Υποδεχόμενος τους συμμετέχοντες στο Συνέδριο που διοργάνωσαν η Ποντιφική Σύνοδος για τον Διαθρησκειακό Διάλογο και το Royal Institute for Inter-Faith Studies, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ υπογράμμισε την κοινή αξία της συμπόνιας στις Χριστιανικές και Μουσουλμανικές παραδόσεις. Όπως τόνισε, δεν πρόκειται για κάτι δευτερεύον, αλλά για ουσιώδη διάσταση αυτού που σημαίνει να ζει κανείς μια «αυθεντικά ανθρώπινη» ζωή.
Ra’fa: έτσι ονομάζει η Μουσουλμανική παράδοση τη συμπόνια ως δώρο που ο Θεός τοποθετεί στην καρδιά των πιστών. Μια εγγύτητα που και στη χριστιανική παράδοση πηγάζει εξίσου από τον Κύριο, ο οποίος λέει στον Μωυσή: «Είδα τη δυστυχία του λαού μου… άκουσα την κραυγή του». Μια αξία που σήμερα κινδυνεύει να «εξαφανιστεί», βυθισμένη μέσα σε μια αδιάκοπη ροή εικόνων και βίντεο από τα βάσανα των άλλων, η οποία «μπορεί να καταστήσει τις καρδιές μας αναίσθητες αντί να τις συγκινεί».
Μια απάθεια που, όπως προειδοποίησε ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, εξελίσσεται σε «μία από τις σοβαρότερες πνευματικές προκλήσεις της εποχής μας». Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του χαιρετισμού που απηύθυνε στους συμμετέχοντες του Συνεδρίου που διοργάνωσαν η Ποντιφική Σύνοδος για τον Διαθρησκειακό Διάλογο και το Royal Institute for Inter-Faith Studies, τους οποίους δέχθηκε το πρωί της 11ης Μαΐου στην Αίθουσα του Αγίου Κλήμεντος του Αποστολικού Οίκου στο Βατικανό.
Συμπόνια και ενσυναίσθηση ως «ουσιώδεις στάσεις»
Ανάμεσα στους παρισταμένους στους οποίους απευθύνθηκε ο Ποντίφικας βρισκόταν και ο Χασάν μπιν Ταλάλ, διάδοχος του θρόνου της Ιορδανίας από το 1965 έως το 1999 και προστάτης του Ινστιτούτου, το οποίο προωθεί έναν χώρο διεπιστημονικής μελέτης διαπολιτισμικών και διαθρησκειακών ζητημάτων με στόχο την αποκλιμάκωση των εντάσεων και την ενίσχυση της ειρήνης σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.
Αναφερόμενος στο θέμα της όγδοης διοργάνωσης του Συνεδρίου, «Η συμπόνια και η ανθρώπινη ενσυναίσθηση στους σύγχρονους καιρούς», ο Πάπας χαρακτήρισε αυτές τις δύο αρετές «θεμελιώδεις στάσεις» τόσο της Μουσουλμανικής όσο και της Χριστιανικής παράδοσης, καθώς και «σημαντικές όψεις αυτού που σημαίνει να ζει κανείς μια αυθεντικά ανθρώπινη ζωή».
Η εγγύτητα στις Χριστιανικές και Μουσουλμανικές παραδόσεις
Ο όρος Ra’fa περιλαμβάνεται επίσης σε ένα από τα θεϊκά ονόματα του Ισλάμ, το al‑Ra’uf, παρατήρησε ο Λέων ΙΔ΄, ένδειξη ότι «η συμπόνια προέρχεται πάντοτε από τον ίδιο τον Θεό».
«Στον Ιησού Χριστό αυτή η θεϊκή συμπόνια γίνεται ορατή και απτή. Ο Θεός δεν περιορίζεται στο να βλέπει και να ακούει, αλλά αναλαμβάνει την ανθρώπινη φύση μας ώστε να γίνει η ζωντανή ενσάρκωση της συμπόνιας».
