Στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε μπροστά από το Προσκύνημα της Μακαρίας Αειπαρθένου Μαρίας του Ροδαρίου, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ θυμήθηκε την εκλογή του, στις 8 Μαΐου του περασμένου έτους, στον Επισκοπικό θρόνο της Ρώμης και εξήγησε ότι ο χαιρετισμός του αγγέλου Γαβριήλ προς την Παναγία λέει σε όλους πως «επάνω στα ερείπια» μιας «ανθρωπότητας πληγωμένης από την αμαρτία» και «επιρρεπούς σε αυθαιρεσίες, καταπιέσεις και πολέμους, ήρθε το χάδι του Θεού», το χάδι του ελέους Του. Μπροστά στις σημερινές συγκρούσεις απαιτείται μια νέα δέσμευση οικονομική, πολιτική, πνευματική και θρησκευτική.
Ακριβώς πριν από έναν χρόνο, όταν μου ανατέθηκε η διακονία του Διαδόχου του Πέτρου, ήταν ακριβώς η ημέρα της Δέησης προς την Παρθένο. Αυτή η όμορφη ημέρα της Δέησης προς την Παναγία του Αγίου Ροδαρίου της Πομπηίας. Έπρεπε λοιπόν να έρθω εδώ, για να θέσω τη διακονία μου υπό την προστασία της Αγίας Παρθένου Μαρίας.
Από την πλατεία Bartolo Longo, ο Λέων ΙΔ΄ γυρίζει πίσω στον χρόνο. Η σκέψη του πηγαίνει, για μια στιγμή, δώδεκα μήνες πριν, σε μια άλλη πλατεία: εκείνη του Αγίου Πέτρου, όπου, στις 8 Μαΐου, μόλις είχε εκλεγεί Πάπας από τους 133 εκλέκτορες Καρδιναλίους και δεχόταν την αγκαλιά της κιονοστοιχίας του Μπερνίνι, γεμάτης πιστούς. Τριακόσιες εξήντα πέντε ημέρες αργότερα, ακούγοντάς τον κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας που προήδρευσε μπροστά από το Ιερό της Παναγίας του Ροδαρίου, την ημέρα της ποιμαντικής επίσκεψής του στην Πομπηία και τη Νάπολη, τον χειροκροτούν πιστοί και προσκυνητές που έφθασαν από διάφορα μέρη της Καμπανίας και της Ιταλίας για να γιορτάσουν τον πρώτο χρόνο της παποσύνης του και να προσευχηθούν στη Μαρία.
Δέσμευση για την ειρήνη
Κατά την ποιμαντική του επίσκεψη στην πόλη στους πρόποδες του Βεζούβιου, λόγω της σύμπτωσης της ημερομηνίας της εκλογής του στον παπικό θρόνο με εκείνη της δέησης προς την Παναγία —και φέτος επίσης με την 150ή επέτειο από τη θεμελίωση του Μαριανού Προσκυνήματος— ο Ποντίφικας εξήγησε ότι ήρθε επίσης για να ακολουθήσει τα ίχνη του Πάπα Λέοντα ΙΓ΄, ο οποίος ενέπνευσε την επιλογή του ονόματός του και που «μεταξύ άλλων προσόντων» είχε και εκείνο, ότι «ανέπτυξε ιδιαίτερη διδασκαλία για το Άγιο Ροδάριο».
Ο Πάπας ανανέωσε επίσης εκείνη την πρόσκληση που είχε απευθύνει πέρυσι από τον κεντρικό εξώστη της Βασιλικής του Βατικανού, να ζητηθεί η μεσιτεία της Αειπαρθένου Μαρίας ώστε να υπάρξει ειρήνη στον κόσμο. Από το λευκό Ιερό, στολισμένο με λευκά και κίτρινα λουλούδια, ενίσχυσε την έκκληση αυτή ζητώντας μια κινητοποίηση σε πολλά επίπεδα, συνδέοντάς την με το Ροδάριο, που «στρέφει το βλέμμα προς τις ανάγκες του κόσμου» και προς τις επείγουσες καταστάσεις που είχε επισημάνει ο Πάπας Ιωάννης-Παύλος Β’ στην αποστολική επιστολή Rosarium Virginis Mariae: την «οικογένεια, που υποφέρει από την αποδυνάμωση του συζυγικού δεσμού» και «την ειρήνη, που τίθεται σε κίνδυνο από τις διεθνείς εντάσεις και από μια οικονομία που προτιμά το εμπόριο όπλων από τον σεβασμό της ανθρώπινης ζωής».
