Ο Πάπας Λέων επιστρέφει στην πατρίδα του. Επιστρέφει στην ήπειρο όπου, επί περισσότερα από είκοσι χρόνια, προσέφερε τις υπηρεσίες του, αρχικά ως ιεραπόστολος και στη συνέχεια ως Επίσκοπος. Το Περού, τελευταίος και μεγαλύτερος σε διάρκεια σταθμός του αποστολικού ταξιδιού, το οποίο αρχίζει τις προσεχείς ώρες και θα τον οδηγήσει πρώτα στην Ουρουγουάη και την Αργεντινή, δεν είναι η γενέτειρα χώρα του Ρόμπερτ Πρέβοστ, του πρώτου Ποντίφικα που γεννήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μπορεί, ωστόσο, να θεωρηθεί δεύτερη πατρίδα του, πατρίδα της καρδιάς του, όπως απέδειξαν και τα πρώτα λόγια που απηύθυνε ο Λέων ΙΔ΄ λίγα μόλις λεπτά μετά την εκλογή του. Όταν εμφανίστηκε στον κεντρικό εξώστη της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου, χαιρέτισε το συγκεντρωμένο πλήθος και τους πιστούς που παρακολουθούσαν από ολόκληρο τον κόσμο, πρώτα στα ιταλικά –όπως αρμόζει στον Επίσκοπο Ρώμης– και στη συνέχεια στα ισπανικά, για να απευθύνει έναν ιδιαίτερο χαιρετισμό «στην αγαπημένη μου Επισκοπή του Τσικλάγιο, στο Περού, όπου ένας πιστός λαός συνόδευσε τον Επίσκοπό του, μοιράστηκε την πίστη του και προσέφερε τόσο πολλά, πάρα πολλά, προκειμένου να συνεχίσει να αποτελεί Εκκλησία πιστή στον Ιησού Χριστό».
Υπό αυτή την έννοια, ο περουβιανός σταθμός αποτελεί επιστροφή στην πατρίδα, για να ανανεωθεί η μνήμη ενός δεσμού που δεν διακόπηκε ποτέ, ανάμεσα σε έναν ιεραπόστολο Επίσκοπο, ο οποίος φέρει «την οσμή των προβάτων», και στον λαό του. Το πόσο πολύ επιθυμούσε ο Πάπας αυτό το ταξίδι είχε γίνει φανερό ακόμη και κατά τις ημέρες της πρόσφατης νοσηλείας του στο Νοσοκομείο Gemelli. Πρόκειται, επομένως, για μια επιστροφή στις αναμνήσεις, για μια αναζωογονητική επιστροφή στην πατρίδα, παρά την κόπωση που συνεπάγεται μια δωδεκαήμερη μετακίνηση, με δεκατρείς αεροπορικές πτήσεις και δύο πτήσεις με ελικόπτερο.
Θα ήταν, ωστόσο, περιοριστικό να ερμηνεύσουμε ή να αναγάγουμε το ταξίδι αποκλειστικά σε αυτές τις διαστάσεις. Δεν πρόκειται, άλλωστε, για ένα «πατριωτικό» προσκύνημα. Πρώτον, διότι ο Πάπας Λέων θα επισκεφθεί και δύο ακόμη χώρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν προβλήματα και καταστάσεις τόσο κοινές όσο και διαφορετικές μεταξύ τους. Δεύτερον, διότι η θεώρηση της επιστροφής στην πατρίδα δεν πρέπει να επισκιάσει τα μηνύματα που ο Ποντίφικας έρχεται να μεταφέρει σε αυτές τις χώρες: πρωτίστως, να ενισχύσει στην πίστη τον χριστιανικό λαό που κατοικεί σε αυτές, ανανεώνοντας την ιεραποστολική αποστολή του Ευαγγελισμού, η οποία εκφράζεται μέσα από την εγγύτητα, την τρυφερότητα, την κοινωνία, τη στήριξη των φτωχότερων και τη δέσμευση για την από κοινού οικοδόμηση μιας δικαιότερης κοινωνίας.
Πρόκειται για το ίδιο ύφος που χαρακτήριζε τη διακονία του ως Επισκόπου, όπως συνέβη κατά την περίοδο της πανδημίας Covid-19, όταν, ως Αποστολικός Διαχειριστής του Καγιάο, οργάνωσε ένα δίκτυο αλληλεγγύης και διανομής τροφίμων, νερού και φαρμάκων προς όλους τους κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στην άτυπη οικονομία, οι οποίοι, εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων, είχαν αναγκαστεί να παραμείνουν κλεισμένοι στα σπίτια τους, χωρίς χρήματα και χωρίς τρόφιμα. Οι άνθρωποι εξακολουθούν να θυμούνται αυτές τις προσφορές βοήθειας ως μια «απάντηση του Θεού» στις ικεσίες τους.
Στην Ουρουγουάη, ο Λέων θα βρεθεί ενώπιον μιας από τις πλέον «ευρωπαϊκές» χώρες της Λατινικής Αμερικής, η οποία χαρακτηρίζεται από μακρά ιστορία σταθερότητας και δημοκρατίας, αλλά και από μια αντίληψη περί κοσμικού κράτους, που δεν είναι πάντοτε ανοικτή στον θετικό και δημόσιο ρόλο των θρησκειών. Εκεί, άλλωστε, έχει τεθεί σε ισχύ εδώ και έναν χρόνο νόμος που επιτρέπει την ευθανασία.
Στην Αργεντινή, τη γενέτειρα χώρα του Πάπα Φραγκίσκου, στην οποία εκείνος δεν επέστρεψε ποτέ μετά την εκλογή του το 2013, ο Πάπας θα συναντήσει μια κοινωνία έντονα πολωμένη και αντιμέτωπη με σημαντικές κοινωνικές προκλήσεις. Πρόκειται για χαρακτηριστικά μιας ηπείρου όπου εξακολουθεί να υφίσταται η φτώχεια, καθώς και μια τεράστια απόσταση ανάμεσα στους λίγους πλουσίους και στους πολλούς φτωχούς.
Ο Λέων ΙΔ΄ θα μιλήσει για τη δικαιοσύνη σύμφωνα με την Κοινωνική Διδασκαλία της Εκκλησίας, όχι για να αντιπαρατεθεί με αυτήν ή την άλλη κυβέρνηση –ο Διάδοχος του Πέτρου δεν ενεργεί ως πολιτικός– αλλά για να απευθύνει έκκληση υπέρ της ενότητας απέναντι στην πόλωση και υπέρ της οικοδόμησης μιας δικαιότερης και περισσότερο συμπεριληπτικής κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των ελαχίστων και όσων ζουν στις πλέον απομακρυσμένες περιφέρειες, όπως οι λαοί του Αμαζονίου, οι οποίοι αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι, αλλά θα έχουν την ευκαιρία να δεχθούν την επίσκεψη του Ποντίφικα κατά τον σταθμό του στην Πουκαλπά.
Ο θεμελιώδης πυρήνας του μηνύματος που ο Λέων έρχεται να μεταφέρει στη Λατινική Αμερική συνοψίζεται εύστοχα στα τρία συνθήματα που επιλέχθηκαν για τους τρεις σταθμούς του ταξιδιού: «Σας αναγγέλλω μεγάλη χαρά» για την Ουρουγουάη· «Όλοι είναι ευπρόσδεκτοι. Πηγαίνετε και αναγγείλετε» για την Αργεντινή· «Ας ανοίξουμε την καρδιά μας» για το Περού.
Πρόκειται για μια πρόσκληση προς την πίστη και την ιεραποστολική αποστολή του Ευαγγελισμού, με σκοπό την προαγωγή της ενότητας και της συνάντησης. Κεντρική θέση τις προσεχείς ημέρες θα έχει η ανάδειξη των κρυμμένων θησαυρών αυτών των χωρών: των πολυάριθμων Αγίων και Μακαρίων, οι οποίοι ενσωμάτωσαν το μήνυμα του Χριστού στα ιδιαίτερα πολιτισμικά περιβάλλοντα όπου έζησαν, καθώς και της λαϊκής ευσέβειας, η οποία διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο στη βιωματική εμπειρία της πίστεως των λαών της Λατινικής Αμερικής.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
