«Θα έλεγα ότι δεν υπάρχουν ιατρικοί λόγοι για τους οποίους δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αυτό το ταξίδι».
Ο καθηγητής Στέφανο Μαργκαριτόρα, ο χειρουργός που την Τρίτη 13 Οκτωβρίου πραγματοποίησε επέμβαση στον πνεύμονα του Λέοντος ΙΔ΄, δήλωσε σε συνέντευξή του στα μέσα ενημέρωσης του Βατικανού ότι, από ιατρικής απόψεως, ο Πάπας είναι σε θέση να πραγματοποιήσει το απαιτητικό ταξίδι στη Λατινική Αμερική, το οποίο έχει προγραμματιστεί για το διάστημα από τις 6 έως τις 17 Νοεμβρίου.
Ο Μαργκαριτόρα είναι τακτικός καθηγητής Θωρακοχειρουργικής στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Ιεράς Καρδίας και διευθυντής της Μονάδας Θωρακοχειρουργικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αγκοστίνο Τζεμέλι, το οποίο ανήκει στο Ίδρυμα IRCCS.
Καθηγητά, καταρχάς, πώς είναι ο Λέων ΙΔ΄;
Κατά την έξοδό του από το νοσοκομείο, ο Πάπας Λέων βρισκόταν σε απολύτως ικανοποιητική κλινική κατάσταση. Οι αιματολογικές εξετάσεις του ήταν απολύτως φυσιολογικές και η καρδιακή λειτουργία του ήταν καλή. Η επανέκπτυξη του πνεύμονα μετά την επέμβαση εξελίσσεται σύμφωνα με τους συνήθεις αναμενόμενους χρόνους. Συνολικά, επομένως, η κατάστασή του είναι καλή.
Πώς ανακαλύφθηκε το πνευμονικό αδενοκαρκίνωμα;
Η ανακάλυψη του κακοήθους όγκου στον πνεύμονα του Πάπα έγινε εντελώς τυχαία, όπως, δυστυχώς, συμβαίνει συχνά. Κατά τη διενέργεια εξετάσεων ρουτίνας στην κοιλιακή χώρα, εντοπίστηκε στον θώρακα, στις βάσεις των πνευμόνων, μια μικρή σκιά.
Αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο, διότι, όταν πραγματοποιούνται ακτινολογικές εξετάσεις στην κοιλιακή χώρα, απεικονίζονται συνήθως και οι βάσεις των πνευμόνων, καθώς το διάφραγμα έχει σχήμα που θυμίζει αλεξίπτωτο. Αν, όμως, αυτή η μικρή σκιά βρισκόταν λίγο ψηλότερα, δεν θα είχε εντοπιστεί.
Τι μας διδάσκει η εμπειρία που έζησε ο Άγιος Πατέρας τις τελευταίες εβδομάδες; Πόσο σημαντική είναι η πρόληψη;
Η πρόληψη είναι εξαιρετικά σημαντική, διότι ο Άγιος Πατέρας ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων που ανακαλύπτουν εντελώς τυχαία ότι έχουν πνευμονικό όγκο. Δεν τον ανακαλύπτουν επειδή υποβάλλονται σε προληπτικές εξετάσεις, αλλά επειδή πραγματοποιούν εξετάσεις για άλλους λόγους.
Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να πέσει από ένα δέντρο, να μεταφερθεί στα επείγοντα περιστατικά και να υποβληθεί σε ακτινογραφία, η οποία θα αποκαλύψει μια σκιά στον πνεύμονα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και κατά τη διενέργεια εξετάσεων για άλλους λόγους.
Θα ήταν, λοιπόν, σημαντικό ο πληθυσμός, και ιδιαίτερα τα άτομα που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, να υποβάλλονται τακτικά σε προληπτικούς ελέγχους. Αυτό δεν πρέπει να αφορά μόνο άλλες μορφές καρκίνου, για τις οποίες εφαρμόζονται προγράμματα μαζικού προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως ο καρκίνος του μαστού ή του παχέος εντέρου, αλλά και τον καρκίνο του πνεύμονα.
Δυστυχώς, ο συγκεκριμένος καρκίνος, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια, δεν προκαλεί συμπτώματα. Αυτό ακριβώς διαπιστώσαμε και στην περίπτωση του Αγίου Πατέρα, ο οποίος δεν παρουσίαζε κανένα αναπνευστικό σύμπτωμα και αισθανόταν πολύ καλά.
Πώς θα χαρακτηρίζατε την επέμβαση; Ήταν μια περίπλοκη χειρουργική επέμβαση;
Θα ήμουν ανειλικρινής αν έλεγα ότι επρόκειτο για μια εξαιρετικά περίπλοκη επέμβαση, προκειμένου να παρουσιάσω το έργο μας ως ηρωικό κατόρθωμα.
