Στον ορίζοντα της Βαρκελώνης δεσπόζει πλέον ένας νέος πύργος: ο Πύργος του Ιησού στον θαυμαστό Εξιλαστήριο Ναό του Γκαουντί. Εγκαινιάστηκε από τον Λέοντα ΙΔ΄ μετά τη Θεία Λειτουργία που τέλεσε στη Σαγράδα Φαμίλια (Αγία Οικογένεια) που είναι ο Πιο υψηλός Ναός του κόσμο, με ύψος 172,5 μέτρα. Ένα πρωτείο που δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει ένδειξη ανταγωνισμού, αλλά ισχυρό πνευματικό σημείο αναφοράς σε μια κοινωνία που διαβρώνεται από την καλπάζουσα εκκοσμίκευση.
Το έργο παρουσιάζεται από ένα τυφλό κορίτσι
Το γεγονός ότι η παρουσίαση του σχεδίου του πύργου στον Ποντίφικα ανατέθηκε σε παιδιά αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές καινοτομίες της εκδήλωσης. Ακόμη πιο ξεχωριστό είναι ότι η παρουσίαση έγινε από ένα κορίτσι χωρίς όραση, στοιχείο που κατέστησε τη συνάντηση του Πάπα με την κοινότητα της Βαρκελώνης ιδιαίτερα πρωτότυπη, συγκινητική και ουσιαστικά συμπεριληπτική.
Ο Πάπας, τον οποίο υποδέχθηκαν οι βασιλείς της Ισπανίας, θαύμασε το εκπληκτικό δημιούργημα του Γκαουντί, ενώ η Βαλεντίνα, όπως ονομάζεται το κορίτσι, του περιγράφει την εμπειρία της να «κοιτάζει» προς την κορυφή του Πύργου, αγγίζοντας ένα ομοίωμά του.
Η πρωτοβουλία ανήκει στην ONCE (Εθνική Οργάνωση Τυφλών της Ισπανίας), κορυφαίο φορέα στήριξης ατόμων με προβλήματα όρασης στη χώρα. Προσκεκλημένη από τη Βασίλισσα να παρουσιάσει το αρχιτεκτονικό έργο, η Βαλεντίνα ακολούθησε με τα χέρια της την ανοδική πορεία του μοντέλου και αποκάλυψε τις λεπτομέρειές του, εξηγώντας τις πηγές έμπνευσης του Καταλανού ιδιοφυούς αρχιτέκτονα.
«Ο Γκαουντί το σχεδίασε έτσι ώστε το φως να περνά μέσα από το περίγραμμα των κορνιζών που βλέπουμε εδώ. Ο Πύργος, που μέχρι τότε είχε τέσσερις πλευρές, τώρα έχει οκτώ, όπως μπορείτε να δείτε. Κοιτάξτε. Όλες οι ακμές, οκτώ πλευρές».
Η Βαλεντίνα γίνεται έτσι δασκάλα της προσβασιμότητας στην τέχνη. Εξηγεί γιατί οι βραχίονες του σταυρού στην κορυφή καταλήγουν σε αιχμηρά γυάλινα στοιχεία:
«Γιατί από αυτό το γυαλί, σύμφωνα με τον Γκαουντί, μπορούσε να εξέλθει ένα φως σε μορφή ακτίνας. Και επειδή βγαίνει από τους τέσσερις βραχίονες του Πύργου, συμβολίζει την προστατευτική ομπρέλα της πόλης της Βαρκελώνης: ο Θεός προστατεύει την πόλη με αυτή την ομπρέλα και αγκαλιάζει τους κατοίκους της».
Ένα πραγματικό μάθημα ιστορίας της τέχνης που γοήτευσε τον Πάπα. Όποιος δεν βλέπει, μερικές φορές βλέπει περισσότερο, ψηλότερα, πέρα από τα προφανή.
Διαπερασμένοι από το φως
Η σκηνή εκτυλίσσεται σε έναν χώρο συνήθως κλειστό για το κοινό, που προορίζεται για επίσημες επισκέψεις όπως η σημερινή. Στο παρελθόν εκεί βρίσκονταν το εργαστήριο και το γραφείο του Αντόνι Γκαουντί, το εργαστήριο των προπλασμάτων, η αποθήκη γλυπτών, το σπίτι του επιστάτη και η ενορία. Σήμερα λειτουργεί ως μουσειακός χώρος, όπου έχει ανασυσταθεί το εργασιακό περιβάλλον του καλλιτέχνη.
