Τα τελευταία χρόνια και, ιδιαίτερα με τη Σύνοδο των Επισκόπων στη Ρώμη που πραγματοποιήθηκε το έτος 2021 και το έτος 2024, έγινε πολλή συζήτηση για τη συνοδικότητα. Μια σύνθετη λέξη που δημιουργείται από δύο λέξεις, το «συν» και «οδός», που σημαίνει στην πράξη «βαδίζω μαζί».
Για να προετοιμαστούν αυτές οι δύο Σύνοδοι των Επισκόπων στη Ρώμη, ζητήθηκε από τις τοπικές Εκκλησίες, όπως συμβαίνει συνήθως, να συμβάλουν στην προετοιμασία τους. Στάλθηκε ένα συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο με σκοπό να βοηθήσει την Ειδική Επιτροπή που θα προετοίμαζε τις δύο αυτές Συνόδους και θα έθετε στη μελέτη των Συνοδικών Πατέρων την περίληψη αυτών των απαντήσεων που θα παρουσίαζαν οι τοπικές Εκκλησίες.
Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι: με ποιον τρόπο τα μέλη των τοπικών Εκκλησιών συμμετείχαν σ’ αυτήν την προετοιμασία και πόσες ήταν οι συγκεκριμένες προτάσεις που παρουσίασαν; Και επίσης, ποια ήταν η συμμετοχή των λαϊκών μελών στη μελέτη και τις απαντήσεις στο συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο;
Την απάντηση τη γνωρίζει η κάθε τοπική Εκκλησία, η οποία φέρνει και την ανάλογη ευθύνη της.
Τα αποτελέσματα της Συνόδου συντάχτηκαν σε ένα σαφές και μεστό Κείμενο. Στάλθηκε σε όλες τις τοπικές Εκκλησίες με σκοπό να μελετηθεί προσεκτικά, και η κάθε τοπική Εκκλησία να αναζητήσει τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος και να προσθέσει την καλή θέληση και τις δυνατότητές της προκειμένου να περάσουν από τη θεωρία στην πράξη.
Πέρασαν από τότε δύο χρόνια και η κάθε τοπική Εκκλησία μπορεί να κάνει το δικό της απολογισμό, για να διαπιστώσει όχι μόνο αν γνωρίζει τη θεωρία της συνοδικότητας, όπως την παρουσιάζει το Συνοδικό Κείμενο, αλλά τι έκανε και τι προγραμματίζει να κάνει για να βιώσει αυτή τη συνοδικότητα.
Ήταν σίγουρα σημαντικό το γεγονός ότι στη Σύνοδο των Επισκόπων του 2024, συμμετείχαν και λαϊκά μέλη της Εκκλησίας, κάτι που δεν είναι συνηθισμένο για τις Συνόδους των Επισκόπων στη Ρώμη.
Έχω διαβάσει αρκετά και έχω ακούσει περισσότερα για τη θεωρία της συνοδικότητας, αλλά αναζητώντας συγκεκριμένα γεγονότα για την εφαρμογή της, δυστυχώς δεν μπορώ να πω ότι είμαι ικανοποιημένος. Δεν βλέπω γεγονότα που να επιβεβαιώνουν ότι τόσο στο Κέντρο όσο και στην περιφέρεια άρχισε η συνοδικότητα να γίνεται πράξη!
Σήμερα, δυστυχώς, παρατηρείται στον τόπο μας μια κατακόρυφη μείωση της ποσότητας των λαϊκών μελών της Εκκλησίας που συμμετέχουν τόσο στη Θεία Λατρεία όσο και στη ζωή των τοπικών μας Εκκλησιών. Είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα που χρειάζεται να μελετηθεί με πολλή προσοχή, διάθεση χρόνου και πρωτοβουλίες.
Οι ενορίες μας στη δεκαετία του 70 είχαν μία συμμετοχή τόσο στη Θεία Λατρεία όσο και στη ζωή της Ενορίας που άγγιζε το 100/100. Σήμερα, δυστυχώς, σε πολλές Ενορίες έχει αφαιρεθεί από το πρώτο 100 το ένα μηδενικό!
