Με την ευκαιρία της σημερινής (4 Νοεμβρίου) εορτής του Αγίου Καρόλου Μπορομέου, σας παρουσιάζω μία πολύ χρήσιμη ομιλία του την οποία μελέτησε σήμερα η Εκκλησία στην Ακολουθία των Αναγνωσμάτων:
«Όλοι μας είμαστε ασφαλώς αδύναμοι, το αναγνωρίζω· ο Κύριος όμως και Θεός θέτει στη διάθεσή μας τέτοια μέσα, ώστε, εάν το θελήσουμε, να μπορούμε να επιτύχουμε πολλά. Χωρίς αυτά, ωστόσο, δεν θα είναι δυνατόν να παραμείνουμε πιστοί στις απαιτήσεις της προσωπικής μας κλήσεως.
Ας πάρουμε, για παράδειγμα, έναν ιερέα, ο οποίος αναγνωρίζει μεν ότι οφείλει να είναι εγκρατής και να δίνει το παράδειγμα αυστηρού και αγίου βίου, αρνείται όμως κάθε μορφή ασκήσεως και αυταπαρνήσεως, δεν νηστεύει, δεν προσεύχεται και αγαπά τις συζητήσεις και τις οικειότητες που δεν οικοδομούν. Πώς θα μπορέσει ένας τέτοιος άνθρωπος να ανταποκριθεί επάξια στο αξίωμά του;
Ίσως κάποιος παραπονείται ότι, όταν εισέρχεται στο χοροστάσιο για να ψάλει τους ψαλμούς ή όταν προσέρχεται για να τελέσει τη Θεία Λειτουργία, ο νους του κατακλύζεται από χίλιους περισπασμούς. Πριν όμως εισέλθει στο χοροστάσιο ή αρχίσει τη Θεία Λειτουργία, πώς συμπεριφέρθηκε στο σκευοφυλάκιο; Πώς προετοιμάστηκε; Ποια μέσα έλαβε και χρησιμοποίησε, ώστε να διατηρήσει την εσωτερική του περισυλλογή;
Θέλεις να σου διδάξω πώς να αυξήσεις περισσότερο την εσωτερική συμμετοχή σου στη χορωδιακή λατρεία, πώς να καταστήσεις την προσευχητική σου δοξολογία περισσότερο ευάρεστη στον Θεό και πώς να προοδεύσεις στην αγιότητα; Άκουσε όσα σου λέγω.
Εάν έχει ήδη ανάψει μέσα σου έστω και μία σπίθα της θείας αγάπης, μην την αφήσεις να σβήσει και μην την εκθέτεις στον άνεμο. Κράτησε κλειστή την εστία της καρδιάς σου, ώστε να μη χάσει τη θερμότητά της και ψυχρανθεί. Απόφευγε, δηλαδή, όσο μπορείς, τους περισπασμούς. Να παραμένεις σε πνευματική περισυλλογή ενώπιον του Θεού και να αποφεύγεις τις ανώφελες συνομιλίες.
Έχεις αναλάβει την αποστολή να κηρύττεις και να διδάσκεις; Μελέτησε και κατέβαλε κάθε προσπάθεια για εκείνα που είναι απαραίτητα, ώστε να εκπληρώνεις σωστά αυτή την αποστολή.
Να δίνεις πάντοτε το καλό παράδειγμα και να επιδιώκεις να πρωτοστατείς σε κάθε τι. Πρώτα απ’ όλα, να κηρύττεις με τη ζωή σου και την αγιότητά σου, ώστε να μη συμβεί, εξαιτίας της αντιφάσεως ανάμεσα στη συμπεριφορά σου και στο κήρυγμά σου, να χάσεις κάθε αξιοπιστία.
Ασκείς την ποιμαντική μέριμνα για τις ψυχές; Μην παραμελείς, εξαιτίας αυτού, τη φροντίδα του εαυτού σου και μη δίνεσαι τόσο ολοκληρωτικά στους άλλους, ώστε να μη μένει τίποτε για τον ίδιο σου τον εαυτό. Οφείλεις ασφαλώς να έχεις πάντοτε κατά νουν τις ψυχές για τις οποίες έχεις αναλάβει την ποιμαντική ευθύνη, αλλά να μην ξεχνάς και τον εαυτό σου.
Κατανοήστε, αδελφοί μου, ότι τίποτε δεν είναι τόσο απαραίτητο για όλους τους εκκλησιαστικούς λειτουργούς όσο ο στοχασμός και ο διαλογισμός που προηγούνται, συνοδεύουν και ακολουθούν όλες τις πράξεις μας.
«Θα ψάλλω», λέγει ο Προφήτης, «και θα στοχάζομαι» (πρβλ. Ψαλμ. 100, 1 κατά τη Βουλγάτα).
Εάν τελείς τα Μυστήρια, αδελφέ μου, να στοχάζεσαι εκείνο που πράττεις. Εάν τελείς τη Θεία Λειτουργία, να στοχάζεσαι εκείνο που προσφέρεις. Εάν ψάλλεις τους ψαλμούς στο χοροστάσιο, να στοχάζεσαι σε ποιον απευθύνεσαι και για ποια πράγματα ομιλείς. Εάν καθοδηγείς τις ψυχές, να στοχάζεσαι με ποιο Αίμα έχουν λυτρωθεί. Και «όλα να γίνονται μεταξύ σας με αγάπη» (Α΄ Κορ. 16, 14).
Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε εύκολα να υπερνικήσουμε τις δυσκολίες που συναντούμε καθημερινά και οι οποίες είναι αναρίθμητες. Άλλωστε, αυτό απαιτεί η αποστολή που μας έχει ανατεθεί.
Εάν ενεργούμε κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα αποκτήσουμε τη δύναμη να γεννούμε τον Χριστό μέσα μας και στους άλλους.
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