Ακολουθώντας το παράδειγμα του Χριστού, η Χριστιανική εγγύτητα μεταφράζεται σε ενεργό συμμετοχή στον πόνο του άλλου: να υποφέρει κανείς «μαζί» με τους άλλους, ιδιαίτερα με τους πιο αδύναμους. Ο Λέων ΙΔ΄ ανέπτυξε περαιτέρω αυτή τη σκέψη παραπέμποντας στην αποστολική του προτροπή Dilexi te:
«Η αγάπη προς τους φτωχούς, σε οποιαδήποτε μορφή κι αν εκδηλώνεται αυτή η φτώχεια, αποτελεί την ευαγγελική εγγύηση μιας Εκκλησίας πιστής στην καρδιά του Θεού».
Η κοινωνική διάσταση του ελέους
Για τις Χριστιανικές και Μουσουλμανικές παραδόσεις, λοιπόν, η συμπόνια και η ενσυναίσθηση δεν είναι «κάτι επιπλέον ή προαιρετικό», αλλά «κάλεσμα του Θεού να αντανακλάται η αγαθότητά Του στην καθημερινή μας ζωή».
Μια πεποίθηση που συνεπάγεται και κοινωνικές ευθύνες, όπως υπογράμμιζε ο Λέων ΙΓ΄ στην εγκύκλιο Rerum Novarum, ζητώντας ιδιαίτερη μέριμνα και στήριξη από την κοινωνία και το κράτος προς τους φτωχούς και τους περιθωριοποιημένους.
«Θα ήθελα, στο πλαίσιο αυτό, να εκφράσω την εκτίμησή μου για τις γενναιόδωρες προσπάθειες του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας στην υποδοχή προσφύγων και στη στήριξη των αναγκεμένων σε δύσκολες περιστάσεις».
Η απάθεια ως πρόκληση της εποχής μας
Παρά τη σημασία αυτών των αρετών, σήμερα κινδυνεύουν να εξασθενήσουν. Η τεχνολογική πρόοδος, παρατήρησε ο Πάπας, διευκόλυνε τις ανθρώπινες συνδέσεις, «αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει στην αδιαφορία».
«Η συνεχής ροή εικόνων και βίντεο με τις δυσκολίες των άλλων μπορεί να καταστήσει τις καρδιές μας αναίσθητες αντί να μας συγκινεί».
Στην ομιλία του κατά τη Θεία Λειτουργία στη Λαμπεντούζα στις 8 Ιουλίου 2013, ο Πάπας Φραγκίσκος είχε ήδη καταγγείλει αυτή την τάση να συνηθίζουμε στον πόνο των άλλων: «Δεν μας αφορά, δεν μας ενδιαφέρει, δεν είναι δική μας υπόθεση».
«Αυτού του είδους η απάθεια εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες πνευματικές προκλήσεις της εποχής μας».
«Να αναζωπυρώσουμε την ανθρωπιά εκεί όπου έχει παγώσει»
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι καλούνται να αντλήσουν δύναμη από τις πνευματικές τους παραδόσεις και να αναλάβουν μια κοινή αποστολή:
«Να αναζωπυρώσουμε την ανθρωπιά εκεί όπου έχει παγώσει, να δώσουμε φωνή σε όσους υποφέρουν και να μετατρέψουμε την αδιαφορία σε αλληλεγγύη».
Μια ώθηση που μπορεί να βρει στη συμπόνια και στην ενσυναίσθηση τα αποτελεσματικότερα εργαλεία, χάρη στην ικανότητά τους «να αποκαθιστούν την αξιοπρέπεια του άλλου».
Η Ιορδανία να παραμείνει σημείο συμπόνιας
Ο Λέων ΙΔ΄ έκλεισε εκφράζοντας την ευχή η Ιορδανία να συνεχίσει να μαρτυρεί αυτή την εγγύτητα, παραμένοντας σημείο διαλόγου, αλληλεγγύης και ελπίδας «σε μια περιοχή σημαδεμένη από δοκιμασίες». Παράλληλα εξέφρασε την ελπίδα η παρούσα συνεργασία να αποδώσει καρπούς μέσα από συγκεκριμένες πράξεις ενσυναίσθησης.
«Και επειδή, σύμφωνα με την παράδοσή μας, θεωρούμε την ειρήνη μία από τις σημαντικότερες ευλογίες του Θεού, ζητώ από τον Θεό να σας ευλογεί όλους».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