Ο Κύριος μας είπε: «Ποιος από σας, αν έχει εκατό πρόβατα και χάσει ένα από αυτά, δεν θα εγκαταλείψει τα ενενήντα εννιά στην έρημο για να ψάξει για το χαμένο» (Λουκ. 15,3-7 και Μαθτ. 18:12-14). Τι συμβαίνει όμως σήμερα που χάσαμε τα πολλά και μας έχουν μείνει τα ελάχιστα;
Υπάρχει και κάτι άλλο που πρέπει να μελετήσουμε σοβαρά. Συχνά διαπιστώνεται από μέρους μας ότι δείχνουμε υπερβολική φροντίδα και διαθέτουμε πολύ χρόνο για τα λίγα και δεν μας μένει καιρός να αναζητήσουμε τα πολλά.
Ναι, είναι δεδομένο ότι, ενώ χάσαμε την ποσότητα έχει αυξηθεί η ποιότητα των λίγων. Και αυτό πρέπει να το αναγνωρίσουμε, να το εκτιμήσουμε και, γιατί όχι, να το επαινέσουμε!
Όμως, η μεγάλη φροντίδα μας πρέπει να εξασφαλίζεται και στα 99 νοητά πρόβατά μας!
Σίγουρα θα ρωτήσει κάποιος, και πώς μπορεί να γίνει αυτό; Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την επικοινωνία μας μαζί τους. Μια επικοινωνία ανθρώπινη και ζεστή που θα δώσει ευκαιρίες να αποδείξουμε ότι δεν τα έχουμε εγκαταλείψει.
Οφείλουμε να αναζητήσουμε, με επιλεγμένους τρόπους, τους απομακρυσμένους πιστούς μας όχι για να τους λέμε κατά καιρούς τι έχουμε αποφασίσει για εκείνους, αλλά να τους ζητήσουμε να μας πουν εκείνοι τι είναι αυτό που τους έκανε να απομακρυνθούν. Να τους συναντήσουμε όχι για να τους πούμε αλλά για να μας πούνε.
Έτσι μόνο θα αναγνωρίσει ο καθένας τους και ο καθένας μας τη δική του ευθύνη και μαζί θα προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο στην κοινή πορεία μας προς τον Χριστό.
Μοναδικός σκοπός αυτής της αναζήτησης θα πρέπει να είναι το να δεχθούμε το θησαυρό που ο Θεός έχει δώσει στην Εκκλησία, που είναι η αγάπη Του για κάθε άνθρωπο και ιδιαίτερα για κάθε Χριστιανό. Να καταλάβουμε όλοι μας ότι, παρά τις όποιες ελλείψεις, αδυναμίες και αμαρτίες μας, ο Θεός δεν έχει αποσύρει από κανέναν την αγάπη Του.
Ο Θεός μάς δέχεται όπως είναι ο καθένας μας, όχι όμως για να μείνουμε στην κατάσταση αυτή, αλλά να πάρουμε την απόφαση να αναζητήσουμε τρόπους με τους οποίους θα απαντήσουμε στη δική Του αγάπη.
Η απάντησή μας στην αγάπη του Θεού δεν πρέπει να περιορίζεται στη θεωρία και στα χείλη μας, αλλά προπάντων στη ζωή μας. Μόνο με τη ζωή μας μπορούμε να αποδείξουμε ότι έχουμε, επιτέλους, καταλάβει ότι στην Εκκλησία δεν ανήκουν μόνο όσοι έχουν κάποια ιεραρχική θέση σ’ αυτήν ή έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στο Θεό αλλά όλοι οι Βαπτισμένοι που παραμένουν μαθητές και μαθήτριες του Χριστού.
Από μέρους μας, θα πρέπει επίσης να καταλάβουμε ότι ο σκοπός της Εκκλησίας δεν είναι να μετατρέπει τους αγγέλους σε αρχαγγέλους, αλλά τους αμαρτωλούς σε μακαρίους.
+Νικόλαος
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
