Το να φεύγει κανείς από την πατρίδα του δεν σημαίνει ότι χάνει τα πάντα. Σημαίνει ότι μεταφέρει μαζί του έναν κόσμο ανθρωπιάς, ονείρων και πολιτισμού και τον προσφέρει σε μια νέα γη, η οποία μεταμορφώνεται καθώς τον υποδέχεται. Γιατί η μετανάστευση δεν είναι μια μονόπλευρη διαδικασία: εμπλουτίζει τόσο εκείνον που φτάνει όσο και εκείνον που φιλοξενεί.
«Όλοι είμαστε μετανάστες», προσκυνητές «καθ’ οδόν προς την ουράνια πατρίδα», και το νόημα αυτού του ταξιδιού είναι να καταστήσουμε την πορεία «πιο ανθρώπινη για όλους, προσφέροντας ό,τι μπορεί ο καθένας».
Με αυτό το βλέμμα, στραμμένο στο μέλλον και στις επόμενες γενιές, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ συναντήθηκε το πρωί της 12ης Ιουνίου με τα μέλη του κέντρου υποδοχής Las Raíces, στο Σαν Κριστόμπαλ ντε Λα Λαγκούνα της Τενερίφης στα Κανάρια Νησιά τελευταίο σταθμό του αποστολικού του ταξιδιού στην Ισπανία.
«Η αγάπη του Θεού δεν γνωρίζει σύνορα»
Το Las Raíces είναι το μεγαλύτερο κέντρο υποδοχής μεταναστών στα Κανάρια Νησιά και, στο αποκορύφωμα της μεταναστευτικής κρίσης στα τέλη του 2024, φιλοξένησε σχεδόν 2.000 ανθρώπους.
Αναφερόμενος στους περίπου 600 φιλοξενούμενους που βρίσκονται σήμερα εκεί, ο Πάπας συνέδεσε τα λόγια του με την εορτή της Ιεράς Καρδίας του Ιησού, παραπέμποντας στις μαρτυρίες ανθρώπων με «καρδιές πληγωμένες από τόσες δυσκολίες, αλλά και παρηγορημένες από την αγάπη που έλαβαν χάρη σε άλλες καρδιές ανοιχτές, γενναιόδωρες και ελεήμονες».
«Είναι ευλογία να μπορούμε να συναντηθούμε, να δούμε ο ένας τον άλλον και, κυρίως, να γνωρίζουμε ότι, πέρα από τον τόπο καταγωγής μας, η αγάπη του Θεού δεν γνωρίζει σύνορα, δεν κάνει διακρίσεις, προσφέρεται σε όλους και μας συγκεντρώνει στην ενότητα», τόνισε.
Ο Επίσκοπος της Ρώμης υπενθύμισε ότι ο ίδιος ο Ιησούς, για να εξηγήσει την οικουμενικότητα της αγάπης, χρησιμοποίησε ως παράδειγμα έναν άνθρωπο «από άλλον λαό και άλλη θρησκεία»: τον Καλό Σαμαρείτη, ο οποίος σπλαχνίστηκε έναν τραυματισμένο και κακοποιημένο συνάνθρωπο.
Μετανάστες που έφυγαν από τα Κανάρια για να ευαγγελίσουν
Τα Κανάρια Νησιά είναι σήμερα γνωστά ως προορισμός μίας από τις πιο θανατηφόρες μεταναστευτικές διαδρομές στον κόσμο. Ωστόσο, ο Πάπας υπενθύμισε ότι στην ιστορία υπήρξαν και άνθρωποι που έφυγαν από το αρχιπέλαγος για να μεταφέρουν το Ευαγγέλιο στην Αμερική, όπως ο αδελφός Πέτρος και ο Άγιος Ιωσήφ ντε Αντσιέτα.
«Και εκείνοι ήταν μετανάστες που κατευθύνθηκαν προς το άγνωστο, έχοντας ως βασικά εφόδια την πίστη, την ελπίδα και την αγάπη», σημείωσε.
Στη νέα και άγνωστη γη όπου έφτασαν, αναπτύχθηκε μια αμφίδρομη ανταλλαγή: πρόσφεραν όσα είχαν και, ταυτόχρονα, δέχθηκαν όσα οι άλλοι τους προσέφεραν.
«Γι’ αυτό σας καλώ κι εσάς να προσφέρετε τον θησαυρό της ανθρωπιάς, των ονείρων και του πολιτισμού που φέρατε σε αυτά τα νησιά και να είστε ανοιχτοί να δεχθείτε όσα σας προσφέρονται», είπε.
«Όλοι είμαστε μετανάστες»
Ο Λέων ΙΔ΄ κάλεσε τους παρευρισκόμενους να ζήσουν αυτή την ανταλλαγή με υπευθυνότητα και με το βλέμμα στραμμένο στους νέους, μεταδίδοντας την «κληρονομιά ενός πολιτισμού της αγάπης».
Όπως αναφέρεται και στην πρόσφατη εγκύκλιο Magnifica Humanitas, οι μεταναστευτικές ροές «μπορούν να μετατραπούν σε ευκαιρία συνάντησης και αμοιβαίου εμπλουτισμού μεταξύ των λαών».
«Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, όλοι, κατά κάποιον τρόπο, είμαστε μετανάστες. Όλοι είμαστε προσκυνητές καθ’ οδόν προς την ουράνια πατρίδα. Ας βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον ώστε αυτό το ταξίδι να γίνει ένα πιο ανθρώπινο γεγονός για όλους, προσφέροντας ό,τι μπορεί ο καθένας».
