«Να ζητήσουμε από την Αειπάρθενο Μαρία την Καλή Συμβουλή της, για να υποδεχθούμε τον Λόγο του Θεού, να τον φυλάξουμε και να τον φέρουμε στο φως μέσα από θαρραλέες και συνετές αποφάσεις και μέσα από μια αυθεντική μεταστροφή».
Από τη Βασιλική στο Genazzano της Ρώμης, όπου φυλάσσεται η εικόνα της Παναγίας που «ήρθε» από τη Σκόδρα της Αλβανίας στις 25 Απριλίου 1467 και τιμάται ως Μητέρα της Καλής Συμβουλής, ο Λέων ΙΔ΄, κατά τη δεύτερη επίσκεψή του στο Μαριανό αυτό προσκύνημα, προτρέπει να ζητήσουμε από την Ουράνια Μητέρα να αυξήσει μέσα στον καθένα μας την ειρήνη και ενθαρρύνει όλους να την καλλιεργούν.
Ναι, αγαπητοί μου, θέλουμε να φανταστούμε την ειρήνη, να διευρύνουμε τα όρια της κατανόησης και να τη ζωγραφίσουμε στην ψυχή μας, για να αναγνωρίσουμε ότι ήδη υπάρχει, για να την υποδεχθούμε και να την υπηρετήσουμε. Είναι δώρο του Θεού, η πνοή του Αναστημένου, το έργο του Αγίου Πνεύματος. Ας αφήσουμε την ειρήνη να μεγαλώσει μέσα μας. Θα βλαστήσει στον κόσμο. Και η Μητέρα της Καλής Συμβουλής θα μας συνοδεύσει σε αυτή την αποστολή.
Ο Λέων ΙΔ΄ διασχίζοντας το κεντρικό κλίτος
Την παραμονή της Γεννήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, ο Πάπας τελεί το απόγευμα της 7ης Σεπτεμβρίου τη Θεία Λειτουργία στον Ναό, του οποίου την ποιμαντική φροντίδα έχουν οι Αυγουστινιανοί, και δεν κρύβει τη χαρά του που επέστρεψε και πάλι.
Η Λειτουργία του Λόγου
Το Πρώτο Ανάγνωσμα, από τον προφήτη Μιχαία (5,1-4α), ανακαλεί την αναγγελία της γεννήσεως του Χριστού στη Βηθλεέμ από «εκείνη που πρόκειται να γεννήσει», ενώ ο Ψαλμός 12 εκφράζει την προσευχή εκείνου που εμπιστεύεται στον Θεό και χαίρεται για τη σωτηρία που έλαβε από Εκείνον. Το Δεύτερο Ανάγνωσμα, από την Επιστολή του Αγίου Παύλου προς Ρωμαίους (8,28-30), διευκρινίζει ότι «όλα συνεργούν για το καλό εκείνων που αγαπούν τον Θεό, εκείνων που έχουν κληθεί σύμφωνα με το σχέδιό του». Η περικοπή από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (1,1-16.18-23), ανατρέχει στη γενεαλογία του Ιησού, ο οποίος γεννήθηκε από τη Μαρία, η οποία, «ενώ ήταν μνηστευμένη με τον Ιωσήφ, πριν συγκατοικήσουν βρέθηκε έγκυος από το Άγιο Πνεύμα».
Η ανάθεση της ανθρωπότητας στη Μαρία
Στην ομιλία του ο Λέων ΙΔ΄ δεν κρύβει τη συγκίνησή του, θυμίζοντας στους 300 πιστούς που ήταν παρόντες την πρώτη του επίσκεψη στις 10 Μαΐου του περασμένου έτους και τη «βαθιά επιθυμία του», κατά τις πρώτες ημέρες της Ποντιφικής του διακονίας, «να πλησιάσει το Genazzano, το Προσκύνημα της Παναγίας της Καλής Συμβουλής», η οποία, όπως αναφέρει στην αφιέρωση που έγραψε στο βιβλίο επισκεπτών του προσκυνήματος, τον έχει συνοδεύσει σε όλη του τη ζωή «με τη μητρική της παρουσία, με τη σοφία της και το παράδειγμα της αγάπης της για τον Υιό της, τον Υιό που είναι πάντοτε το κέντρο της πίστης μου»,.
Με χαρά βρίσκομαι και πάλι εδώ, για να εορτάσω μαζί σας την Παραμονή της Γεννήσεως της Παναγίας και να εμπιστευθώ στην Αειπάρθενο Μαρία ως Βρέφος εκείνο που ακόμη γεννιέται μέσα σε αυτή την φτωχή και μεγαλειώδη ανθρωπότητα: εύθραυστο σαν βλαστάρι, αλλά σημείο της πιστότητας του Θεού.