Ο Πύργος του Ιησού, το δέκατο όγδοο κωδωνοστάσιο της βασιλικής, συνυπάρχει με δώδεκα καμπαναριά αφιερωμένα στους Αποστόλους, κατανεμημένα ανά τέσσερα στις προσόψεις του ναού. Εξωτερικά υπάρχουν φοίνικες από trencadís –τη χαρακτηριστική τεχνική μωσαϊκού με ακανόνιστα θραύσματα– που φέρουν τη λατινική επιγραφή:
«Tu solus Sanctus, Tu solus Dominus, Tu solus Altissimus»
(Συ ει μόνος Άγιος, Συ ει μόνος Κύριος, Συ ει μόνος Ύψιστος).
Ο σταυρός, όπως υπενθύμισε η μικρή Βαλεντίνα, είναι επενδυμένος με γυαλί και περίπου 15.000 λευκά εφυαλωμένα κεραμικά κομμάτια. Ο συνδυασμός αυτών των υλικών τον κάνει να λάμπει την ημέρα στο φως του ήλιου και τη νύχτα χάρη στις φωτεινές δέσμες που προέρχονται από τους άλλους πύργους, ακριβώς όπως επιθυμούσε ο Γκαουντί.
Όταν ολοκληρωθούν οι εσωτερικές εργασίες, πιθανότατα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, οι επισκέπτες θα μπορούν να απολαμβάνουν από τα παράθυρα των βραχιόνων του σταυρού την πανοραμική θέα της πόλης.
«Πρώτα η αγάπη, μετά η τεχνική»
Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας, όταν η μέρα έχει σχεδόν σβήσει αλλά η νύχτα δεν έχει ακόμη πέσει, η πομπή των συλλειτουργών κατευθύνεται προς την εξωτερική εξέδρα μέσω της σκάλας της Πρόσοψης της Γέννησης, στραμμένης προς την ανατολή και τον ανατέλλοντα ήλιο.
Από εκεί, από αυτή την προοπτική που εκφράζει τη χαρά της ζωής, αποκαλύπτεται ένα θέαμα απόλυτου θαυμασμού. Περίπου 120.000 άνθρωποι παρακολουθούν από τις γύρω περιοχές και από γιγαντοοθόνες κατά μήκος της διαδρομής, ενώ 9.000 πιστοί συμμετείχαν στη Λειτουργία εντός και εκτός της βασιλικής.
Από μία εξέδρα, ο Πάπας, παρουσία των ανώτατων αρχών, ευλογεί τον πύργο, στο εσωτερικό του σταυρού του οποίου αιωρείται ο Αμνός του Θεού (Agnus Dei), έργο του Ιταλού γλύπτη Αντρέα Μαστροβίτο.
«Κάνε ώστε τα παιδιά σου, στρέφοντας το βλέμμα τους στον Σταυρό του Λυτρωτή που στεφανώνει αυτή τη Βασιλική της Αγίας Οικογενείας, να αντλούν τους καρπούς της σωτηρίας και να μαρτυρούν τη χαρά που ανέτειλε με αυτή την αυγή της ζωής».
Κάθε παρευρισκόμενος κρατούσε ένα φωτιστικό LED μέσα σε λευκό κυλινδρικό περίβλημα. Η μουσική της ορχήστρας και οι φωνές των παιδικών χορωδιών (Pueri Cantores) δυνάμωναν διαρκώς, ενώ ένα παιχνίδι φωτός διατρέχει το σώμα της βασιλικής, σαν να της δίνει ζωή από τον μυελό της.
Ο σταυρός που στεφανώνει τον Πύργο του Ιησού Χριστού ανάβει. Όπως επιθυμούσε ο Γκαουντί, «πρέπει να λάμπει την ημέρα και να φωτίζει τη νύχτα».
Τα πυροτεχνήματα εκρήγνυνται στον ουρανό, τόσο εντυπωσιακά, ώστε για λίγες στιγμές εξαφανίζουν από το βλέμμα το μεγαλοπρεπές οικοδόμημα. Στη συνέχεια, η «Σαγράδα Φαμίλια» επανεμφανίζεται μέσα στο σκοτάδι που έχει πλέον απλωθεί, ενώ αμέτρητα φωτεινά σημεία σχεδιάζουν στον ουρανό το πρόσωπο του Γκαουντί.
Το πρόσωπο του δημιουργού της «Σαγράδα Φαμίλια», του σεβαστού δασκάλου όχι μόνο της τέχνης αλλά και της ανθρωπιάς.
«Primer l’amor, després la tècnica» — Πρώτα η αγάπη, μετά η τεχνική.
Μια φράση που σφράγισε μια αξέχαστη βραδιά.
ΠΗΓΗ: Vativan news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου.
