Κατά τη γενική ακρόαση στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ συνέχισε τις κατηχήσεις του πάνω στα κείμενα της Β΄ Συνόδου του Βατικανού. Μετά τις Dei Verbum και Lumen Gentium, παρουσίασε τη νέα σειρά που θα είναι αφιερωμένη στη Συνοδική Διάταξη για τη Θεία Λατρεία, Sacrosanctum Concilium.
«Επεξεργαζόμενοι αυτή τη Συνοδική Διάταξη –ήταν τα εναρκτήρια λόγια του Πάπα– οι Πατέρες της Συνόδου δεν θέλησαν απλώς να προχωρήσουν σε μια μεταρρύθμιση των τελετών, αλλά να οδηγήσουν την Εκκλησία να θεωρήσει και να εμβαθύνει εκείνον τον ζωντανό δεσμό που τη συγκροτεί και την ενώνει: το μυστήριο του Χριστού. Πράγματι, η Θεία Λειτουργία αγγίζει την ίδια την καρδιά αυτού του Μυστηρίου: είναι συγχρόνως ο χώρος, ο χρόνος και το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Εκκλησία λαμβάνει από τον Χριστό την ίδια της τη ζωή. Στη Θεία Λειτουργία, άλλωστε, “επιτελείται το έργο της απολύτρωσής μας” (SC, 2), το οποίο μας καθιστά γένος εκλεκτό, βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιο, λαό που απέκτησε ο Θεός (πρβλ. Α΄ Πέτρ. 2,9)».
«Όπως φανέρωσε η τριπλή ανανέωση, Βιβλική, Πατερική και Λειτουργική, που διέτρεξε την Εκκλησία κατά τον 20ό αιώνα, το εν λόγω Μυστήριο δεν δηλώνει μια σκοτεινή πραγματικότητα, αλλά το σωτηριώδες σχέδιο του Θεού, κρυμμένο από την αιωνιότητα και αποκαλυμμένο εν Χριστώ, σύμφωνα με τη διατύπωση του Αγίου Παύλου (πρβλ. Εφ. 3,3-6). Ιδού λοιπόν το Χριστιανικό Μυστήριο: το Πασχάλιο γεγονός, δηλαδή το Πάθος, ο Θάνατος, η Ανάσταση και η Δόξα του Χριστού, το οποίο ακριβώς στη Θ. Λειτουργία καθίσταται μυστηριακά παρόν για εμάς, ώστε κάθε φορά που συμμετέχουμε στην Εκκλησία που είναι συγκεντρωμένη “στο όνομά του” (Μτ 18,20), να βυθιζόμαστε σε αυτό το Μυστήριο» συνέχισε ο Ποντίφικας.
Ο Λέων ΙΔ΄ υπογράμμισε ότι «ο ίδιος ο Χριστός είναι η εσωτερική αρχή του Μυστηρίου της Εκκλησίας, του αγίου λαού του Θεού, που γεννήθηκε από την πλευρά του, η οποία τρυπήθηκε επάνω στον σταυρό». Έτσι, «στη Θ. Λειτουργία, με τη δύναμη του Πνεύματός του, Εκείνος συνεχίζει να ενεργεί. Αγιάζει και συνενώνει την Εκκλησία, τη νύμφη του, με την προσφορά του προς τον Πατέρα. Ασκεί τη μοναδική και απόλυτα ιδιαίτερη Ιεροσύνη του. Αυτός που είναι παρών στον λόγο που κηρύσσεται, στα Μυστήρια, στους Λειτουργούς που τελούν, στη συναγμένη κοινότητα και, κατά ύψιστο τρόπο, στην Ευχαριστία (πρβλ. SC, 7). Έτσι, σύμφωνα με τον Άγιο Αυγουστίνο (πρβλ. Serm., 277), τελώντας την Ευχαριστία η Εκκλησία “λαμβάνει το Σώμα του Κυρίου και γίνεται αυτό που λαμβάνει”: γίνεται το Σώμα του Χριστού “κατοικητήριο του Θεού διά του Πνεύματος” (Εφ. 2,22). Αυτή είναι “η πράξη της απολύτρωσής μας”, που μας διαμορφώνει «κατά Χριστόν» και μας οικοδομεί σε κοινωνία».
