Η επίσκεψη του Λέοντος ΙΔ΄ στο Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα, στις 14 Μαΐου, είχε μεγάλη απήχηση στους ακαδημαϊκούς κύκλους. Η ανάγκη να επαναληφθεί πόσο αναγκαία είναι η ειρήνη και πόσο σημαντικό είναι να αποκαλύπτονται οι διαστρεβλώσεις της γλώσσας γύρω από τον πόλεμο, όπως έκανε ο Πάπας στην Aula Magna, βρήκε ευρεία ανταπόκριση ακόμη και σε πολλούς μη πιστούς, οι οποίοι εκτίμησαν το θάρρος της ομιλίας του Ποντίφικα.
Ο πατέρας Ματία Φεράρι, ιερέας της Mediterranea Saving Humans, ζει στους χώρους του Πανεπιστημιακού Παρεκκλησίου. Στη συνέντευξή του στα μέσα ενημέρωσης του Βατικανού υπογράμμισε ορισμένες πτυχές της εκδήλωσης στο Πανεπιστήμιο και επιστρέφει σε κάποια κομβικά σημεία της ομιλίας του Επισκόπου της Ρώμης.
«Ήταν μια μεγάλη χάρη για το Πανεπιστήμιο»
Πατέρα Ματία, πώς ζήσατε την παρουσία του Πάπα στο Πανεπιστήμιο Σαπιέντσα;
Ήταν μια μεγάλη χάρη για την Πανεπιστημιακή Κοινότητα όπου μένω, και για ολόκληρο το Πανεπιστήμιο. Ήταν ένα μεγάλο δώρο από τον Πάπα και από τη Μητρόπολη της Ρώμης. Πάνω απ’ όλα, ήταν σημαντικό για την οικοδόμηση γεφυρών, που είναι θεμελιώδεις και μέσα στο Πανεπιστήμιο, με τον κόσμο της γνώσης, με τους φοιτητές και τους καθηγητές. Στην ομιλία του ο Πάπας έδωσε πραγματικά σημαντικά στοιχεία προβληματισμού για να προσανατολίσει την πορεία όλων.
«Ο επανεξοπλισμός πλουτίζει τις ελίτ»
Τα λόγια του για τον επανεξοπλισμό, που πλουτίζει τις ελίτ και συχνά παρουσιάζεται ως στρατηγική άμυνας, είχαν μεγάλο αντίκτυπο…
Ναι, έκανε μια καταγγελία, όπως πάντα, πολύ αληθινή και αποκάλυψε αυτό που ο ίδιος σωστά είπε: άλλο πράγμα είναι οι ανάγκες άμυνας και άλλο όταν η κούρσα των εξοπλισμών πλουτίζει τις ελίτ, τη βιομηχανία του πολέμου και φτωχοποιεί τους ανθρώπους και τους λαούς, εις βάρος των κοινωνικών δικαιωμάτων, των προσώπων και των κοινοτήτων. Η δική του ήταν, όπως συμβαίνει εδώ και πολλούς μήνες, μια προφητική και πολύ θαρραλέα καταγγελία που ταρακουνά τις συνειδήσεις. Είναι επίσης πολύ σημαντική, γιατί οι νέοι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι σε αυτό το θέμα και βαθιά πρόθυμοι να κάνουν το δικό τους μέρος ώστε να οικοδομηθεί πραγματικά μια ειρήνη βασισμένη στη δικαιοσύνη, στην αδελφοσύνη μεταξύ των λαών και όχι στην ισορροπία των εξοπλισμών.
«Υπάρχει μεγάλη επιθυμία για διάλογο»
Φάνηκε πως υπήρχε έντονο ενδιαφέρον να ακούσουν τον Πάπα ακόμη και άνθρωποι που δεν βρίσκονται κοντά στην Εκκλησία. Είχατε κι εσείς την ίδια αίσθηση;
Ναι, απολύτως. Αυτό το βλέπουμε συνεχώς στη Σαπιέντσα. Υπάρχει επίσης μια μεγάλη δουλειά που γίνεται από την Πανεπιστημιακή Κοινότητα, από τον πατέρα Γκαμπριέλε, τον πατέρα Κλαούντιο και τον πατέρα Ρομπέρτο, και εκεί φαίνεται πολύ καθαρά. Σήμερα υπάρχει μεγάλη επιθυμία για διάλογο και για οικοδόμηση γεφυρών ακόμη και από ανθρώπους που δεν έχουν το δώρο της πίστης, αλλά αναγνωρίζουν στην Εκκλησία μια οικογένεια, μια κοινότητα, έναν λαό με τον οποίο θέλουν να συμπορευτούν για να οικοδομήσουν δικαιοσύνη, αλληλεγγύη και ειρήνη στον κόσμο.
