Στην Πρεσβεία της Ιταλίας παρά την Αγία Έδρα, ο Γραμματέας της Αγίας Έδρας για τις Σχέσεις με τα Κράτη και τους Διεθνείς Οργανισμούς παρενέβη στον διάλογο «Ένα κοινό μέτωπο για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια: πρόληψη της εμπορευματοποίησης γυναικών και παιδιών στην παρένθετη μητρότητα», χαρακτηρίζοντας την πρακτική «νέα μορφή αποικιοκρατίας» που θέτει στο επίκεντρο το συμφέρον των ενηλίκων αντί για εκείνο των παιδιών. Δεν μπορεί να “συμβασιοποιείται” μια εγκυμοσύνη
Μια πρακτική που ο Πάπας Φραγκίσκος έχει χαρακτηρίσει «καταδικαστέα», επειδή μετατρέπει το ανθρώπινο πρόσωπο σε «προϊόν», όπως επανέλαβε και ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, καταγγέλλοντας μια λογική που θέτει στο κέντρο την επιθυμία των ενηλίκων και θυσιάζει το συμφέρον των μικρότερων.
Με αυτό το θέμα ασχολήθηκε ο διάλογος με τίτλο «Ένα κοινό μέτωπο για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια: πρόληψη της εμπορευματοποίησης γυναικών και παιδιών στην παρένθετη μητρότητα», μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Πολ Ρίτσαρντ Γκάλαχερ, Γραμματέα της Αγίας Έδρας για τις Σχέσεις με τα Κράτη και τους Διεθνείς Οργανισμούς, και της Ευγενίας Μαρίας Ροτσέλα, Ιταλίδας Υπουργού για την Οικογένεια, τη Γεννητικότητα και τις Ίσες Ευκαιρίες.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας 13 Ιανουαρίου στη Ρώμη, στην έδρα της Πρεσβείας της Ιταλίας παρά την Αγία Έδρα, στο Παλάτσο Μπορομέο, και προλογίστηκε από τους θεσμικούς χαιρετισμούς του πρέσβη της Ιταλίας παρά την Αγία Έδρα, Φραντσέσκο ντι Νίττο, και του πρέσβη της Κύπρου παρά την Αγία Έδρα και κοσμήτορα του Διπλωματικού Σώματος, Γεώργιου Πουλίδη.
Γκάλαχερ: επιπτώσεις στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια
Στην παρέμβασή του, ο Αρχιεπίσκοπος Γκάλαχερ υπογράμμισε, καταρχάς, ότι το ζήτημα της παρένθετης μητρότητας αφορά «ολόκληρη την ανθρωπότητα» και παρέπεμψε στα λόγια που αφιέρωσε στο θέμα ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ στην ομιλία του προς το Διπλωματικό Σώμα που είναι διαπιστευμένο παρά την Αγία Έδρα, στις 9 Ιανουαρίου.
Τότε, ο Ποντίφικας είχε χαρακτηρίσει την παρένθετη μητρότητα ως μια πρακτική που, «μετατρέποντας την κύηση σε διαπραγματεύσιμη υπηρεσία, παραβιάζει την αξιοπρέπεια τόσο του παιδιού, που υποβιβάζεται σε “προϊόν”, όσο και της μητέρας, εργαλειοποιώντας το σώμα της και τη γενετική διαδικασία και αλλοιώνοντας το αρχικό σχέδιο της οικογενειακής σχέσης».
Ο Αρχιεπίσκοπος υπενθύμισε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη θέση: ήδη ο Πάπας Φραγκίσκος, απευθυνόμενος στους διπλωμάτες, είχε χαρακτηρίσει την παρένθετη μητρότητα «καταδικαστέα», καθώς στηρίζεται «στην εκμετάλλευση μιας κατάστασης υλικής ανάγκης της μητέρας».
Εισερχόμενος στην ουσία, ο Γκάλαχερ εντόπισε στην «εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου προσώπου» τον κεντρικό κόμβο που καθιστά την παρένθετη μητρότητα αντίθετη προς την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Το ανθρώπινο πρόσωπο, εξήγησε, δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αντικείμενο συναλλαγής, ακόμη και όταν η πρακτική παρουσιάζεται ως πράξη γενναιοδωρίας.