Η γέννηση της Μαρίας και οι Γραφές
Στο αρχαίο αυτό Προσκύνημα, που οικοδομήθηκε πάνω σε προϋπάρχοντα ναό του 13ου αιώνα και του οποίου η ανέγερση, αφού επιβραδύνθηκε λόγω έλλειψης χρημάτων, συνεχίστηκε με γρήγορους ρυθμούς μετά την θαυματουργική εμφάνιση μιας εικόνας της Παναγίας, η οποία αργότερα αναγνωρίστηκε ως εκείνη που τιμάται στην Αλβανική πόλη Σκόδρα, ο Ποντίφικας, φορώντας στιχάριο, φαιλόνιο και μίτρα που του προσέφεραν οι πιστοί του Genazzano, αναφέρεται στους στοχασμούς του Αγίου Θωμά της Βιγιανόβα σχετικά με τη γέννηση της Παναγίας και όσα οι Γραφές μάς διηγούνται γι’ αυτήν.
Να ερευνούμε την Αγία Γραφή και να συνομιλούμε με τους μάρτυρες της Αποκαλύψεως
«Ο Θωμάς της Βιγιανόβα, Αυγουστινιανός μοναχός και Επίσκοπος, ο οποίος αφιερώνοντας τη ζωή του στην υπηρεσία των φτωχών αναζήτησε σε βάθος την αλήθεια της πίστεως, κατόρθωσε να δει το παράδοξο της μικρότητας και, τρόπον τινά, της περιθωριακής θέσης της Αειπαρθένου Μαρίας, η οποία κατέστη κεντρική στην οικονομία της σωτηρίας».
Και αναρωτήθηκε «γιατί οι Ευαγγελιστές μάς διηγούνται τόσο συνοπτικά την ιστορία της Παναγίας και γιατί δεν μας περιγράφεται ο τρόπος της συλλήψεώς της, της γεννήσεώς της, της ανατροφής της, οι συνήθειές της, οι αρετές που την κοσμούσαν, ποια ανθρώπινη σχέση είχε με τον υιό της, πώς σχετιζόταν μαζί του, πώς έζησε με τους Αποστόλους μετά την Ανάληψή του».
Για τον Πάπα, όλα αυτά τα ερωτήματα προσφέρουν «μια σημαντική υπόδειξη για την πίστη μας: να ερευνούμε την Αγία Γραφή και τους συγγραφείς της, να συνομιλούμε με το κείμενο και να διαλεγόμαστε με τους μάρτυρες της Αποκαλύψεως, όπως με φίλους».
Η απλή παρουσία της Αειπαρθένου Μαρίας
Και από την Παναγία, επισημαίνει ο Ποντίφικας, «μαθαίνουμε τη νοημοσύνη που συνομιλεί με τον Θεό, που θέτει ερωτήματα και ερμηνεύει τα γεγονότα, φυλάσσοντάς τα και συνδέοντάς τα μέσα στην καρδιά». Και αν το Ευαγγέλιο του Ματθαίου για εκείνη «αναφέρει την παρουσία, αλλά όχι έναν λόγο», υπάρχει ένα σημαντικό δίδαγμα που πρέπει να αντλήσουμε.
Η απλή παρουσία της Παναγίας —και του Υιού μέσα της— κινεί ολόκληρη την ιστορία: την ιστορία του Ιωσήφ και ολόκληρου του οίκου του. Η παρουσία της Μαρίας προκαλεί σαν ένα άλμα στη γενεαλογία, σαν μια απρόσμενη καινοτομία, ικανή να αλλάξει όχι μόνο τις προσδοκίες, αλλά και τις προβλέψιμες συμπεριφορές ενός ανθρώπου. Εκείνο που ακούει ο Ιωσήφ, εκείνο που αποφασίζει και εκείνο που πράττει είναι, στην πραγματικότητα, απάντηση στον Θεό και στην παρουσία της Παναγίας.
Η προφητεία για να δούμε το έργο του Θεού
Ο Θωμάς της Βιγιανόβα εξηγεί ότι στην Αγία Γραφή τίποτε δεν γράφτηκε «για τα έργα της Παρθένου», επειδή έτσι θέλησε το Άγιο Πνεύμα, και ακόμη ότι «οι Ευαγγελιστές σιώπησαν γι’ αυτήν», διότι «η δόξα της Παρθένου […] ήταν ολόκληρη μέσα της και μπορούσε περισσότερο να την φανταστεί κανείς παρά να την περιγράψει».
Και προτείνει: «Άφησε ελεύθερη τη φαντασία, διεύρυνε τα όρια της κατανόησης και ζωγράφισε στα βάθη της ψυχής σου μια νεαρή γυναίκα πάναγνη, συνετή, πανέμορφη, ευσεβέστατη, ταπεινότατη, πραότατη, γεμάτη από κάθε χάρη, πλουσιότατη σε αγιότητα, στολισμένη με όλες τις αρετές, καλλωπισμένη με όλα τα χαρίσματα, απόλυτα ευάρεστη στον Θεό· μεγάλωσέ την όσο μπορείς, φαντάσου την όσο είσαι ικανός».
Με άλλα λόγια, ο Αυγουστινιανός μοναχός και Επίσκοπος προτείνει μια «θαυμάσια άσκηση της φαντασίας». Για τον Άγιο Θωμά, το Άγιο Πνεύμα δεν περιέγραψε λεπτομέρειες για τη Μαρία, ώστε ο καθένας να μπορεί να τη ζωγραφίσει «εσωτερικά».
Στην προσευχή της περισυλλογής παίρνει μορφή εκείνο που ο κόσμος δεν μας διηγείται, αλλά ήδη υπάρχει· εκείνο που ακόμη είναι αόρατο, αλλά φέρει μέσα του μια νέα δύναμη. Δεν πρόκειται για φαντασία, αλλά για προφητεία. Την έχουμε ανάγκη σε καιρούς καταστροφής και αβεβαιότητας, για να βλέπουμε το έργο του Θεού και να το υπηρετούμε.
Ένα μυστήριο που εξακολουθεί να μας εκπλήσσει
Και πάλι ο Θωμάς της Βιγιανόβα επισημαίνει ότι, «ως σύνοψη» της ιστορίας της Μαρίας, αρκεί να γνωρίζουμε «ότι από αυτήν γεννήθηκε ο Ιησούς». Ένα μυστήριο, αναγνωρίζει ο Πάπας, μπροστά στο οποίο «αισθανόμαστε σαν ίλιγγο» και «είναι αδύνατο να το συνηθίσουμε».
Εορτάζουμε τη γέννηση ενός κοριτσιού που προοριζόταν να γίνει Μητέρα του Δημιουργού της, Μητέρα του Θεού που σώζει. Κι όμως, γεννιέται απλώς ένα κορίτσι, όπως οι κόρες και οι εγγονές που κρατούμε στην αγκαλιά μας. Σήμερα της αποδίδουμε υψηλούς και ευγενείς τίτλους, Κυρίας και Βασίλισσας, όμως η οδός του Θεού ήταν και παραμένει πιο απλή και σιωπηλή, χωρίς γι’ αυτό να είναι λιγότερο δυνατή και μεταμορφωτική. Είναι η ίδια η οδός του Ιησού.
Να γίνουμε σύμμορφοι με τον Ιησού, προτιμώντας την οδό του
«Και εμείς, όπως η Μαρία, είμαστε προορισμένοι να συμμορφωθούμε με την εικόνα του Υιού, κατά χάριν, αλλά και επιθυμώντας και προτιμώντας έναντι άλλων οδών τη δική του οδό, τις επιλογές του, την πορεία του» καταλήγει ο Λέων.
Στον Ιησού Χριστό, ο Θεός επέλεξε τις πιο ταπεινές ιστορικές συνθήκες και το πιο ταπεινό από τα πλάσματά του, για να φανερώσει την πρωτοτυπία της Βασιλείας του, όπου η αυταρχικότητα δεν έχει θέση και η παντοδυναμία είναι δημιουργία, υπηρεσία και φροντίδα της ζωής.
Στο τέλος της ομιλίας, μετά την απαγγελία του Πιστεύω, κατά τις δεήσεις των πιστών απευθύνονται ικεσίες προς τον Θεό για την Εκκλησία, «ώστε εμπιστευόμενη, όπως η Παναγία, τον Λόγο του Κυρίου, να μεταφέρει σε όλους την αναγγελία της σωτηρίας»· για τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, «ώστε μιμούμενος τον Άγιο Ιωσήφ, ο οποίος τέθηκε επικεφαλής της οικογένειας του Θεού, να φυλάσσει με πατρική φροντίδα το ποίμνιο του Χριστού»· για το Τάγμα των Αυγουστινιανών, «ώστε, εμπνεόμενο από τη διδασκαλία του Αγίου Επισκόπου Αυγουστίνου, να συνεχίσει να μιλά στην καρδιά του ανθρώπου»· και ακόμη για τους λαούς και τους κυβερνήτες τους, «ώστε να εργαστούν για να εξασφαλίσουν σε όλους ένα μέλλον ειρήνης»· για τους προσκυνητές που έρχονται στο Ιερό αυτό Προσκύνημα του Genazzano, «ώστε βρίσκοντας καλή συμβουλή στην Υπεραγία Παρθένο Μαρία, να μεταστρέψουν την καρδιά τους προς τον Χριστό»· και τέλος για όλους όσοι συμμετείχαν στη Θεία Λειτουργία.
Μετά την ολοκλήρωση των ιερών ακολουθιών της Θείας Κοινωνίας και την χορήγηση της ευλογίας, ο Πάπας είχε μια τελευταία στιγμή προσευχής στο Παρεκκλήσιο της Παναγίας, συνοδευόμενος από την ψαλμωδία του Ύμνου προς τη Μητέρα της Καλής Συμβουλής.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