Στην πραγματικότητα, η επέμβαση στον Άγιο Πατέρα ήταν μια επέμβαση ρουτίνας. Σε ανάλογες περιπτώσεις, όταν υπάρχει πνευμονικός όγκος ορισμένου μεγέθους, πρέπει να αφαιρεθεί ολόκληρος ο λοβός του πνεύμονα στον οποίο βρίσκεται. Στην περίπτωση του Αγίου Πατέρα, επρόκειτο για τον κάτω λοβό του δεξιού πνεύμονα.
Από αυτήν την άποψη, λοιπόν, ήταν μια επέμβαση ρουτίνας.
Είστε ικανοποιημένος από την έκβαση της επέμβασης;
Ναι, πάρα πολύ. Θα έλεγα ότι η επέμβαση ολοκληρώθηκε χωρίς καμία απολύτως επιπλοκή, και αυτό είναι πάντοτε εκείνο που ευχόμαστε πριν από κάθε χειρουργική επέμβαση. Δυστυχώς, όμως, δεν εξελίσσονται πάντοτε όλα έτσι…
Είστε ικανοποιημένοι από τη μετεγχειρητική ανάρρωση;
Ναι, είμαστε πραγματικά πολύ ικανοποιημένοι, διότι ο Άγιος Πατέρας, κατά τη μετεγχειρητική ανάρρωσή του, κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια, με όλη του την ψυχή και τη δύναμη, όπως κάνουν οι άνθρωποι που είναι ιδιαίτερα αποφασισμένοι να αναρρώσουν έπειτα από τέτοιου είδους επεμβάσεις.
Έτσι, η φροντίδα που χρειάστηκε από την πλευρά μας ήταν πραγματικά ελάχιστη, καθώς η αποφασιστικότητά του να επανέλθει σε σύντομο χρονικό διάστημα αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματική από κάθε άποψη. Η στάση του ήταν πραγματικά αξιοθαύμαστη.
Μπορείτε να κάνετε μια πρόβλεψη για τη διάρκεια της ανάρρωσης; Θα είναι έτοιμος για το ταξίδι στη Λατινική Αμερική;
Αν τον αντιμετωπίσουμε όπως οποιονδήποτε άλλο άνθρωπο που υποβάλλεται σε αυτού του είδους την επέμβαση, θεωρώ ότι απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την πλήρη σωματική αποκατάσταση.
Καθώς έχει ήδη περάσει σχεδόν μία εβδομάδα, πιστεύω ότι ο Πάπας θα έχει αναρρώσει πλήρως μέσα σε περίπου δέκα ακόμη ημέρες.
Όσον αφορά ένα μακρινό ταξίδι, με αεροπορικές μετακινήσεις, το οποίο πρόκειται να πραγματοποιηθεί σε περίπου τρεις εβδομάδες, θα έλεγα ότι δεν υπάρχουν ιατρικοί λόγοι που να εμποδίζουν την πραγματοποίησή του.
Τι σήμαινε για εσάς, ως άνθρωπο, ως γιατρό και ως πιστό, το γεγονός ότι ηγηθήκατε της ιατρικής ομάδας που χειρούργησε τον Πάπα;
Το να χειρουργήσω έναν Πάπα ήταν μια βαθιά προσωπική συγκίνηση, την οποία δεν μπορώ καν να περιγράψω.
Βεβαίως, έχεις απέναντί σου έναν άνθρωπο, διότι, τελικά, και ο Πάπας είναι άνθρωπος. Γνωρίζεις, όμως, πολύ καλά ότι δεν πρόκειται για έναν συνηθισμένο άνθρωπο. Ο Πάπας Λέων διαθέτει τέτοιο χάρισμα, ώστε είναι αδύνατον να τον αντιμετωπίσεις ως έναν συνηθισμένο άνθρωπο.
Ετοιμάζεσαι να χειρουργήσεις έναν Πάπα, ο οποίος, τουλάχιστον στη σύγχρονη ιστορία, αντιμετωπίζει για πρώτη φορά χειρουργική επέμβαση για κακοήθη όγκο. Διότι, απ’ όσο γνωρίζουμε, κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα.
Γνωρίζεις ότι τα μάτια ολόκληρου του κόσμου είναι στραμμένα επάνω σου, επειδή δεν έχεις απέναντί σου μόνο έναν αρχηγό κράτους, αλλά και έναν πνευματικό ηγέτη πιστών που είναι διασκορπισμένοι σε ολόκληρο τον κόσμο, με τεράστιο ενδιαφέρον από τα μέσα ενημέρωσης.