Να μη μας απομακρύνει καμία θύελλα από τον Θεό
Ο Ποντίφικας ευχαρίστησε την Iσπανική Κυβέρνηση και τους θεσμούς για τη συμβολή τους στην ανθρωπιστική βοήθεια και στάθηκε ιδιαίτερα στο όνομα του κέντρου, το οποίο παραπέμπει στις «ρίζες».
Υπενθύμισε ότι ο Πάπας Φραγκίσκος χρησιμοποιούσε συχνά αυτή την εικόνα για να τονίσει την ανάγκη να μην ξεχνούμε την καταγωγή μας, να παραμένουμε ενωμένοι και να εμπιστευόμαστε τον Κύριο.
Παραπέμποντας στην Αποστολική Παραίνεση Christus Vivit, ανέφερε ότι όποιος εμπιστεύεται τον Θεό «είναι σαν δέντρο φυτεμένο δίπλα σε ρυάκι· απλώνει τις ρίζες του προς το νερό, δεν φοβάται τη ζέστη και τα φύλλα του παραμένουν πράσινα».
«Είθε αυτή η εικόνα των ριζών να σας βοηθήσει να παραμείνετε σταθερά ριζωμένοι στον Κύριο, ώστε καμία θύελλα να μην μπορεί να σας απομακρύνει από την παρουσία Του, που ενδυναμώνει και χαρίζει ζωή. Σας κρατώ στην καρδιά μου και σας θυμάμαι στις προσευχές μου».
Τα «ταξίδια του θανάτου» με cayucos και pateras
Τη συνάντηση προλόγισε ο Επίσκοπος του Σαν Κριστόμπαλ ντε Λα Λαγκούνα Σεβασμιότατος Ελόι Αλμπέρτο Σαντιάγο, ο οποίος υπενθύμισε ότι τα τελευταία χρόνια «δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι από την Αφρικανική ήπειρο έφτασαν στα νησιά μας, το νότιο σύνορο της Ευρώπης».
Χιλιάδες άλλοι δεν τα κατάφεραν, χάνοντας τη ζωή τους σε ένα «εντελώς απάνθρωπο και επισφαλές ταξίδι» πάνω σε πρόχειρα σκάφη, γνωστά ως cayucos και pateras.
Η δέσμευση της Ισπανίας απέναντι στις μαφίες και τη ρητορική μίσους
Η Υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης της Ισπανίας, Έλμα Σάιθ Ντελγκάδο, τόνισε ότι «όλοι μας γινόμαστε κάποτε ξένοι σε κάποιον τόπο».
Υπενθύμισε ότι η ίδια η Ισπανία υπήρξε διαχρονικά χώρα μετακινήσεων και υπογράμμισε πως η σημερινή μεταναστευτική πολιτική της βασίζεται στην ανθρωπιά, τη νομιμότητα και τη συνύπαρξη, με στόχο την καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης ανθρώπων και της ρητορικής μίσους.
«Μάθαμε ότι μια συνεκτική κοινωνία δεν γεννιέται υψώνοντας τείχη ανάμεσα στους γείτονες, αλλά χτίζοντας γέφυρες ανάμεσα στους ανθρώπους», δήλωσε.
Μια πρώτη ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα
Ο διευθυντής του κέντρου, Φρανθίσκο Ναβάρο, εκπρόσωπος της οργάνωσης ACCEM, ανέφερε ότι από την ίδρυσή του το 2021 το Las Raíces έχει υποδεχθεί περισσότερους από 45.000 ανθρώπους, ενώ απασχολεί σχεδόν 600 εργαζομένους.
Όπως είπε, το κέντρο αποτελεί έναν χώρο συνάντησης ανθρώπων με «πολύπλοκες διαδρομές ζωής», προσφέροντας μια «πρώτη ευκαιρία» σε όσους φτάνουν εκεί.
Η αξιοπρέπεια στο επίκεντρο των μαρτυριών
Η Μπουσό Ντιούφ από τη Σενεγάλη μίλησε για τις δυσκολίες του μεταναστευτικού ταξιδιού και για τα απλά όνειρα που το συνοδεύουν: εργασία, φροντίδα της οικογένειας και μια ζωή με αξιοπρέπεια.
Τόνισε ότι η παρουσία του Πάπα υπενθυμίζει στον κόσμο πως «είμαστε όλοι άνθρωποι και όλοι έχουμε ανάγκη από αγάπη, ειρήνη και ευκαιρίες».
Από την πλευρά του, ο Τάιγουο Ολουουατόμπι από τη Νιγηρία υπογράμμισε ότι κανείς δεν εγκαταλείπει τη γη του και τις ρίζες του «από επιλογή, όταν μπορεί να ζήσει ειρηνικά».
Πίσω μένουν αναμνήσεις, αγαπημένα πρόσωπα και «ένα κομμάτι της καρδιάς μας». Μπροστά απλώνεται ένα ταξίδι γεμάτο φόβο, πόνο, αβεβαιότητα, πείνα, κρύο, απελπισία και, πολύ συχνά, θάνατο.
Πολλοί από όσους φτάνουν στον προορισμό τους υποφέρουν σιωπηλά, θύματα κυκλωμάτων που εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη ανάγκη και δυστυχία.
Το αίτημά τους συνοψίζεται σε μία λέξη: αξιοπρέπεια. Να μην μετατρέπονται τα σύνορα σε τείχη αδιαφορίας και οι μετανάστες σε αριθμούς ή έγγραφα, αλλά να αναγνωρίζονται ως άνθρωποι με ιστορίες που αξίζει να ακουστούν και να συνεχίσουν να γράφονται.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
