Η ειρήνη και η δικαιοσύνη συνεχίζουν να αντηχούν ως φωνές σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, ως θεμέλια της τάξης στις ανθρώπινες σχέσεις. Η καταγγελία της χρήσης βίας για την επίλυση συγκρούσεων, η ανάγκη για λύσεις που θα αποτελούν παιδευτικές προτάσεις, προγράμματα κατάρτισης και έρευνας· η διπλωματία ως οδός οικοδόμησης του κοινού καλού και, για όσους εργάζονται στην Αγία Έδρα, η δέσμευση να συμμερίζονται τους πόνους των ανθρώπων και να τους θεραπεύουν με την ευαγγελική ελπίδα. Αυτά είναι μερικά από τα σημεία που ανέδειξε ο Kαρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν στη lectio magistralis του με θέμα «Ειρήνη και δικαιοσύνη στη διπλωματική δράση της Αγίας Έδρας απέναντι στις νέες προκλήσεις».
Ο Γραμματέας της Αγίας Έδρας μίλησε στο πρωινό Συνέδριο της 17ης Ιανουαρίου, στην Αίθουσα Ducale του Αποστολικού Οίκου, με αφορμή τη συμπλήρωση 325 ετών από την ίδρυση της Ποντιφικής Εκκλησιαστικής Ακαδημίας, αφιερωμένο στο θέμα «Η διπλωματική δράση της Αγίας Έδρας απέναντι στις νέες παγκόσμιες προκλήσεις».
Ως Καρδινάλιος μέγας Καγκελάριος της Ποντιφικής Εκκλησιαστικής Ακαδημίας, ο Παρολίν υπενθύμισε, κατά την εορτή του Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου, προστάτη του ιδρύματος, τον σκοπό της Ακαδημίας: την προετοιμασία νέων ιερέων για τη διπλωματική υπηρεσία της Αγίας Έδρας, ώστε να καταστούν –όπως υπογράμμισε– «εργάτες της ειρήνης».
Στην ομιλία του ανέδειξε το «τουλάχιστον κρίσιμο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων», που χαρακτηρίζεται από «τα σημάδια του πολέμου, τις παραβιάσεις της ανθρώπινης ζωής, τις καταστροφές, τις αβεβαιότητες και ένα διάχυτο αίσθημα αποπροσανατολισμού». Η ισχύς των όπλων και η βούληση ισχύος αποτελούν πλέον το στήριγμα των πολιτικών αποφάσεων και, υπό αυτή την έννοια, «η διεθνής τάξη δεν είναι πια εκείνη που, πριν από 80 χρόνια, διαμορφώθηκε με την ίδρυση του ΟΗΕ, του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών και νέων μορφών συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ των κρατών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου».
Η δύναμη στη θέση της δικαιοσύνης, ο πόλεμος στη θέση της ειρήνης
«Η ευθραυστότητα των παγκόσμιων ισορροπιών, η αύξηση των εντάσεων ακόμη και σε καταστάσεις που έμοιαζαν συμφιλιωμένες, η άνοδος των διαφορετικών μορφών διεθνών εγκλημάτων, η διεύρυνση του χάσματος στα επίπεδα ανάπτυξης λαών και χωρών» είναι συνέπειες της δύναμης που υποκαθιστά τη δικαιοσύνη και του πολέμου που αντικαθιστά την ειρήνη. Η ασφάλεια, υπογράμμισε ο Καρδινάλιος, απαιτεί μια ευρύτερη προσέγγιση: από τη διατροφική, εκπαιδευτική και υγειονομική ασφάλεια έως και τη θρησκευτική, «η οποία πρέπει να διασφαλίζεται απέναντι στη βία» όσων περιορίζουν το υπερβατικό στη σφαίρα του ιδιωτικού.
Τίθενται υπό αμφισβήτηση αρχές «όπως η αυτοδιάθεση των λαών, η εδαφική κυριαρχία, οι κανόνες που διέπουν τον ίδιο τον πόλεμο. Στην πράξη παρατηρείται η σχετικοποίηση ολόκληρου του οικοδομήματος που έχει οικοδομηθεί από το διεθνές δίκαιο σε τομείς όπως ο αφοπλισμός, η αναπτυξιακή συνεργασία, ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η πνευματική ιδιοκτησία, οι εμπορικές ανταλλαγές και οι διαμετακομίσεις».