«Οι πόλεμοι που συνεχίζονται ακόμη σε πολλές περιοχές του κόσμου απαιτούν μια ανανεωμένη δέσμευση όχι μόνο οικονομική και πολιτική, αλλά και πνευματική και θρησκευτική. Η ειρήνη γεννιέται μέσα στην καρδιά».
Να μην συνηθίσουμε τις εικόνες θανάτου
Ο Ποντίφικας, φορώντας λευκή λειτουργική στολή με γαλάζια διακόσμηση και χρυσά κεντήματα, σαφή αναφορά στα μαριανά χρώματα, ενίσχυσε τα λόγια του υπενθυμίζοντας την πρωτοβουλία του Ιωάννη Παύλου Β΄ στην Ασσίζη, όπου «ηγέτες των κυριότερων θρησκειών» προσευχήθηκαν για την ειρήνη, καθώς και τις εκκλήσεις του ιδίου και του προκατόχου του Πάπα Φραγκίσκου προς τους πιστούς όλου του κόσμου να προσεύχονται για τον ίδιο σκοπό.
«Δεν μπορούμε να συνηθίσουμε τις εικόνες θανάτου που μας παρουσιάζουν καθημερινά οι ειδήσεις. Από αυτό το Ιερό, του οποίου η πρόσοψη σχεδιάστηκε από τον Bartolo Longo ως μνημείο ειρήνης, υψώνουμε σήμερα με πίστη τη Δέησή μας».
Να πιστεύουμε στη θεϊκή δύναμη της αγάπης
«Ας έρθει από τον Θεό της ειρήνης μια υπερεκχειλίζουσα έκχυση ελέους», ήταν η επίκληση του Λέοντα ΙΔ΄, ενώ ο ήλιος διέλυε το στρώμα των γκρίζων νεφών που κάλυπταν από το πρωί τον ουρανό. Η προσευχή του, που ζητούσε τη μεσιτεία της Παναγίας του Ροδαρίου, της οποίας η εικόνα υψωνόταν στο κέντρο του θυσιαστηρίου, απευθυνόταν ώστε να αγγιχθούν «οι καρδιές», να κατευναστούν «οι έχθρες και τα αδελφοκτόνα μίση» και να φωτιστούν «όσοι έχουν ιδιαίτερες κυβερνητικές ευθύνες».
«Καμία επίγεια δύναμη δεν θα σώσει τον κόσμο, αλλά μόνο η θεϊκή δύναμη της αγάπης. Αυτή η θεϊκή δύναμη της αγάπης που ο Ιησούς, ο Κύριος, μας αποκάλυψε και μας χάρισε. Πιστεύουμε σε Αυτόν, ελπίζουμε σε Αυτόν, ακολουθούμε Αυτόν!»
Το χάδι του Θεού πάνω στην ανθρωπότητα
Μια έντονη ομιλία, αυτή του Λέοντα ΙΔ΄, ο οποίος σχολιάζοντας το Ευαγγέλιο του Ευαγγελισμού στάθηκε στο μυστήριο της Ενσάρκωσης, στο «Φως» που ακτινοβόλησε από τη «μήτρα της Μαρίας» και έδωσε «πλήρες νόημα στην ιστορία και στον κόσμο». Γι’ αυτό και ο χαιρετισμός που ο άγγελος Γαβριήλ απευθύνει στην Παρθένο —«Χαίρε, Κεχαριτωμένη»— είναι μια προτροπή στη χαρά.
«Το Χαίρε Μαρία είναι μια πρόσκληση στη χαρά: λέει στην Αειπάρθενο Μαρία, και μέσω αυτής σε όλους εμάς, ότι πάνω στα ερείπια της ανθρωπότητάς μας, πληγωμένης από την αμαρτία και συνεπώς πάντα επιρρεπούς σε αυθαιρεσίες, καταπιέσεις και πολέμους, ήρθε το χάδι του Θεού, το χάδι του ελέους, που στο πρόσωπο του Ιησού απέκτησε ανθρώπινη μορφή».