Ακόμη: «Στη Θ. Λειτουργία, αυτή η κοινωνία πραγματοποιείται “μέσω των ιεροτελεστιών και των προσευχών” (SC, 48). Η τελετουργική ζωή της Εκκλησίας εκφράζει την πίστη της, σύμφωνα με το περίφημο ρητό lex orandi, lex credendi, και ταυτόχρονα διαμορφώνει την εκκλησιαστική ταυτότητα: ο λόγος που κηρύσσεται, η τέλεση του Μυστηρίου, οι χειρονομίες, οι σιωπές, ο χώρος, όλα αυτά εκφράζουν και μορφοποιούν τον λαό που καλείται από τον Πατέρα, Σώμα Χριστού και Ναό του Αγίου Πνεύματος. Κάθε Λειτουργική σύναξη γίνεται έτσι μια αληθινή πραγματικότητα της Εκκλησίας που προσεύχεται, όπως υπενθύμισε ο Άγιος Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄(Vicesimus quintus annus, 9)».
Εφόσον η Θ. Λειτουργία βρίσκεται στην υπηρεσία του Μυστηρίου του Χριστού, «γίνεται κατανοητό γιατί ορίστηκε ως “η κορυφή προς την οποία τείνει η δράση της Εκκλησίας και, συγχρόνως, η πηγή από την οποία αναβλύζει όλη η δύναμή της” (SC, 10). Είναι αλήθεια ότι η δράση της Εκκλησίας δεν περιορίζεται μόνο στη Θ. Λειτουργία· ωστόσο κάθε δραστηριότητά της (το κήρυγμα, η υπηρεσία προς τους φτωχούς, η συνοδεία των ανθρώπινων πραγματικοτήτων) συγκλίνει προς αυτή την “κορυφή”. Αντιστρόφως, η Θ. Λειτουργία στηρίζει τους πιστούς, βυθίζοντάς τους διαρκώς στο Πάσχα του Κυρίου και, μέσω της κήρυξης του Λόγου, της τέλεσης των Μυστηρίων και της κοινής προσευχής, τους αναζωογονεί, τους ενθαρρύνει και τους ανανεώνει στη δέσμευση της πίστης και στην αποστολή τους. Με άλλα λόγια, η συμμετοχή των πιστών στη Λειτουργική πράξη είναι ταυτόχρονα “εσωτερική” και “εξωτερική”».
Αυτό σημαίνει «ότι καλείται να αναπτυχθεί έμπρακτα σε ολόκληρη την καθημερινή ζωή, μέσα σε μια ηθική και πνευματική δυναμική, έτσι ώστε η Θ. Λειτουργία που τελείται να μεταφράζεται σε ζωή και να απαιτεί μια πιστή ύπαρξη, ικανή να κάνει συγκεκριμένο αυτό που βιώθηκε στην τέλεση: με αυτόν τον τρόπο η ζωή μας γίνεται “ζωντανή θυσία, αγία και ευάρεστη στον Θεό”, πραγματοποιώντας τη “λογική λατρεία” μας (Ρωμ. 12,1). Έτσι, “η Θ. Λειτουργία οικοδομεί καθημερινά όσους βρίσκονται μέσα στην Εκκλησία ως άγιο ναό εν Κυρίω” (SC, 2), και διαμορφώνει μια κοινότητα ανοιχτή και φιλόξενη προς όλους. Πράγματι, κατοικείται από το Άγιο Πνεύμα, μας εισάγει στη ζωή του Χριστού, μας καθιστά Σώμα Του και, σε όλες τις διαστάσεις της, αποτελεί σημείο της ενότητας ολόκληρου του ανθρώπινου γένους εν Χριστώ. Όπως έλεγε ο Πάπας Φραγκίσκος, “ο κόσμος ακόμη δεν το γνωρίζει, αλλά όλοι έχουν προσκληθεί στο γαμήλιο δείπνο του Αρνίου (Απ. 19,9)” (Desiderio desideravi, 5).
Αγαπητοί, ας επιτρέψουμε να μας διαμορφώνουν εσωτερικά οι τελετές, τα σύμβολα, οι χειρονομίες και κυρίως η ζωντανή παρουσία του Χριστού στη λειτουργία, την οποία θα έχουμε ακόμη την ευκαιρία να εμβαθύνουμε στις επόμενες κατηχήσεις».
ΠΗΓΗ: AVVENIRE
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