Σε κρίση ο πολυμερισμός
Καθίσταται, λοιπόν, αναγκαίο να προσφερθούν αποτελεσματικές απαντήσεις και λύσεις «που εγκαταλείπουν την ιδέα της χρήσης βίας, τη βούληση ισχύος, την περιφρόνηση των κανόνων». «Είναι η στιγμή –δήλωσε ο Παρολίν– να συμβάλουμε στην ανάπτυξη μιας διδασκαλίας που να ανταποκρίνεται στη σημερινή κατάσταση και να αποτελεί ταυτόχρονα παιδευτική πρόταση, κατάρτιση και έρευνα».
Αυτόν τον δρόμο ακολουθεί η Αγία Έδρα μέσω της διπλωματίας, «διαβλέποντας σε κάθε επίπεδο δραστηριότητας και ευθύνης τη δυνατότητα αναζήτησης τρόπων και εργαλείων για την εγγύηση μιας διεθνούς τάξης σύμφωνα με τη δικαιοσύνη, στην οποία αρχή και σκοπός της συνύπαρξης είναι η ειρήνη».
Ο Γραμματέας της Αγίας Έδρας τόνισε ότι «η συνείδηση και ο λόγος» δεν μπορούν πλέον να ανεχθούν «παραβιάσεις της κυριαρχίας σε ποικίλες μορφές, τον αναγκαστικό εκτοπισμό ολόκληρων λαών, την αλλοίωση της εθνοτικής σύνθεσης εδαφών, την αφαίρεση των μέσων που είναι αναγκαία για την οικονομική δραστηριότητα ή τον περιορισμό των ελευθεριών».
Το πολυμερές σύστημα διεθνών σχέσεων βρίσκεται σε βαθιά κρίση, γεγονός που αποτυπώνεται «στη χρήση της ισχύος αντί των κανόνων, στις συμφωνίες που βασίζονται αποκλειστικά στο πλεονέκτημα και στο συμφέρον των λίγων, στην αδυναμία αντιμετώπισης των κοινών ζητημάτων μέσω λύσεων που να εμπλέκουν όλους».
Απαιτείται αποφασιστική δράση
Σύμφωνα με τον Καρδινάλιο, διαχέεται «μια περιφρόνηση προς την ειρήνη και τη δικαιοσύνη», που εκδηλώνεται με ολοένα πιο βίαιες μορφές, ενώ δεν μπορούν να αγνοηθούν «οι θέσεις που υιοθετούν ορισμένοι από τους πρωταγωνιστές της διεθνούς ζωής και που αντιφάσκουν με την ιδέα και τον στόχο του κοινού καλού».
Μόνο η πολυμερής δράση, συνέχισε ο Γραμματέας της Αγίας Έδρας, «μπορεί να προλάβει, να επιλύσει ή να διαχειριστεί» τις αδικίες που γεννούν συγκρούσεις. Απαιτείται η αντιμετώπιση της νοοτροπίας ότι ο πόλεμος λύνει τα προβλήματα, καθώς είναι «απάνθρωπος και η προώθηση της ανανέωσης των διακυβερνητικών θεσμών, ώστε να καταστούν λειτουργικοί.
«Η επίδειξη διορατικότητας και υγιούς ρεαλισμού» αποτελεί «τη μέθοδο για να υπερβούμε το αίσθημα ανικανότητας που μπορεί να προκύψει και για να διασφαλίσουμε συνθήκες ικανές να ξεπεράσουν τον πόνο και την αγωνία των θυμάτων των συγκρούσεων και της αδικίας». Για τον Παρολίν αυτό σημαίνει «να μοιραζόμαστε τα προβλήματα και την ίδια τη ζωή ανθρώπων, λαών και κρατών, με το Φως που προέρχεται από τον Αναστάντα και με τη δέσμευση να μεταφέρουμε το Ευαγγέλιο σε όλα τα έθνη».
