Με διάταγμα της 2ας Οκτωβρίου 2006 ο Αρχιεπίσκοπος-Τοποτηρητής Σεβ.τος Ιωάννης Σπιτέρης ίδρυε τη σειρά βιβλίων καθολικής θεολογίας Analecta Theologica. Η απόφαση εξέφραζε μια πτυχή του θεολογικού οικουμενισμού δηλ. τη συμβολή στη θεολογική γνώση της δυτικής θεολογικής παράδοσης στα ελληνικά.
Στο διάταγμα διαβάζουμε: «Στην ελληνική θεολογική βιβλιογραφία υπάρχουν σποραδικά καθολικά θεολογικά βιβλία τα οποία προέρχονται κυρίως από μεταφράσεις ξένων καθολικών θεολόγων ή από Έλληνες ορθόδοξους θεολόγους. Στη μεν πρώτη περίπτωση η απόδοση στα ελληνικά των ιδιαίτερων τεχνικών θεολογικών όρων και των συναφών εννοιών είναι πλημμελής και εκ των πραγμάτων πρόκειται για μελέτες που γράφτηκαν για ένα πολιτιστικό-θεολογικό περιβάλλον που διαφέρει πολύ από αυτό της Ελλάδας. Στη δε δεύτερη περίπτωση οι Έλληνες ορθόδοξοι θεολόγοι, γράφοντας για την καθολική θεολογία, όχι σπάνια, κατανοούν τους όρους και την παράδοσή μας μέσα από το νόημα που τους δίδουν οι παραπλήσιες ορθόδοξες έννοιες. Η δυσκολία δεν είναι η πρόσβαση στην καθολική θεολογική παραγωγή αλλά στην ελληνική της πρόσληψη».
Η πρωτοβουλία έκδοσης βιβλίων καθολικής θεολογίας στα ελληνικά, εξ αρχής εστιάστηκε στην απλή παρουσία στην ελληνική βιβλιογραφία δεδομένου του ισχνού ενδιαφερόμενου αναγνωστικού κοινού και των περιορισμένων μέσων του Βικαριάτου. Προοδευτικά αναπτύχθηκαν οι σειρές βιβλίων θεολογίας και ιστορίας μαζί με εκτός σειρών εκδόσεις μελετών (αυτοτελών ή περιοδικών), βοηθημάτων, ποιμαντικής, πνευματικότητας, και λευκωμάτων. Από την ανταπόκριση στην προσπάθεια φάνηκε πότε ήταν περισσότερο και πότε λιγότερο επιτυχής η θεματική επιλογή. Η πρωτοβουλία μπόρεσε να εδραιωθεί διότι στηρίχθηκε από τον Τοποτηρητή, Σεβ. Ιωάννη Σπιτέρη. Για πρώτη φορά καθολικές εκδόσεις παρήχθησαν στη Θεσσαλονίκη και απευθύνθηκαν πανελλαδικά.
Την διατρέξασα εικοσαετία εκδόθηκαν 57 βιβλία: 14 θεολογίας, 19 ιστορίας, 4 λευκώματα, 20 τευχίδια ποιμαντικής ή πνευματικότητας και η βραχύβια περιοδική έκδοση Analecta Catholica (12 τεύχη).
Αποδέκτες των εκδόσεων, οι οποίες διατήρησαν τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, είναι και οι καθολικοί που επιζητούν τη θεολογική τους επιμόρφωση ή οι κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί για την παροχή υλικού για το ποιμαντικό τους έργο στα ελληνικά αλλά και ευρύτερα το ελληνικό κοινό, ενδιαφερόμενο να εξηγηθεί η καθολική θεολογική παράδοση στην ελληνική γλώσσα. Χάρη στον ιστότοπο της Καθολικής Εκκλησίας www.cen.gr προβάλλονται όλα τα βιβλία στο analecta.cen.gr Δεν είναι σπάνιο, μετά από χρόνια κυκλοφορίας, νεότεροι μελετητές να αναζητούν συγκεκριμένες εκδόσεις που έχουν από καιρό εξαντληθεί.
Οι δυο Αρχιεπίσκοποι-Τοποτηρητές Σεβ.τατοι Ιωάννης Σπιτέρης και Γεώργιος Αλτουβάς, ως εκδότες, αυτά τα 20 χρόνια, στήριξαν ουσιαστικά, σταθερά και ειλικρινά αυτή τη δραστηριότητα. Στήριξη η οποία, όχι σπάνια, αποτέλεσε την μοναδική ενθάρρυνση για ό,τι έγινε.
Βαδίζοντας προς μια καινούργια φάση αυτής της δραστηριότητας, η οποία σίγουρα είναι η ολοκλήρωση μιας δυναμικής με ποικίλους καρπούς, η συνέχιση της προσπάθειας αποκτά πλέον χαρακτήρα εγχειριδιακό δηλ. να παρέχει θεολογικά βοηθήματα για την έρευνα και την ώθηση νέων μελετών.
π. Ιωάννης Ασημάκης
