Στην Ατσέρα της Ιταλίας, κατά τη δεύτερη στάση της επίσκεψής του, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ υπέδειξε στους δημάρχους και στους πιστούς της «Γης των Πυρκαγιών» τον δρόμο ενός «αληθινού μετασχηματισμού της οικονομικής, πολιτικής και ακόμη και της θρησκευτικής νοοτροπίας», ώστε «να οικοδομηθεί το καλό που θα θεραπεύσει αυτή τη γη και ολόκληρο τον πλανήτη». Μίλησε για μια οικονομία «λιγότερο ατομικιστική, για ένα σύστημα λιγότερο καταναλωτικό» και για μια οικολογική κουλτούρα που, όπως προτείνει η Laudato si’, να αντιστέκεται σε μια «τεχνολογική ανάπτυξη που επιδιώκει τα ιλιγγιώδη κέρδη των λίγων».
Στη «Γη των Πυρκαγιών», όπου η ομορφιά της φύσης δηλητηριάστηκε από την εγκληματικότητα της παράνομης διαχείρισης αποβλήτων και από την αδιαφορία, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ δείχνει τον δρόμο ενός «αληθινού μετασχηματισμού της οικονομικής, πολιτικής και ακόμη και της θρησκευτικής νοοτροπίας», για να «οικοδομηθεί το καλό που θα θεραπεύσει αυτή τη γη και ολόκληρο τον πλανήτη».
Στη μεγάλη πλατεία Καλιπάρι της Ατσέρα, όπου ο Πάπας Φραγκίσκος επιθυμούσε να τελέσει, τον Μάιο του 2020, τον εορτασμό της πέμπτης επετείου της εγκυκλίου Laudato si’ για τη φροντίδα του κοινού μας οίκου, ο διάδοχός του επικαλέστηκε μια μεταστροφή προς μια οικονομία «λιγότερο ατομικιστική, προς ένα σύστημα λιγότερο καταναλωτικό», με ανθρώπους και επιχειρήσεις «που καλλιεργούν το αίσθημα του ορίου και όχι της ανεύθυνης παραβίασης».
Το καλωσόρισμα στην πλατεία Καλιπάρι
Ο Αυγουστινιανός Ποντίφικας το τόνισε αυτό κατά τη δεύτερη δημόσια συνάντηση της νέας ποιμαντικής του επίσκεψης στην Καμπανία, «μια περιοχή της οποίας καμία αδικία δεν μπορεί να σβήσει την ομορφιά», μετά την επίσκεψη της 8ης Μαΐου στην Πομπηία και στη Νάπολη, συναντώντας τους δημάρχους και τους πιστούς των δήμων της «Γης των Πυρκαγιών».
Ο όρος αυτός, υπενθύμισε, «δεν αποδίδει δικαιοσύνη στο καλό που υπάρχει και αντιστέκεται», αλλά βοήθησε «να διαμορφωθεί μια ευρύτερη συνείδηση για τη σοβαρότητα της παρανομίας και της αδιαφορίας που άφησε χώρο στα εγκλήματα».
Η πλατεία, γεμάτη με 15.000 ανθρώπους, τον υποδέχθηκε με τον ενθουσιασμό μιας μικρής Tor Vergata 2000, με τους ρυθμούς των Jesus Christ you are my life και Emmanuel, αλλά και με το Laudato si’ από το μιούζικαλ Forza venite gente.
Ενθάρρυνση της ευθύνης για τη ζωή που απειλείται
Παραμονή της παρουσίασης της πρώτης του εγκυκλίου Magnifica Humanitas, αφιερωμένης στην προστασία του ανθρώπινου προσώπου στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Λέων ΙΔ΄ εξήγησε ότι επέστρεψε στην Καμπανία «για να επιβεβαιώσει και να ενθαρρύνει εκείνη την έκρηξη αξιοπρέπειας και ευθύνης» που αισθάνονται οι έντιμοι άνθρωποι «όταν η ζωή γεννιέται και αμέσως απειλείται από τον θάνατο».
