Μήνυμα στο Θεολογικό Ποιμαντικό Συνέδριο για το γεγονός της Γουαδελούπης στο Μεξικό.
«Η Παναγία της Γουαδελούπης αποτελεί μάθημα της Θείας παιδαγωγίας περί της ενσαρκώσεως της σωτηριώδους αλήθειας μέσα στους πολιτισμούς». Αυτό αναφέρει ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ στο μήνυμά του προς το Συνέδριο, το οποίο πραγματοποιείται στην Πόλη του Μεξικού από τις 24 έως τις 26 Φεβρουαρίου.
Η συνάντηση, που συγκλήθηκε από την Ποντιφική Επιτροπή για την Λατινική Αμερική, την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας του Μεξικού, τους Ιππότες του Καλόμβου και την Ποντιφική και Διεθνή Μαριανή Ακαδημία, αποσκοπεί κυρίως στον στοχασμό γύρω από το γεγονός της Γουαδελούπης, ώστε να ενισχυθούν οι ποιμαντικές διεργασίες σε ολόκληρη την Αμερικανική Ήπειρο και σε άλλες εμπλεκόμενες χώρες, καθώς και να ενθαρρυνθούν όλες οι Εκκλησίες ενόψει του Ιωβηλαίου του 2031, με αφορμή το γουαδελουπιανό εννεαήμερο.
Η Γουαδελούπη, πρότυπο συνάντησης με τον Χριστό
Στο κείμενο, που φέρει ημερομηνία 5 Φεβρουαρίου, εορτή του Αγίου Φιλίππου του Ιησού, πρωτομάρτυρα του Μεξικού, ο Πάπας ξεκινά τον συλλογισμό του αναγνωρίζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ο Θεός αποκαλύφθηκε και προσέφερε τη σωτηρία. Δεν θέλησε, σημειώνει, να φανερωθεί ως αφηρημένη οντότητα ούτε ως αλήθεια επιβαλλόμενη απ’ έξω, αλλά εισερχόμενος προοδευτικά στην ιστορία και διαλεγόμενος με την ανθρώπινη ελευθερία.
Ο Ποντίφικας υπογραμμίζει ότι ο ευαγγελισμός συνίσταται πρωτίστως στο να καθίσταται παρών και προσιτός ο Ιησούς Χριστός. Κάθε ενέργεια της Εκκλησίας οφείλει να εισάγει τον άνθρωπο σε μια ζωντανή σχέση μαζί Του, «που φωτίζει την ύπαρξη, καλεί την ελευθερία και ανοίγει σε πορεία μεταστροφής, διαθέτοντας την καρδιά να δεχθεί το δώρο της πίστεως ως απάντηση στην Αγάπη που δίνει νόημα και στηρίζει τη ζωή σε όλες της τις διαστάσεις».
Ο Λέων ΙΔ΄ διευκρινίζει ότι στην Παναγία της Γουαδελούπης «δεν αγιοποιείται ένας πολιτισμός ούτε απολυτοποιούνται οι κατηγορίες του· όμως ούτε αγνοούνται ή περιφρονούνται: προσλαμβάνονται, καθαίρονται και μεταμορφώνονται ώστε να καταστούν τόπος συνάντησης με τον Χριστό».
Η Παναγία φανερώνει τον τρόπο με τον οποίο ο Θεός προσεγγίζει τον λαό Του: με σεβασμό στο σημείο εκκίνησης, με γλώσσα κατανοητή, με σταθερότητα και λεπτότητα στην καθοδήγηση προς τη συνάντηση με την πλήρη Αλήθεια, με τον ευλογημένο Καρπό της κοιλίας της. Ανάμεσα σε ζωγραφισμένα τριαντάφυλλα, η Καλή Αγγελία εισέρχεται στον συμβολικό κόσμο ενός λαού και καθιστά ορατή την εγγύτητα του Θεού, προσφέροντας τη νεότητά της χωρίς βία ή εξαναγκασμό.
Ό,τι συνέβη στο Tepeyac δεν παρουσιάζεται ως θεωρία ή τακτική, αλλά ως μόνιμο κριτήριο διάκρισης της ευαγγελικής αποστολής της Εκκλησίας, που καλείται να αναγγέλλει τον Αληθινό Θεό, δια του οποίου ζει ο άνθρωπος, χωρίς να Τον επιβάλλει, αλλά και χωρίς να αλλοιώνει τη ριζική καινοτομία της σωτήριας παρουσίας Του.
Ενσάρκωση του Ευαγγελίου στους πολιτισμούς: μια απαιτητική πορεία
Ο Επίσκοπος Ρώμης διευκρινίζει ότι η ενσάρκωση του Ευαγγελίου στους πολιτισμούς ακολουθεί τον δρόμο του Θεού, «που συνίσταται στο να εισέρχεται με σεβασμό και αγάπη στη συγκεκριμένη ιστορία των λαών, ώστε ο Χριστός να μπορεί να γίνει αληθινά γνωστός, αγαπητός και αποδεκτός μέσα από την ίδια την ανθρώπινη και πολιτισμική τους εμπειρία».
Αυτό συνεπάγεται την πρόσληψη των γλωσσών, των συμβόλων, των τρόπων σκέψης, αίσθησης και έκφρασης κάθε λαού, όχι απλώς ως εξωτερικών μέσων του κηρύγματος, αλλά ως πραγματικών τόπων όπου η χάρη επιθυμεί να κατοικήσει και να ενεργήσει.
Ταυτόχρονα, προειδοποιεί ότι η ενσάρκωση δεν σημαίνει θυσία της χριστιανικής αλήθειας ούτε υιοθέτηση της τοπικής κουλτούρας ως κριτηρίου πίστης. Καμία κουλτούρα, όσο πολύτιμη κι αν είναι, δεν μπορεί να ταυτιστεί με την Αποκάλυψη ούτε να αποτελέσει το ύστατο μέτρο της πίστεως.
«Η νομιμοποίηση όλων όσων προσφέρει μια κουλτούρα ή η δικαιολόγηση πρακτικών και αντιλήψεων που αντιβαίνουν στο Ευαγγέλιο και την αξιοπρέπεια του προσώπου», επισημαίνει, «θα σήμαινε ότι αγνοούμε πως κάθε πολιτισμός —όπως κάθε ανθρώπινη πραγματικότητα— οφείλει να φωτίζεται και να μεταμορφώνεται από τη χάρη που αναβλύζει από το Πασχάλιο μυστήριο του Χριστού».
Η ενσάρκωση είναι «μια απαιτητική και καθαρτική διαδικασία», κατά την οποία το Ευαγγέλιο, παραμένοντας ακέραιο στην αλήθειά του, αναγνωρίζει και διακρίνει τους «σπόρους του Λόγου», που υπάρχουν στους πολιτισμούς, καθαίροντας και ανυψώνοντας τις αυθεντικές τους αξίες. Οι σπόροι αυτοί βρίσκουν στον Ιησού Χριστό το κριτήριο αυθεντικότητας και την πληρότητά τους.
Ευαγγελισμός από τη συγκεκριμένη πραγματικότητα
Ο Πάπας επισημαίνει ότι σήμερα η μετάδοση της πίστης δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις πλουραλιστικές κοινωνίες, όπου ο Θεός συχνά περιορίζεται στην ιδιωτική σφαίρα ή παραμερίζεται.
Η μετάδοση της πίστης, τονίζει, «δεν μπορεί να νοηθεί ως αποσπασματική επανάληψη περιεχομένων ούτε ως απλή λειτουργική προετοιμασία για τα μυστήρια, αλλά ως αληθινή πορεία μαθητείας», μέσα από την οποία η ζωντανή σχέση με τον Χριστό διαμορφώνει πιστούς ικανούς να διακρίνουν, να αιτιολογούν την ελπίδα τους και να ζουν το Ευαγγέλιο με ελευθερία και συνέπεια.
Η κατήχηση, αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα
Ο Λέων ΙΔ΄ υπενθυμίζει ότι η κατήχηση αποτελεί «αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα για όλους τους ποιμένες».
Καλείται να καταλάβει κεντρική θέση στη δράση της Εκκλησίας και να συνοδεύει με σταθερό και βαθύ τρόπο την πορεία ωρίμανσης που οδηγεί σε πίστη πραγματικά κατανοητή, προσωπικά προσληφθείσα και συνειδητά βιωμένη, ακόμη και όταν αυτό σημαίνει αντίσταση στα κυρίαρχα πολιτισμικά ρεύματα.
Ο Ποντίφικας, πρώην Πρόεδρος της Ποντιφικής Επιτροπής για την Λατινική Αμερική, ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να εμπνευστούν από τους αγίους ευαγγελιστές της ηπείρου, όπως ο Toribio de Mogrovejo, ο Junípero Serra, ο José de Anchieta και ο Francisco Solano, μεταξύ άλλων.
Ολοκληρώνοντας, αναθέτει το έργο του ευαγγελισμού στη μεσιτεία της Αειπαρθένου Μαρίας της Γουαδελούπης, Άστρου του Νέου Ευαγγελισμού, ευχόμενος να συνοδεύει και να εμπνέει κάθε πρωτοβουλία στην πορεία προς τη συμπλήρωση 500 ετών από την εμφάνισή της.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
