«Bienvenido Santo Padre a la tierra colorada, bienvenido León catorce, a la Selva originaria querida Amazonía. Hoy día el Creador nos llena de alegría de la selva a sus hijos porque en nuestros pueblos queremos vivir ya en paz» («Καλώς ήλθατε, Άγιε Πατέρα, στην κόκκινη γη· καλώς ήλθατε, Λέοντα ΙΔ΄, στην αγαπημένη μας παρθένα ζούγκλα του Αμαζονίου. Σήμερα ο Δημιουργός γεμίζει χαρά τα παιδιά του δάσους, διότι οι λαοί μας επιθυμούν πλέον να ζουν ειρηνικά»), τραγουδά η χορωδία κατά την άφιξη του Λέοντος ΙΔ΄ στη Villa Deportiva Regional Ucayali, στην Πουκάλπα, τη δεύτερη μεγαλύτερη κατοικημένη πόλη του Περουβιανού Αμαζονίου, μετά την Ικίτος, όπου ο Ποντίφικας πρόκειται να τελέσει τη Θεία Λειτουργία.
Η υποδοχή που επιφυλάσσουν στον Ποντίφικα οι 100.000 Περουβιανοί, οι οποίοι βρίσκονται στον χώρο που έχει διαμορφωθεί για την ευχαριστιακή σύναξη και στις γύρω περιοχές, είναι μια πραγματική γιορτή. Καθώς το αυτοκίνητο του Πάπα διασχίζει τους διαδρόμους ανάμεσα στο πλήθος, ενώ πολλοί νέοι το συνοδεύουν τρέχοντας, ο Πάπας ανταποδίδει τους χαιρετισμούς και τα χαμόγελα, ευλογεί τους πιστούς και, αφού φθάσει στο σκευοφυλάκιο και ενδυθεί τα Λειτουργικά άμφια, κατευθύνεται προς το πολύχρωμο θυσιαστήριο, στο οποίο ξεχωρίζουν ζωηρά χρώματα, όπως η ώχρα, το γαλάζιο και το πράσινο.
Ό,τι εκμεταλλεύεται την εργασία λεηλατεί το περιβάλλον
Επικρατεί σιωπή καθώς αρχίζει η Λειτουργία του Λόγου και, στη συνέχεια, ένα χαρμόσυνο Αλληλούια προετοιμάζει τους πιστούς για την ακρόαση του Ευαγγελίου. Η ομιλία του Πάπα επαναφέρει τα θέματα που είχε αναπτύξει λίγο νωρίτερα, κατά τη συνάντησή του με τους Ιεραποστόλους και τους εκπροσώπους των λαών του Αμαζονίου.
Ο Λέων ΙΔ΄ ζητεί να προστατεύσουμε το «αγαθό της ζωής» και το «αγαθό της γης». Και στις όχθες του ποταμού Ουκαγιάλι, στην καρδιά του πυκνού τροπικού δάσους του Αμαζονίου, τα λόγια του αντηχούν με ιδιαίτερη δύναμη.
«Τι κάνουμε με τα αγαθά που μας προσφέρει ο Θεός, πρωτίστως με το αγαθό της ζωής και το αγαθό της γης;»
Η υγεία της ζωής μας και της γης στην οποία κατοικούμε πορεύονται μαζί· γι’ αυτό, οτιδήποτε πληγώνει την αξιοπρέπεια της ζωής καταστρέφει και την ομορφιά της γης. Η ανθρώπινη δημιουργικότητα και η φροντίδα της δημιουργίας πορεύονται μαζί· γι’ αυτό, οτιδήποτε εκμεταλλεύεται την εργασία λεηλατεί το περιβάλλον.
Ο δεσμός ανάμεσα στην περιβαλλοντική καταστροφή και τις απειλές κατά του ανθρώπου
Η «κοινωνική ειρήνη και η οικολογική ισορροπία συνδέονται στενά μεταξύ τους. Γι’ αυτό, η βία που ασκείται εναντίον ενός λαού είναι βία εναντίον της γης, και η βία που ασκείται εναντίον της γης είναι βία εναντίον του λαού», υπογραμμίζει ο Επίσκοπος Ρώμης.
Ο Ποντίφικας ενώνει τη φωνή του με εκείνη των προκατόχων του, του Βενεδίκτου ΙΣΤ΄ και του Φραγκίσκου, προκειμένου να αναδείξει τον οδυνηρό δεσμό ανάμεσα «στην περιβαλλοντική καταστροφή του Αμαζονίου και στις απειλές κατά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των πληθυσμών του».
Από εδώ προκύπτει η έκκλησή του για συγκεκριμένη δέσμευση υπέρ της προστασίας του πράσινου πνεύμονα της γης και του σεβασμού των κατοίκων του.
«Έχουν γίνει ελάχιστα πράγματα, και μάλιστα με πολύ αργούς ρυθμούς, ενώ τα μέσα λεηλασίας και ρύπανσης της δημιουργίας έχουν επιταχυνθεί. Απέναντι σε αυτά τα δεινά, ας μην κρύβουμε κάτω από τη γη τα τάλαντα του Κυρίου, ο οποίος μας δίνει δύναμη να επανορθώσουμε και να θεραπεύσουμε τον πόνο που προκαλεί η άπληστη δίψα για κυριαρχία».
Κληθήκαμε στην αδελφοσύνη
Η ευαγγελική παραβολή του κυρίου, ο οποίος πριν αναχωρήσει εμπιστεύεται στους υπηρέτες του τα αγαθά του, στον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, και ο οποίος, επιστρέφοντας, ζητεί λογαριασμό για τα τάλαντα που τους εμπιστεύθηκε, προσφέρει στον Ποντίφικα την αφορμή για έναν εκτενή στοχασμό.
«Τι σημαίνει για τον Θεό να είναι Κύριος; Και τι σημαίνει για τον άνθρωπο να είναι υπηρέτης;»
Εάν στον κόσμο οι λέξεις «υπηρέτης» και «κύριος» παραπέμπουν σε «σκληρές σχέσεις εξουσίας», όταν χρησιμοποιούνται από τον Χριστό στην παραβολή, ανανεώνουν «τον τρόπο με τον οποίο σκεπτόμαστε και ενεργούμε», εξηγεί ο Λέων.
Πράγματι, σε όσους στον κόσμο είναι υπηρέτες, ο Ιησούς αναγγέλλει την ελευθερία, ενώ σε όσους θεωρούν τον εαυτό τους κυρίαρχο διδάσκει την ανάγκη της μεταστροφής. Καλώντας όλους στην αδελφοσύνη, ο μοναδικός αληθινός Κύριος μάς προσκαλεί να αλλάξουμε ζωή, μεταμορφώνοντας τις σχέσεις μας και την κοινωνία στην οποία ζούμε.
Ο καλός και πιστός υπηρέτης
Ο έπαινος που ο κύριος της παραβολής απευθύνει σε εκείνους που έκαναν τα τάλαντα να αποδώσουν καρπούς, αποκαλώντας τους καλούς και πιστούς και προσκαλώντας τους να συμμετάσχουν στη χαρά του, αποκαλύπτει τι σημαίνει «να ανταποκρινόμαστε στην αγαθότητα και στην εμπιστοσύνη που λαμβάνουμε από τον Θεό».
«Η εργασία που ζητεί ο Θεός δεν αποτελεί ένδειξη καταπίεσης και αποστασιοποίησης, αλλά εγγύηση συμμετοχής και ευτυχίας, διότι ο ίδιος ο Κύριος είναι πρώτα αγαθός απέναντί μας και μας εμπιστεύεται τα αγαθά Του» διευκρινίζει ο Ποντίφικας.
Αυτά τα αγαθά, «τα πολύτιμα τάλαντα για τα οποία μιλά η παραβολή στα χέρια των ανθρώπων μετατρέπονται σε έργο και ευθύνη ώστε ο καθένας να αποδίδει καρπούς καλών έργων».
Αξιοποιώντας τα τάλαντα που μας προσφέρει ο Θεός, ασκούμαστε, λοιπόν, «στην εφαρμογή της δικαιοσύνης, στην αναζήτηση της αλήθειας και στη φροντίδα του πλησίον και της κοινωνίας», διευκρινίζει ο Λέων. Με αυτόν τον τρόπο ο καθένας πολλαπλασιάζει «το αγαθό που έλαβε, χρησιμοποιώντας με σύνεση όσα του εμπιστεύθηκε ο Κύριος».
Ο κακός και ο οκνηρός υπηρέτης
Η παραβολή που διηγήθηκε ο Ιησούς αποκαλύπτει, επομένως, ότι ο Θεός εμπιστεύεται τις ικανότητες του ανθρώπου. Δεν καταπιέζει τη ζωή του, αλλά την αγαπά και μοιράζεται μαζί του τα αγαθά Του, εμπιστευόμενός τα σε αυτόν, «ώστε να αποδώσουν καρπούς, προς χαρά όλων εκείνων που επιθυμούν να τα μοιραστούν με όλους».
Υπάρχουν, ωστόσο, άνθρωποι που δεν εμπιστεύονται τον Θεό. Όπως ο «κακός και οκνηρός υπηρέτης της παραβολής, ο οποίος θεωρεί τον κύριό του σκληρό, ανελέητο και εκμεταλλευτή και κρύβει το τάλαντο που του έχει εμπιστευθεί».
Η παραβολή, αντίθετα, μας παρακινεί «να περάσουμε από τον φόβο προς τον Κύριο στην εμπιστοσύνη προς Αυτόν, από τη δουλεία εκείνου που βρίσκεται μακριά από τον Θεό στη συμμετοχή στη χαρά που προέρχεται από Εκείνον, και να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε αγαπημένα Του παιδιά» παρατηρεί ο Πάπας.
Ο υπηρέτης της παραβολής, λοιπόν, είναι κακός επειδή θεωρεί ότι ο Θεός είναι όπως οι κυρίαρχοι αυτού του κόσμου. Και οι κυρίαρχοι αυτού του κόσμου συχνά θεωρούν τον εαυτό τους σαν να ήταν Θεός.
Να αποδίδουμε καρπούς αγαθής ζωής
Ατενίζοντας τη σημερινή πραγματικότητα, ο Λέων διακρίνει στο κυριακάτικο Ευαγγέλιο μια «αναγγελία λύτρωσης και ελπίδας για ολόκληρο τον λαό» του Αμαζονίου. Παράλληλα, προτρέπει όλους να ανταποκριθούν στον Θεό «με συνέπεια και θάρρος, να Τον ευχαριστήσουν για τα τάλαντα που τους χάρισε και να τα χρησιμοποιήσουν για το καλό όλων, αναγνωρίζοντας στους άλλους έναν αδελφό, μία αδελφή. Ας καλλιεργήσουμε μαζί τάλαντα που θα αποφέρουν καρπούς αγαθής ζωής σε αυτή την πόλη, στη χώρα μας και στο μέλλον που θέλουμε να οικοδομήσουμε ως καιρό δικαιοσύνης και ειρήνης».
Να καλλιεργούμε την πίστη
Ακριβώς κατά τη Θεία Λειτουργία, «προσφέροντας στο θυσιαστήριο τους καρπούς της γης και της ανθρώπινης εργασίας», πραγματοποιείται «μια ανταλλαγή δώρων, τα οποία προσφέρουμε στον Θεό για να τα διαδώσουμε στη συνέχεια στον κόσμο», λέει ο Πάπας, ο οποίος ενθαρρύνει τους πιστούς να καλλιεργούν την πίστη τους.
«Να είστε λαός που εορτάζει τη σωτηρία του Θεού και φροντίζει τις πληγές της ανθρωπότητας. Με αυτόν τον τρόπο, πράγματι, η Εκκλησία προσλαμβάνει τα λόγια του ανθρώπου για να διακηρύξει την αλήθεια του Θεού και κηρύττει τον λόγο του Θεού για να αναγγείλει την αλήθεια του ανθρώπου».
Είναι, λοιπόν, απαραίτητο να παρατηρούμε «την καθημερινή πραγματικότητα με τη σοφία που προέρχεται από το Ευαγγέλιο», προσθέτει ο Ποντίφικας, «ανοίγοντας για όλους ένα μέλλον δικαιοσύνης».
Πρόκειται για μια «αποστολή» που αρχίζει με την προσευχή και τρέφεται από τα Μυστήρια. Είναι «έργο ολόκληρης της Εκκλησίας», το οποίο «πραγματοποιείται στις οικογένειες και στις ενορίες, στους δρόμους και στα σχολεία, στα νοσοκομεία και στις φυλακές».
Με άλλα λόγια, καλούμαστε να είμαστε «παντού δραστήριοι και εργατικοί, ώστε να πολλαπλασιάζουμε τα τάλαντα του Κυρίου, προάγοντας την κοινωνία με όλους τους άνδρες και τις γυναίκες καλής θελήσεως».
Να καλλιεργούμε τη θαυμαστή ανθρώπινη φύση μας
Στη συνέχεια, ο Λέων, απευθυνόμενος στους κατοίκους της Πουκάλπα, ζητεί να δείχνουν ιδιαίτερη προσοχή στον συνάνθρωπο και αναφέρεται ειδικότερα στις νεότερες γενεές.
«Σας ενθαρρύνω να καλλιεργείτε τη θαυμαστή ανθρώπινη φύση μας. Η δέσμευση αυτή αφορά κυρίως τους νέους, οι οποίοι αποτελούν την ελπίδα του Περουβιανού λαού. Αφορά τη φροντίδα των μικρών παιδιών και την προστασία των ηλικιωμένων, την αλληλεγγύη προς τους φτωχούς και τους καταπιεσμένους. Η επιτέλεση του καλού απαιτεί να καταπολεμούμε τη βία με την αγάπη και να αντιμετωπίζουμε τη διαφθορά με την εντιμότητα».
Όταν, επιπλέον, φροντίζουμε τον άνθρωπο, «η γη ανθίζει και ο πολιτισμός της αγάπης θεραπεύει τη μόλυνση της ηθικής», η οποία αποτελεί «την αιτία κάθε πληγής που προκαλείται στη δημιουργία, την κοινή μας Κατοικία».
Να καλλιεργούμε τη χαρά
Τέλος, η τελευταία προτροπή του Ποντίφικα είναι να καλλιεργούμε πάντοτε τη χαρά, ακόμη και μέσα στις δοκιμασίες:
«Ο χριστιανός γνωρίζει ότι αυτή δεν προέρχεται από τα ναρκωτικά της ευημερίας και της εξουσίας, τα οποία εξαπατούν την καρδιά και την αφήνουν μέσα στην αγωνία. Η αληθινή χαρά προέρχεται από την πίστη, διότι θεμελιώνεται στη χάρη του Θεού, η οποία αποδίδει καρπούς μέσα από την αδελφική μας αφοσίωση. Όταν περνάμε μέσα από θλίψεις και προκλήσεις, ατενίζοντας τον Χριστό, οικοδομούμε μαζί μια ευτυχισμένη, ειρηνική και ελεύθερη κοινωνία, καταλήγει ο Πάπας, ο οποίος μας καλεί να ζητήσουμε από τον Λυτρωτή «το φως της ελπίδας».
Ο χαιρετισμός του Αποστολικού Βικαρίου της Πουκάλπα
Μετά την ολοκλήρωση της Θείας Λειτουργίας, ο Σεβασμιότατος Αυγουστίνος Μαρτίνος Κιχάνο Ροδρίγκες (Augusto Martín Quijano Rodríguez), Αποστολικός Βικάριος της Πουκάλπα, ευχαριστεί τον Πάπα για την επίσκεψή του, η οποία αποτέλεσε μια «συνάντηση πίστης, ελπίδας και αδελφοσύνης».
Υπογραμμίζει ότι αυτή του Λέοντος ΙΔ΄ είναι η πρώτη ευχαριστιακή σύναξη στην περιοχή της λεκάνης του Αμαζονίου στην οποία προεδρεύει ένας Ποντίφικας, και η οποία περιλαμβάνει εννέα χώρες της Αμερικανικής ηπείρου.
Ο Σεβασμιότατος εκφράζει, επίσης, την ευγνωμοσύνη του προς τον Επίσκοπο Ρώμης, επειδή θέλησε να συμμεριστεί τις ελπίδες και τις ανησυχίες των αυτόχθονων πληθυσμών, να στερεώσει τους πιστούς στην πίστη και να τους «ενθαρρύνει να συνεχίσουν να πορεύονται ως μια Ιεραποστολική και Συνοδική Εκκλησία, με πρόσωπο Αμαζονίου».
Και εάν ο Ποντίφικας παίρνει τώρα μαζί του τα χρώματα, τα τραγούδια, τους χορούς, τις ιστορίες «και, πάνω απ’ όλα, την καρδιά ενός λαού που θέλει να συνεχίσει να αναγγέλλει τον Ιησού Χριστό και να φροντίζει τη ζωή και την κοινή μας Κατοικία», όπως καταλήγει ο Σεβασμιότατος Κιχάνο Ροδρίγκες, στους κατοίκους της Πουκάλπα «παραμένουν ο λόγος του, η εγγύτητά του και η δέσμευση να συνεχίσουν να πορεύονται μαζί».
Τα δώρα προς τον Πάπα
Στη συνέχεια, ο Αποστολικός Βικάριος της Πουκάλπα προσφέρει στον Πάπα ένα Άγιο Ποτήριο και ένα Δισκάριο, τα οποία αντανακλούν την ταυτότητα του Αμαζονίου.
Είναι κατασκευασμένα από ξύλο —μαόνι, καρυδιά, κέδρο και congona— προερχόμενο από το τροπικό δάσος, με ένθετες διακοσμήσεις σε φυσικά χρώματα.
Το Άγιο Ποτήριο επανερμηνεύει τη μορφή των παραδοσιακών mokawas, δηλαδή των δοχείων που χρησιμοποιούν πολλές αυτόχθονες κοινότητες του τροπικού δάσους για να πίνουν. Η ανοιχτόχρωμη εσωτερική του επιφάνεια, από επαργυρωμένο ορείχαλκο, συμβολίζει το νερό, τους ποταμούς και τις λιμνοθάλασσες, χαρακτηριστικά στοιχεία του οικοσυστήματος του Αμαζονίου.
Τέλος, ως ενθύμιο της ποιμαντικής του επίσκεψης, ο Λέων προσφέρει στην εκκλησιαστική κοινότητα της Πουκάλπα ένα Άγιο Ποτήριο, το οποίο παραδίδει στον Αποστολικό Βικάριο.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.Αρχή φόρμας