Πέρα από τις νομικές διατυπώσεις, συνέχισε, δεν μπορεί να αποσιωπηθεί η πραγματικότητα: πρόκειται για πώληση ενός παιδιού, το οποίο παραδίδεται στους «αγοραστές» βάσει συμβολαίου που θέτει στο επίκεντρο τα συμφέροντα των ενηλίκων και όχι εκείνα των ανηλίκων.
Ο Γραμματέας του Βατικανού αναφέρθηκε επίσης στον αντίκτυπο της παρένθετης μητρότητας στο γυναικείο σώμα, το οποίο υποβιβάζεται σε απλό αναπαραγωγικό εργαλείο, αποσιωπώντας τη βαθιά υπαρξιακή και μη μεταβιβάσιμη διάσταση της κύησης. Για τον λόγο αυτό, οι συνέπειες της πρακτικής επηρεάζουν ουσιαστικά την κοινωνική αντίληψη της μητρότητας και, ευρύτερα, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Δεν είναι τυχαίο, παρατήρησε, ότι και τμήμα του φεμινιστικού κόσμου καταγγέλλει την παρένθετη μητρότητα ως πρακτική που μετατρέπει τη γυναίκα σε απλή «εκκολαπτική μηχανή».
Κατάργηση της παρένθετης μητρότητας
Από εδώ προέκυψε και η πρόσκληση να αντιμετωπιστεί η συχνά «επιφανειακή» αφήγηση γύρω από την παρένθετη μητρότητα, η οποία ενίοτε ενισχύεται από παραδείγματα του κόσμου των διασημοτήτων. Μακριά από το να συνιστά «πρόοδο», υποστήριξε ο αρχιεπίσκοπος, αποτελεί μάλλον «νέα μορφή αποικιοκρατίας», που τροφοδοτείται από μηχανισμούς της αγοράς και ευνοεί την εκμετάλλευση των πιο ευάλωτων προσώπων.
Η τυπική συναίνεση της γυναίκας δεν αποτελεί από μόνη της «εγγύηση» απέναντι στην κατάχρηση, καθώς συχνά οι συμφωνίες υπογράφονται υπό οικονομική πίεση, με περιορισμένη συμβατική αυτονομία και μέσω ενδιάμεσων πρακτορείων που συρρικνώνουν ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα ελέγχου πάνω στο ίδιο το σώμα.
Αναφερόμενος στις δυνατές απαντήσεις, ο Γκάλαχερ υπενθύμισε ότι πολλά κράτη έχουν απαγορεύσει την παρένθετη μητρότητα στα εσωτερικά τους δίκαια, αντιμετωπίζοντας ωστόσο την πολυπλοκότητα των περιπτώσεων όπου η πρακτική πραγματοποιείται στο εξωτερικό. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η διεθνής συζήτηση, ακόμη και στη Διάσκεψη της Χάγης για το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο, η οποία τείνει να προκρίνει όχι την απαγόρευση, αλλά τη ρύθμιση του φαινομένου.
Μια οδό που η Ιταλία επέλεξε να μην ακολουθήσει, αντιτασσόμενη με αποφασιστικότητα και επεκτείνοντας, από το 2024, το αδίκημα της παρένθετης μητρότητας και σε όσους προσφεύγουν σε αυτήν στο εξωτερικό. Κατά τον Αρχιεπίσκοπο, η προοπτική ενός διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου είναι «ανεπαρκής και αντιπαραγωγική», διότι θα κατέληγε να ενισχύσει τη ζήτηση.
Σε μια αγορά, διευκρίνισε, η ζήτηση καθορίζει την προσφορά: η απλοποίηση και η ασφάλεια των διαδικασιών θα οδηγούσε περισσότερους ανθρώπους στην παρένθετη μητρότητα και, συνεπώς, στη «δημιουργία περισσότερων παιδιών προορισμένων προς πώληση». Γι’ αυτό, κατέληξε, η επίκληση του «ύψιστου συμφέροντος του παιδιού» δεν μπορεί να επιλυθεί μέσω της ρύθμισης: η μόνη συνεπής απάντηση παραμένει η κατάργηση της πρακτικής.
Εργασία για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών
Απαντώντας σε ερώτηση της δημοσιογράφου και συντονίστριας της εκδήλωσης, Σουζάνα Λέμμα, ο Γραμματέας της Αγίας Έδρας επισήμανε ότι η ιστορία δείχνει πως η κατανόηση των κοινωνικών και ηθικών πραγματικοτήτων κατακτάται σταδιακά. Τέσσερις ή πέντε αιώνες πριν, πρόσθεσε, θεωρούνταν φυσιολογικές πρακτικές που σήμερα δεν είναι πλέον αποδεκτές.
Ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι η παρένθετη μητρότητα εξαπλώνεται συχνά στις φτωχότερες χώρες και ότι το απλό γεγονός της οικονομικής δυνατότητας δεν προσδίδει σε κανέναν το δικαίωμα να αποκτήσει παιδί, το οποίο παραμένει «δώρο του Θεού».
Υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία μιας κοινής διεθνούς προσπάθειας ώστε να αποτραπεί η εξάπλωση αυτών των καταχρήσεων, απορρίπτοντας μια κοινωνία στην οποία οι γυναίκες «παύουν να σκέφτονται». Αναφερόμενος στη δέσμευση της Αγίας Έδρας, δήλωσε ότι η πρόθεση είναι να συνεχιστεί ο διάλογος με τις χώρες όπου η παρένθετη μητρότητα επιτρέπεται, με στόχο την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών και τη διασφάλιση της προστασίας και των προοπτικών τους. «Θα συνεχίσουμε», κατέληξε, «προσφέροντας αυτό το μήνυμα ελπίδας. Η Εκκλησία παραμένει πάντοτε πιστή σε αυτή τη δέσμευση».
Ροτσέλα: δεν μπορεί ποτέ να γίνεται λόγος για «δωρεά»
Η υπουργός Ροτσέλα, από την πλευρά της, επικέντρωσε την παρέμβασή της στο Ιταλικό νομοθετικό πλαίσιο για την παρένθετη μητρότητα. «Δεν αφαιρέσαμε ποτέ κανένα δικαίωμα από το παιδί», υποστήριξε, εξηγώντας ότι στόχος της νομοθεσίας ήταν να καταστεί αποτελεσματική, προβλέποντας πως η προσφυγή στην πρακτική στο εξωτερικό από Ιταλό πολίτη υπάγεται στις συνέπειες του αδικήματος.
Πρόκειται, διευκρίνισε, για επιλογή που ανταποκρίνεται στην ανάγκη προστασίας των ανηλίκων και αποτροπής της καταστρατήγησης του νόμου. Η Ροτσέλα επισήμανε στη συνέχεια ότι κανένα κράτος δεν μπορεί μόνο του να ορίσει ένα αδίκημα καθολικής εμβέλειας, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια διεθνή σύγκλιση και δράση ευαισθητοποίησης σε πολυμερή φόρα, όπως τα Ηνωμένα Έθνη.
Χώροι, πρόσθεσε, όπου μπορούν να προωθηθούν ομάδες εργασίας για την αντιμετώπιση της προοδευτικής εδραίωσης της «εμπορευματοποίησης» της μητρότητας και ενός από τα βασικά στοιχεία των νέων μορφών γονεϊκότητας: της «συμβασιοποίησης». Σε αυτή την προοπτική, κατέληξε η Υπουργός, δεν υπάρχει τίποτε το αλτρουιστικό στην παρένθετη μητρότητα, ούτε μπορεί να γίνεται λόγος για «δωρεά», όπως συμβαίνει σε πρακτικές αλληλεγγύης, όπως η αιμοδοσία ή η δωρεά οργάνων.
Οι θεσμικοί χαιρετισμοί
Ανοίγοντας την εκδήλωση, ο Πρέσβης Ντι Νίττο ανακάλεσε επίσης τα λόγια του Ποντίφικα στην ομιλία προς το Διπλωματικό Σώμα, χαρακτηρίζοντάς τα προειδοποίηση που απευθύνεται άμεσα στην ευθύνη της διεθνούς κοινότητας.
Στον δικό του χαιρετισμό, αναφερόμενος στον τίτλο του διαλόγου μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Γκάλαχερ και της Υπουργού Ροτσέλα, ο Πρέσβης Πουλίδης υπογράμμισε την ανάγκη να «προληφθεί η εμπορευματοποίηση γυναικών και παιδιών στην παρένθετη μητρότητα», οικοδομώντας «ένα κοινό μέτωπο για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια». Ένας στόχος που αφορά ιδιαιτέρως τους διπλωμάτες, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν στο κάλεσμα του Πάπα για μια πορεία σεβασμού του ανθρώπινου προσώπου σε κάθε περίσταση, ώστε οι παραινέσεις αυτές να αποτελέσουν αντικείμενο προσεκτικής και κοινής προβληματικής.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
