ισορροπίατης διδασκαλίας της πίστης. Αυτό εκφράζεται με την εγκατάλειψη της μονολιθικότητας και την υιοθέτηση του πλουραλισμού στη θεολογία.
Στο προοίμιο της Dei Verbum (περί θεϊκής Αποκάλυψης) έχουμε ένα είδος σύνοψης του σκοπού όλης της Συνόδου: να ακούσουμε το Λόγο μέσα στην πίστη και να τον αναγγείλουμε «ώστε με το άγγελμα της σωτηρίας ολόκληρος ο κόσμος, ακούγοντας να πιστέψει, πιστεύοντας να ελπίσει και ελπίζοντας να αγαπήσει» (DV 1).
Η Β΄ Βατικανή Σύνοδος υπήρξε ένα γεγονός για την Εκκλησία και για τον κόσμο. Μ’ αυτή την Οικουμενική Σύνοδο η Καθολική Εκκλησία στοχάστηκε την ταυτότητά της, τον εαυτό της και τη σχέση της με τον κόσμο. Ο στοχασμός αυτός οδήγησε σε μια εκ νέου ΄΄ανακάλυψη΄΄ της θεϊκής Αποκάλυψης και της πίστης ως γεγονότα των οποίων μπορούμε να κάνουμε εμπειρία με πολλούς τρόπους και από πολλές διαδρομές ενώ η στάση της Εκκλησίας έναντι του κόσμου και του σύγχρονου ανθρώπου, στα συνοδικά κείμενα, εγκαινιάζει και καθιερώνει τη συμπάθειά της γι’ αυτούς.
Αυτή είναι ουσιαστικά η καινοτομία για τη μεταρρύθμιση της Εκκλησίας: ο διάλογος με όλους, ο τρόπος διαλόγου με όλους. Είναι η υιοθέτηση της δύναμης της επίμονης υπομονής, χαρακτηριστικής του Θεού στην αγάπη του για τον άνθρωπο.
Η επέτειος των 60 χρόνων θα μπορούσε να είναι μια υπενθύμιση όλων αυτών και η ανανεωμένη θέληση υιοθέτησής τους στην αποστολή της Εκκλησίας στην αλλαγή εποχής που βιώνουμε.
π. Ιωάννης Ασημάκης