Η Αειπάρθενος Μαρία, λοιπόν, είναι «Μητέρα του ελέους» και, ως «μαθήτρια του Λόγου και όργανο της Ενσάρκωσής Του», είναι «η Κεχαριτωμένη. Όλα σε αυτήν είναι χάρη». Στο «Ιδού η δούλη Κυρίου» γεννιέται ο Ιησούς αλλά και η Εκκλησία, και έτσι γίνεται «Μητέρα του Θεού –Θεοτόκος– και Μητέρα της Εκκλησίας».
Η ηχώ του χαιρετισμού του αγγέλου Γαβριήλ
Στη σκέψη του Πάπα υπήρξε επίσης εμβάθυνση στο νόημα της προσευχής που «ριζώνει στην ιστορία της σωτηρίας», στον χαιρετισμό του Αγγέλου προς την Παναγία.
«Χαίρε Μαρία! Η επανάληψη αυτής της προσευχής στο Ροδάριο είναι σαν την ηχώ του χαιρετισμού του Γαβριήλ, μια ηχώ που διασχίζει τους αιώνες και οδηγεί το βλέμμα του πιστού προς τον Ιησού, ιδωμένο με τα μάτια και την καρδιά της Μητέρας. Τον Ιησού που λατρεύεται, θεωρείται και αφομοιώνεται σε κάθε ένα από τα μυστήριά Του, ώστε μαζί με τον Άγιο Παύλο να μπορούμε να πούμε: “Δεν ζω πια εγώ, αλλά ο Χριστός ζει μέσα μου”».
Μια πράξη αγάπης που οδηγεί στον Ιησού
Στους κόκκους του Ροδαρίου, «που προηγούνται από την αναγγελία του Λόγου του Θεού και τοποθετούνται ανάμεσα στο Πάτερ Ημών και στο Δόξα Πατρί», το Χαίρε Μαρία, επαναλαμβανόμενο, «είναι μια πράξη αγάπης», διευκρίνισε ο Ποντίφικας, όπως η γεμάτη αγάπη επανάληψη της φράσης «Σ’ αγαπώ». Οδηγεί στον Ιησού και «φέρνει στην Ευχαριστία», όπου —όπως έλεγε ο Μπαρτόλο Λόνγκο αποκαλώντας την «ζωντανό Ροδάριο»— «όλα τα μυστήρια βρίσκονται ξανά… σε μια ενεργή και ζωντανή μορφή».
«Το Ροδάριο έχει Μαριανή φυσιογνωμία, αλλά χριστολογική και ευχαριστιακή καρδιά. Αν η Λειτουργία των Ωρών σημαδεύει τους χρόνους της δοξολογίας της Εκκλησίας, το Ροδάριο σημαδεύει τον ρυθμό της ζωής μας, επαναφέροντάς την συνεχώς στον Ιησού και στην Ευχαριστία. Γενιές πιστών διαμορφώθηκαν και προστατεύθηκαν από αυτή την προσευχή, απλή και λαϊκή, αλλά ταυτόχρονα ικανή για μυστικά ύψη και θησαυροφυλάκιο της πιο ουσιώδους χριστιανικής θεολογίας».
Το Ροδάριο ως πηγή αγάπης
Και αυτή η συνεχής εκφορά του ονόματος του Ιησού μέσα στις «Χαίρε Μαρίες» μοιάζει με την εμπειρία του σπιτιού της Ναζαρέτ, όπου τόσες φορές η Μαρία και ο Ιωσήφ θα επαναλάμβαναν το όνομα του Ιησού, αλλά και εκείνη των αποστόλων, συνηθισμένων να μιλούν καθημερινά με τον Διδάσκαλο. Η προσευχή του Ροδαρίου σημαίνει λοιπόν να φθάνει κανείς στον Χριστό μέσω της Μαρίας· είναι «μια σύνοψη του Ευαγγελίου». Συνοδευόμενο από στοχασμούς, όπως εκείνοι που προσέφερε ο Άγιος Μπαρτόλο Λόνγκο στους προσκυνητές, ώστε να μην είναι «μηχανική απαγγελία», το Ροδάριο έχει «βιβλικό, χριστολογικό και θεωρητικό χαρακτήρα».
Γι’ αυτό είναι επίσης «πηγή αγάπης. Αγάπης προς τον Θεό, αγάπης προς τον πλησίον», πρόσθεσε ο Πάπας, υπενθυμίζοντας ότι «ο Λόνγκο υπήρξε απόστολος του Ροδαρίου και ταυτόχρονα απόστολος της αγάπης». Αν εκείνος στην Πομπηία «υποδέχθηκε ορφανά και παιδιά φυλακισμένων», σήμερα τα έργα του Ιερού συνεχίζουν να βοηθούν τα μικρά και αδύναμα παιδιά.
Η δέηση προς τη Μαρία
Συλλειτουργοί με τον Ποντίφικα ήταν ο Αρχιεπίσκοπος και Προεστός της Πομπηίας, Tommaso Caputo, και ο Καρδινάλιος Domenico Battaglia, Αρχιεπίσκοπος Νάπολης, οι οποίοι εναλλάσσονταν στην ευχαριστιακή προσευχή. Μετά τη Θεία Κοινωνία, ακριβώς στις δώδεκα το μεσημέρι, ο Λέων ΙΔ΄ άρχισε τη Δέηση προς την Παναγία του Ροδαρίου:
«Ω Μητέρα, ικέτευσε για εμάς έλεος από τον Θείο Σου Υιό και νίκησε με την επιείκειά Σου την καρδιά των αμαρτωλών. Είναι αδελφοί μας και παιδιά Σου, που κόστισαν αίμα στον γλυκύ Ιησού και λυπούν τη γεμάτη ευαισθησία καρδιά Σου. Δείξου σε όλους όπως πραγματικά είσαι, Βασίλισσα της ειρήνης και της συγχώρησης».
Αντήχησε έτσι η προσευχή που συνέθεσε ο Μπαρτόλο Λόνγκο το μακρινό 1883, εναλλασσόμενη με τρία Ave Maria, και ο Πάπας, πριν από το Salve Regina, προσευχήθηκε ακόμη στην Παναγία: «Χάρισε τον θρίαμβο στη Θρησκεία και την ειρήνη στην ανθρώπινη κοινωνία».
Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο αρχιεπίσκοπος Καπούτο ευχαρίστησε τον Πάπα λέγοντας: «Ζήσαμε ένα εξαιρετικό νέο ξεκίνημα, του οποίου Εσείς, ερχόμενος να μας στηρίξετε στην πίστη, γίνατε μάρτυρας και Πατέρας. Σε μια τόσο δύσκολη στιγμή για τον κόσμο, που διαπερνάται από έναν κακόβουλο άνεμο πολέμου, Εσείς βρίσκεστε εδώ για να ξαναδέσετε στο Ροδάριο της Παναγίας όλους τους λόγους που συνεχίζουν να δείχνουν τον δρόμο της αδελφοσύνης, του διαλόγου και της ειρήνης».
Η επίσκεψη του Πάπα, πρόσθεσε, «στον πρώτο χρόνο της Ποντιφικής διακονίας του, δίνει νέα ζωή στην καρδιά της “Νέας Πομπηίας”, όπως είναι το Προσκύνημα», το οποίο σήμερα «εισέρχεται στην ιστορία της Πομπηίας ως δεσμός αγάπης και ακλόνητης πίστης προς τον Πάπα και την Αγία Μητέρα Εκκλησία». Κοιτάζοντας, τέλος, την Πομπηία, που γεννήθηκε πάνω στις στάχτες της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης που καταστράφηκε τον 1ο αιώνα από τη βίαιη έκρηξη του Βεζούβιου, ο αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι μέσα από αυτό το υπόβαθρο «η πνευματικότητα του Ροδαρίου παρουσιάζεται ως αναγγελία του Χριστού, ανάσταση και ζωή του ανθρώπου», και κατέληξε:
«Σήμερα μαζί Σας ανοίγεται για εμάς ένας νέος δρόμος αυτής της αναγγελίας, γιατί η παρουσία Σας μας θυμίζει ότι στον ένα και μοναδικό Χριστό είμαστε όλοι ένα».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