Μια έκρηξη που προέρχεται από τον Θεό Δημιουργό. Και με αφορμή την ενδέκατη επέτειο της Laudato si’, ευχαρίστησε όσους στην τοπική Εκκλησία υποδέχθηκαν το μήνυμα της εγκυκλίου.
Το κοινό καλό πάνω από τα συμφέροντα των λίγων
Προς τους πολίτες της Ατσέρα και των γύρω περιοχών, ο Πάπας υπογράμμισε ότι «η δικαιοσύνη υπάρχει και θα επικρατήσει», αλλά πρέπει να απορριφθεί η «βολική» στάση της παραίτησης και των συμβιβασμών.
«Ο μοιρολατρισμός, η γκρίνια και η μεταφορά της ευθύνης στους άλλους είναι το έδαφος πάνω στο οποίο καλλιεργείται η παρανομία».
«Γι’ αυτό θα ήθελα να πω σε όλους σας: ας αναλάβουμε ο καθένας τις ευθύνες του, ας επιλέξουμε τη δικαιοσύνη, ας υπηρετήσουμε τη ζωή! Το κοινό καλό προηγείται των συμφερόντων των λίγων, των επιμέρους συμφερόντων, μικρών ή μεγάλων».
Από «Γη των Πυρκαγιών» στον «Κήπο της Καμπανίας και της Ευρώπης»
Ο Λέων ΙΔ΄ πρότεινε σε μια γη «που έθαψε τόσα παιδιά της και είδε τη δυστυχία παιδιών και αθώων» ένα νέο σύμφωνο, βασισμένο σε εκείνο το «στοχαστικό βλέμμα» στο οποίο κάλεσε όλους η Laudato si’.
Μια οικολογική κουλτούρα που, όπως είχε γράψει ο Πάπας Φραγκίσκος, να απαντά στην περιβαλλοντική υποβάθμιση και στη ρύπανση με: «μια διαφορετική ματιά, έναν νέο τρόπο σκέψης, μια πολιτική, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, έναν τρόπο ζωής και μια πνευματικότητα που θα αντιστέκονται στην προέλαση του τεχνοκρατικού παραδείγματος».
«Αυτό το παράδειγμα παρουσιάζεται ακόμη και σήμερα ως νικηφόρο: βρίσκεται στη ρίζα του πολλαπλασιασμού των συγκρούσεων, πίσω από τις οποίες κρύβεται η κούρσα για την αρπαγή των πόρων. Το βλέπουμε να επιβιώνει κάθε φορά που όσοι έχουν πολιτική και θεσμική ευθύνη είναι υπερβολικά αδύναμοι απέναντι στους ισχυρούς. Το συναντούμε ενεργό σε μια τεχνολογική ανάπτυξη που αποσκοπεί στα ιλιγγιώδη κέρδη των λίγων και είναι τυφλή απέναντι στους ανθρώπους, την εργασία τους και το μέλλον τους. Γι’ αυτό, αν καλούμαστε να αλλάξουμε, πρέπει να ξεκινήσουμε από το βλέμμα μας».
Αλλαγή οικονομικής, πολιτικής και θρησκευτικής νοοτροπίας
Για τον Λέοντα ΙΔ΄, κινητήρια δύναμη της αλλαγής είναι η εκπαίδευση, με κύρια αποστολή «να αφήσουμε στον κόσμο καλύτερους γιους και κόρες», κάτι που ίσως είναι λιγότερο φιλόδοξο από το «να αφήσουμε έναν καλύτερο κόσμο στα παιδιά μας».
Εκπαίδευση των νέων, αλλά και των ενηλίκων, γιατί «όλοι έχουμε ακόμη να μάθουμε». Για τους χριστιανούς αυτό σημαίνει «να πορευόμαστε μαζί με τον Ιησού».
«Αγαπητοί μου, μόνο μια αληθινή αλλαγή οικονομικής, πολιτικής και ακόμη και θρησκευτικής νοοτροπίας θα μπορέσει να οικοδομήσει το καλό που θα θεραπεύσει αυτή τη γη και ολόκληρο τον πλανήτη».
Μια οικονομία λιγότερο ατομικιστική και λιγότερο καταναλωτική
Ο Πάπας ευχαρίστησε επίσης εκείνους τους «πρωτοπόρους» — κυρίως τους περιβαλλοντικούς ακτιβιστές— που «πρώτοι κατήγγειλαν τα κακά αυτής της γης και έφεραν στο φως την σκοτεινή και αρνημένη πραγματικότητα της δηλητηρίασής της».
Χάρη και σε αυτούς, «όλοι γνωρίζουμε πλέον ότι πρέπει να προστατεύουμε την υγεία της δημιουργίας όπως φυλάμε την πόρτα του σπιτιού μας, απορρίπτοντας τους πειρασμούς εξουσίας και πλουτισμού που συνδέονται με πρακτικές οι οποίες μολύνουν τη γη, το νερό, τον αέρα και την κοινωνική συμβίωση».
«Θα οικοδομήσουμε, βήμα-βήμα αλλά γρήγορα, μια οικονομία λιγότερο ατομικιστική, ένα σύστημα λιγότερο καταναλωτικό. Πόσα απορρίμματα, πόση σπατάλη, πόσα δηλητήρια προήλθαν από ένα μοντέλο ανάπτυξης που μας μάγεψε, αφήνοντάς μας πιο άρρωστους και πιο φτωχούς».
Άνθρωποι και επιχειρήσεις με αίσθηση ορίου
Ο Ποντίφικας κάλεσε όλους να μάθουν «να είναι πλούσιοι με διαφορετικό τρόπο: πιο προσεκτικοί στις σχέσεις, πιο αφοσιωμένοι στο κοινό καλό, πιο δεμένοι με τον τόπο τους, πιο ευγνώμονες στην υποδοχή και ενσωμάτωση όσων έρχονται να ζήσουν μαζί μας».
«Από αυτή τη μεταστροφή μπορούν να γεννηθούν καλές κοινοτικές πρακτικές: μέσα από ανθρώπους και επιχειρήσεις που καλλιεργούν το αίσθημα του ορίου και όχι της ανεύθυνης παραβίασης· που αγαπούν την αποκατάσταση και όχι τη λογική της εισβολής· που διψούν για δικαιοσύνη αντί για κατοχή».
Μια κοινότητα πιο συμπεριληπτική
Για τον Πάπα Λέοντα είναι σημαντικό «να επιθυμούμε μια κοινότητα πιο συμπεριληπτική, πιο ενωμένη, λιγότερο πληγωμένη από περιθωριοποίηση και πόλωση».
Μια κοινότητα που να καταπολεμά την περιθωριοποίηση, η οποία «παράγει πάντοτε ανασφάλεια», όπως εκείνες οι φωτιές που ανάβουν στα περίχωρα των πόλεων, «συχνά από μειονότητες αδελφών που έχουν απορριφθεί και περιθωριοποιηθεί, για τις οποίες λίγοι δείχνουν γνώση και εκτίμηση».
Ο δρόμος είναι να πολεμήσουμε την περιθωριοποίηση και όχι τους περιθωριοποιημένους, «να σπάσουμε ολόκληρη την αλυσίδα και όχι να χτυπάμε μόνο τον τελευταίο κρίκο» υπογράμμισε.
Και, κατά το ιωβηλαίο του Αγίου Φραγκίσκου, ο Άγιος της Ασίζης μάς θυμίζει «ότι η ειρήνη θεμελιώνεται στη φροντίδα για τον άλλον και στην αδελφοσύνη».
«Τοποθετηθήκαμε σε έναν κοινό οίκο για να μάθουμε να ζούμε μαζί. Τα προβλήματα αυτού του σπιτιού είναι δικά μας προβλήματα· η ομορφιά του είναι δική μας ομορφιά. Έχουμε το καθήκον να αγρυπνούμε σαν φρουροί μέσα στη νύχτα. Μπορούμε να είμαστε ανάμεσα σε εκείνους που θα δουν τη νέα αυγή».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