Ανανέωση μέσα στη συνέχεια
Στον χαιρετισμό του, ο πρόεδρος της Ποντιφικής Εκκλησιαστικής Ακαδημίας, Σεβασμιότατος Πεννάκιο, ευχαρίστησε τον Πάπα Λέοντα για το μήνυμα που απέστειλε, υπογραμμίζοντας ότι «η τεχνική και επιστημονική κατάρτιση, αν και αναγκαία, δεν μπορεί να διαχωριστεί από μια στέρεη εσωτερική ζωή».
Για τον Ιεράρχη –ο οποίος υπενθύμισε την πορεία μεταρρύθμισης της Ακαδημίας, που ξεκίνησε από τον Πάπα Φραγκίσκο με το χειρόγραφο Il Ministero Petrino– ο εορτασμός των 325 ετών του ιδρύματος σημαίνει να βλέπουμε την ιστορία ως «ζωντανή κληρονομιά, να αντιμετωπίζουμε το παρόν με ευθύνη και να προσανατολίζουμε το μέλλον με εμπιστοσύνη, έχοντας επίγνωση ότι η Ποντιφική Εκκλησιαστική Ακαδημία καλείται να ανανεώνεται μέσα στη συνέχεια της ταυτότητάς της και στην υπηρεσία της αποστολής της Αγίας Έδρας».
Η ιστορία μιας μακράς μεταρρύθμισης
Ο επιστημονικός διευθυντής της Ακαδημίας, Βιντσέντσο Μπουόνομο, αναφέρθηκε στα στάδια της μεταρρύθμισης της Ποντιφικής Εκκλησιαστικής Ακαδημίας, η οποία προσφέρει στους φοιτητές «μια εκπαίδευση που ενσωματώνει τη μελέτη των νομικών, ιστορικών, πολιτικών και οικονομικών επιστημών με την επιστημονική επάρκεια».
«Πρόκειται για μια απαιτητική διαδρομή», εξήγησε, «που περιλαμβάνει πρακτική άσκηση στη Γραμματεία του Κράτους και στις Ποντιφικές Αντιπροσωπείες, καθώς και ένα ιεραποστολικό έτος». Ένα πρόγραμμα που αποσκοπεί στην απόκτηση των συστατικών στοιχείων της διπλωματικής δράσης της Αγίας Έδρας «και της ικανότητάς της να δρα, να διαπραγματεύεται, να υπερβαίνει εμπόδια, να προετοιμάζει χειρονομίες και συγκεκριμένες πράξεις για την ειρήνη, τη θρησκευτική ελευθερία κάθε πιστού και την τάξη μεταξύ των Εθνών».
Η διπλωματία ως οδός ειρήνης
Ο Κοσμήτορας των πρέσβεων του Διπλωματικού Σώματος που είναι διαπιστευμένο στην Αγία Έδρα, Τζορτζ Πουλίδης, υπενθύμισε ότι η ώθηση προς τις περιφέρειες του κόσμου αποτελεί γνήσια αποστολή, διότι η διπλωματία καλείται να γίνει η φωνή όσων δεν έχουν φωνή.
Αναφερόμενος στους πρέσβεις της ειρήνης –τον σεβάσμιο δούλο του Θεού Πίο ΙΒ΄, τον άγιο Ιωάννη ΚΓ΄ και τον άγιο Παύλο ΣΤ΄, που έδρασαν σε περιόδους συγκρούσεων– υπογράμμισε ότι η Αγία Έδρα υπήρξε πάντοτε «φωνή ειρήνης», διαλόγου με όλους.
«Μόνο επιβεβαιώνοντας την πλήρη εμπιστοσύνη μας στη διπλωματία ως εργαλείο στην υπηρεσία της αμοιβαίας κατανόησης μπορούμε να τιμήσουμε τη δέσμευση όσων μας προηγήθηκαν σε αυτή την υπηρεσία προς την ανθρωπότητα, ιδρύοντας πριν από ογδόντα χρόνια τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Η επέτειος αυτή –κατέληξε– μας ωθεί όλους να ευχηθούμε μια διαρκώς ανανεούμενη προώθηση και συνεχή ενίσχυση των διεθνών και περιφερειακών θεσμών που αποτελούν χώρους συνεννόησης μεταξύ των λαών».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ
