«Οι πτώσεις μπορούν να οδηγήσουν στην ταπείνωση ή στην καταστροφή»
Το πρωί της 25ης Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε στο Παύλιο Παρεκκλήσιο η έκτη σαρακοστιανή ομιλία για τον Πάπα και τη Ρωμαϊκή Κουρία. Την ανέπτυξε ο επίσκοπος Erik Varden, μοναχός των Κιστερκιανών της Αυστηρής Τήρησης (Τραππιστών) και επίσκοπος του Τρόντχαϊμ της Νορβηγίας.
Ο Ιεράρχης ανέπτυξε το θέμα «Χίλιοι θα πέσουν», από τον Ψαλμό 90, εστιάζοντας στη σημασία των πτώσεων στην πνευματική ζωή: μπορούν να καταστούν αναγκαίοι σταθμοί στην πορεία της σωτηρίας ή να παρασύρουν σε μια δίνη καταστροφής και ερείπωσης.
«Οι πτώσεις, τόνισε, μπορούν να μας ταπεινώσουν όταν είμαστε φουσκωμένοι από υπερηφάνεια. Μπορούν να φανερώσουν τη σωτηριολογική δύναμη του Θεού. Μπορούν να γίνουν ορόσημα μιας προσωπικής πορείας σωτηρίας, που θα θυμόμαστε με ευγνωμοσύνη». Ωστόσο, δεν καταλήγουν όλες οι πτώσεις σε φωτεινή κατάληξη: ορισμένες «μυρίζουν κόλαση» και παρασύρουν τον ένοχο σε μια αλυσίδα καταστροφής που, όταν είναι εκτεταμένη και μακρόχρονη, συμπαρασύρει πολλούς αθώους.
Δικαιοσύνη και δάκρυα
Σχολιάζοντας τον στίχο του Ψαλμού –«Χίλιοι θα πέσουν στο πλευρό σου και δέκα χιλιάδες στα δεξιά σου, μα εσένα δεν θα σε αγγίξει»– ο Varden υπογράμμισε ότι όποιος ζει εν Χριστώ και επιδιώκει αυθεντική πνευματική ζωή είναι περισσότερο εκτεθειμένος στις επιθέσεις του κακού.
«Τίποτε δεν έβλαψε πιο τραγικά την Εκκλησία –δήλωσε– τίποτε δεν υπονόμευσε περισσότερο τη μαρτυρία μας από τη διαφθορά που αναπτύχθηκε μέσα στο ίδιο μας το σπίτι». Η πιο φοβερή κρίση της Εκκλησίας δεν προκλήθηκε από την αντίθεση του κόσμου, αλλά από την εκκλησιαστική διαφθορά. «Τα τραύματα που προκλήθηκαν θα χρειαστούν χρόνο για να επουλωθούν. Απαιτούν δικαιοσύνη και δάκρυα».
Τα προειδοποιητικά σημάδια και η άρρωστη ρίζα
Ο Επίσκοπος στάθηκε ιδιαίτερα στην αναζήτηση μιας «άρρωστης ρίζας» στις περιπτώσεις διαφθοράς, ιδίως όταν πρόκειται για καταχρήσεις.
«Περιμένουμε –σημείωσε– να βρούμε πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια που αγνοήθηκαν: λάθη διάκρισης, αρχικά πρότυπα εκτροπής. Μερικές φορές αυτά τα ίχνη υπάρχουν και δικαίως κατηγορούμε τους εαυτούς μας που δεν τα αναγνωρίσαμε έγκαιρα. Δεν τα βρίσκουμε όμως πάντοτε».
Ο Επίσκοπος Varden υπενθύμισε ότι ακόμη και στα πρώτα στάδια κοινοτήτων που σήμερα συνδέονται με σκάνδαλα μπορούσε κανείς να αναγνωρίσει ένα γνήσιο και χαρούμενο καλό. Δεν μπορεί να υποτεθεί αυτόματα ότι υπήρχε εξαρχής δομική υποκρισία ούτε ότι οι ιδρυτές παρουσιάστηκαν κυνικά ως «ασβεστωμένοι τάφοι». Σε ορισμένες περιπτώσεις διακρίνονται σημάδια αληθινής έμπνευσης και ακόμη ίχνη αγιότητας.
Πώς εξηγείται, λοιπόν, η συνύπαρξη θετικών εξελίξεων και μεταγενέστερων παραμορφώσεων; Μια κοσμική νοοτροπία τείνει να απλοποιεί, ορίζοντας τέρατα και θύματα. «Η Εκκλησία –πρόσθεσε– διαθέτει πιο εκλεπτυσμένα και αποτελεσματικά εργαλεία, όταν θυμάται να τα χρησιμοποιεί».
Η ελευθερία και το πνευματικό πεδίο μάχης
Αναφερόμενος στον Άγιο Βερνάρδο του Κλερβώ, ο Varden υπενθύμισε ότι όσο περισσότερο οι άνθρωποι επιδιώκουν ευγενείς στόχους, τόσο πιο σφοδρές θα είναι οι επιθέσεις του εχθρού. Τα πνευματικά μέλη της Εκκλησίας δέχονται σκληρότερη επίθεση από τα «σαρκικά».
Στον Ψαλμό 90, η «αριστερά» και η «δεξιά» έχουν συμβολικό νόημα: η αριστερά αντιπροσωπεύει τη σαρκική μας φύση, ενώ η δεξιά την πνευματική. Τα θύματα είναι περισσότερα «στα δεξιά», διότι στο πνευματικό πεδίο μάχης χρησιμοποιούνται τα πιο θανατηφόρα όπλα.
Ο Βερνάρδος δεν αποδίδει όλα τα πνευματικά νοσήματα σε δαιμονικές φιγούρες· καθοριστικός είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος χρησιμοποιεί την ελευθερία του. «Η ανθρώπινη φύση είναι μία, εξήγησε ο Varden. Αν αρχίσουμε να βαθαίνουμε στην πνευματική μας διάσταση, αποκαλύπτονται και άλλες βαθύτητες: υπαρξιακή πείνα, ευαλωτότητα, επιθυμία παρηγοριάς. Εμπειρίες που μπορούν να λάβουν τη μορφή επίθεσης».
Αρμονία μεταξύ σωματικού, συναισθηματικού εαυτού και θεωρητικής ωρίμανσης
Η πρόοδος στην πνευματική ζωή απαιτεί διαμόρφωση του σωματικού και συναισθηματικού μας εαυτού σε αρμονία με τη θεωρητική ωρίμανση. Διαφορετικά, η πνευματική έκθεση κινδυνεύει να αναζητήσει εκτονώσεις σωματικές ή συναισθηματικές, οι οποίες εξορθολογίζονται ως δήθεν «πνευματικές», ανώτερες από τα παραπτώματα των κοινών ανθρώπων.
Η ακεραιότητα ενός πνευματικού δασκάλου –σημείωσε ο Επίσκοπος του Τρόντχαϊμ– δεν εκδηλώνεται μόνο στη διδασκαλία του, αλλά και στις καθημερινές του συνήθειες: στη διαδικτυακή του παρουσία, στη συμπεριφορά του στο τραπέζι ή σε δημόσιους χώρους, στην ελευθερία του από την κολακεία.
Προσοχή σε κάθε δυϊσμό
«Η πνευματική ζωή –κατέληξε ο Varden– δεν είναι προσθήκη στην υπόλοιπη ύπαρξη. Είναι η ψυχή της». Απαιτείται επαγρύπνηση απέναντι σε κάθε δυϊσμό, με τη μνήμη ότι ο Λόγος έγινε σάρκα ώστε η σάρκα μας να διαποτιστεί από τον Λόγο.
Η επαγρύπνηση για τη «δεξιά» και την «αριστερά», χωρίς σύγχυση μεταξύ τους, σημαίνει να μάθουμε να ζούμε με ισορροπία τη σαρκική και την πνευματική μας φύση, ώστε ο Χριστός να βασιλεύει ειρηνικά και στις δύο.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
