Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το Ιωβηλαίο 2025, ο Πάπας Φραγκίσκος κάλεσε τα εύπορα κράτη να διαγράψουν τα χρέη χωρών που δε θα μπορέσουν ποτέ να τα αποπληρώσουν. Ως συνέχεια αυτής της έκκλησης, η «Δικαιοσύνη και Ειρήνη» Ευρώπης καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν το ρόλο τους σε μια παγκόσμια προσπάθεια επίλυσης της τρέχουσας κρίσης χρέους.
Στις αρχές του 2024, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προειδοποίησε ότι 9 από τις 62 χώρες, χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, για τις οποίες το Ταμείο παρέχει ανάλυση, έχουν πρόβλημα χρέους. Αυτό σημαίνει ότι οι χώρες δεν είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις και απαιτείται αναδιάρθρωση του χρέους τους. Επίσης άλλες 51 χώρες διατρέχουν υψηλό ή μέτριο κίνδυνο να βρεθούν σε οικονομική δυσχέρεια. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι χώρες χαμηλού εισοδήματος έχουν αυξήσει επικίνδυνα το χρέος τους μετά την κρίση του Covid-19 και έχουν υποφέρει από την αύξηση των επιτοκίων, που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Για την εξυπηρέτηση του χρέους απαιτείται περισσότερο από το 7,5% του προϋπολογισμού τους, όσο περίπου ξοδεύουν για υγεία και εκπαίδευση μαζί! Το 2024 οι αφρικανικές χώρες, οι οποίες είναι οι μισές από τις ανωτέρω χώρες, θα ξοδέψουν 90 δις ευρώ για εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους τους!
Σε μια εποχή που είναι απαραίτητες οι επενδύσεις για την προσαρμογή στην κλιματική κρίση, τόσες πολλές χώρες αντιμετωπίζουν υπερβολικά μεγάλο χρέος. Ορισμένες είναι αφερέγγυες και απαιτείται σημαντική ρύθμιση του χρέους, πριν υπάρξει νέα, βιώσιμη, χρηματοδότηση. ΟΙ περισσότερες χώρες δεν είναι (ακόμα) σε αυτήν την κατάσταση, έχουν όμως πρόβλημα ρευστότητας και δυσκολεύονται. Λόγω της αύξησης των επιτοκίων, η αποπληρωμή δανείων σε ξένους πιστωτές στοιχίζει περισσότερο από νέο δανεισμό. Πρέπει να λυθεί αυτό το «πρόβλημα
διαρροής», ώστε να υπάρξει πράσινη ανάπτυξη. Μία συντονισμένη τριπλή λύση φαντάζει ο καλύτερος τρόπος για να προχωρήσουμε: οι υπερχρεωμένες χώρες, τα Διεθνή Χρηματοοικονομικά Ινστιτούτα και οι διακρατικού ή ιδιώτες πιστωτές να προχωρήσουν σε «αναπρογραμματισμό αποπληρωμών, με λογικό, χαμηλό, κόστος, που θα επιτρέχει πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης». Ο ίδιος ο πάπας Φραγκίσκος ζήτησε πρόσφατα « ένα νέο πολυεθνικό μηχανισμό, βασισμένο στην αλληλεγγύη και στην αρμονία των λαών » ο οποίος θα δημιουργήσει «νέα διεθνή χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική, τολμηρή και δημιουργική, που θα θεωρεί το οικολογικό και το οικονομικό χρέος ως όψεις του ίδιου νομίσματος, που υποθηκεύει το μέλλον».
Ως Δίκτυο «Δικαιοσύνη και Ειρήνη» Ευρώπης, καλούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση να παράσχει υποστήριξη σε ανάλογη πρωτοβουλία και να συμβάλλει στην υιοθέτησή της και στο πλαίσιο της G20. Τα Ευρωπαϊκά Ιδρύματα πρέπει να περιλαμβάνουν την ανησυχία τους για την αναδιοργάνωση του χρέους στην αρχή της Παγκόσμιας Πύλης [από τις πολιτικές δεσμεύσεις της Ursula von den Leyen, ξεκινώντας τη δεύτερη θητείας της ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής].
Η ελάφρυνση του χρέους δεν είναι οικονομική ρύθμιση, είναι ηθική αναγκαιότητα και αναπόσπαστο μέρος μια ευρύτερης στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης. Στο πνεύμα του Ιωβηλαίου, καλούμε στην αντιμετώπιση βαθιών και ιστορικών ριζών ανισότητας.
===========================================================
Σημειώνεται ότι η “Δικαιοσύνη και Ειρήνη” Ευρώπης έχει 32 εθνικές επιτροπές ως μέλη. Σκοπό έχει τη διάδοση της κοινωνικής διδασκαλίας της Καθολικής Εκκλησίας στον κόσμο και την προώθηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων. Συνεργάζεται με το Ποντιφικό Συμβούλιο της Αγίας Έδρας για την Ολοκληρωμένη Ανθρώπινη Ανάπτυξη και, έχει στρατηγική συνεργασία με την COMECE.