Είναι, λοιπόν, σαφές ότι μια επέμβαση ρουτίνας δεν μπορεί, σε ανθρώπινο επίπεδο, να θεωρηθεί κάτι συνηθισμένο.
Έζησα, επομένως, μια εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα σε δύο σκέψεις: από τη μία, έλεγα στον εαυτό μου: «Πρέπει να πραγματοποιήσεις μια συνηθισμένη επέμβαση, την οποία έχεις κάνει άλλες χίλιες φορές στη ζωή σου». Από την άλλη, όμως, σκεφτόμουν: «Πρέπει, για πρώτη φορά, να πραγματοποιήσεις μια τέτοια επέμβαση σε έναν Πάπα».
Μπορώ να σας ρωτήσω τι είπατε στον Πάπα λίγο πριν αρχίσει να ενεργεί η αναισθησία;
Όταν ο Πάπας εισήλθε στην αίθουσα του χειρουργείου, καθώς είναι ένας άνθρωπος πραγματικά απλός και χαμογελαστός, είχαμε παραταχθεί σε ένα είδος ημικυκλίου: εγώ, οι συνάδελφοί μου, οι αναισθησιολόγοι και το προσωπικό του χειρουργείου.
Μόλις μπήκε, κοίταξε γύρω του, μας είδε και του είπα:
«Άγιε Πατέρα, αυτή είναι η δική μας dream team», δηλαδή η ομάδα των ονείρων μας.
Εκείνος χαμογέλασε και στη συνέχεια… αρχίσαμε τις διαδικασίες για την αναισθησία.
Καθηγητά, θα μπορούσα να σας ρωτήσω τι είδους ασθενής υπήρξε ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ αυτές τις ημέρες στο Τζεμέλι;
Ο Πάπας Λέων υπήρξε ένας ιδανικός ασθενής. Δεν το λέω από κολακεία· ήταν πραγματικά ένας ασθενής που δεν δημιούργησε ούτε το παραμικρό πρόβλημα στην ιατρική ομάδα που τον φρόντιζε. Και δεν θα είχε δημιουργήσει κανένα πρόβλημα ακόμη κι αν ονομαζόταν Μάριο Μπιάνκι.
Ήταν πάντοτε ήρεμος και χαμογελαστός, ενώ παραπονιόταν ελάχιστα, παρά τον πόνο που, παρ’ όλα τα μέτρα που λαμβάνονται, είναι βέβαιο ότι αισθάνεται ένας άνθρωπος μετά από μια τέτοια επέμβαση.
Ακολούθησε πιστά όλες τις οδηγίες μας, τόσο ως προς τη διατροφή όσο και ως προς τη φυσιοθεραπεία. Σηκώθηκε όρθιος και έκανε πάντοτε λίγο περισσότερα από όσα του ζητούσαμε.
Τη δεύτερη ημέρα μετά την επέμβαση, γυρίσαμε και τον είδαμε να τακτοποιεί ο ίδιος τις καρέκλες στο παρεκκλήσιο.
Του είπαμε: «Άγιε Πατέρα, είμαστε εμείς εδώ, θα το κάνουμε εμείς».
Κι εκείνος απάντησε: «Δεν πειράζει, μπορώ να το κάνω, θα το κάνω».
Τι άλλο μπορώ να πω; Υπήρξε πραγματικά ένας απολύτως ιδανικός ασθενής.
Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό και ολόκληρη την ομάδα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Τζεμέλι, η οποία συνέβαλε στη φροντίδα του Αγίου Πατέρα.
Ας μην το ξεχνάμε ποτέ: στα νοσοκομεία, πίσω από το έργο του χειρουργού και του αναισθησιολόγου, βρίσκονται οι νοσηλευτές του χειρουργείου, το υπόλοιπο προσωπικό της χειρουργικής αίθουσας, οι τεχνικοί των εργαστηρίων και οι ακτινολόγοι, οι οποίοι έρχονταν καθημερινά για να πραγματοποιούν ακτινογραφίες στον Άγιο Πατέρα.
Υπάρχουν, επίσης, οι φυσιοθεραπευτές και μια ολόκληρη σειρά επαγγελματιών υγείας, οι οποίοι συχνά δεν αναφέρονται, αλλά τους οποίους χαίρομαι ιδιαίτερα να μνημονεύω.
Τέλος, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμότατες ευχαριστίες μου προς τις διοικήσεις μου: τη διοίκηση του Ιδρύματος του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Τζεμέλι και την πρύτανη του Καθολικού Πανεπιστημίου. Μου έδειξαν εμπιστοσύνη και μου έδωσαν τη δυνατότητα να ζήσω αυτήν την πραγματικά εξαιρετική εμπειρία.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