Για να παραφράσω τον Μαντσόνι, είναι ένα νήμα που η Πρόνοια βάζει στα χέρια της Εκκλησίας σε αυτή την ιστορική εποχή. Πριν από μερικές δεκαετίες θα ήταν πολύ διαφορετικά, σε έναν κόσμο σημαδεμένο από ιδεολογίες και πολλές αντιπαραθέσεις· ήταν πολύ πιο δύσκολο.
«Η διδασκαλία είναι μια μορφή αγάπης»
Όταν ο Λέων ΙΔ΄ απευθύνθηκε ειδικά στο διδακτικό προσωπικό, είπε ότι “η διδασκαλία είναι μια μορφή αγάπης, όσο και η διάσωση ενός μετανάστη στη θάλασσα, ενός φτωχού στον δρόμο, μιας απελπισμένης συνείδησης”. Νομίζω πως δεχθήκατε αυτά τα λόγια με έναν ιδιαίτερα προσωπικό τρόπο. Είναι έτσι;
Πολύ προσωπικά, ναι, γιατί είναι ακριβώς αυτό που όλοι μας, με ταπεινότητα, προσπαθούμε να κάνουμε. Υπάρχουν πολλά μέτωπα στα οποία καλούμαστε να ασκήσουμε την αγάπη και να οικοδομήσουμε την αλληλεγγύη. Και είναι θεμελιώδες, όπως εξήγησε πολύ καλά ο Πάπας σε εκείνο το σημείο, να βρίσκουμε τη βαθιά σύνδεση που υπάρχει.
Γιατί η αγάπη και η αλληλεγγύη που βιώνονται στη διάσωση στη θάλασσα ή στη συμπαράσταση προς τους φτωχούς, που ίσως δεν είναι ναυάγιο στη θάλασσα αλλά ναυάγιο πολιτισμού, ναυάγιο ζωής, συνδέονται βαθιά μεταξύ τους. Είναι όλο και πιο σημαντικό να καλλιεργούμε αυτή τη διασύνδεση, γιατί μόνο αν καταφέρουμε πραγματικά να υιοθετήσουμε αυτή την ολιστική διάσταση —η Εκκλησία ήδη από τον Παύλο ΣΤ΄ μιλά για ολοκληρωμένη ανθρώπινη ανάπτυξη— μόνο έτσι μπορούμε πραγματικά να οικοδομήσουμε έναν νέο κόσμο.
«Μόνο η αλήθεια μας κάνει ελεύθερους»
Ο Ποντίφικας επέστησε την προσοχή στην ανάγκη να “λέμε την αλήθεια”. Σε έναν κόσμο γεμάτο fake news, μια τέτοια επισήμανση είναι ακόμη πιο αναγκαία. Συμφωνείτε;
Απολύτως. Στο μέτωπο της Μεσογείου το έχουμε βιώσει αμέτρητες φορές. Και πληρώνουμε το τίμημα εδώ και πολύ καιρό, γιατί δυστυχώς υπάρχει ένα πολύ βαθύ επίπεδο προπαγάνδας που αποσκοπεί στο να αλλοιώνει την πραγματικότητα και να κάνει τους ανθρώπους να πιστεύουν πράγματα που στην πραγματικότητα δεν είναι αληθινά ή, μερικές φορές, να παραποιεί ορισμένες λεπτομέρειες, πάντα με στόχο να συγχύσει τους ανθρώπους και τελικά να τους απομακρύνει από τον δρόμο της δικαιοσύνης.
Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι ο “πατέρας” του ψεύδους είναι ο διάβολος και επομένως είναι προφανές ότι πάντοτε επιχειρείται η αλλοίωση της αφήγησης, ώστε οι άνθρωποι να μην ακολουθούν το καλό. Ο Πάπας σωστά είπε επίσης —στο Καστέλ Γκαντόλφο— «όποιος θέλει να με επικρίνει, ας το κάνει με αλήθεια», και αυτό είναι κάτι που κι εμείς έχουμε πει πολλές φορές, βέβαια από μια πολύ μικρότερη θέση σε σχέση με τη δική του.
Για εμάς τους Χριστιανούς, ο Ιησούς είναι η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή και, επομένως, αν θέλουμε να βαδίζουμε με τον Ιησού και να είμαστε μαζί Του, πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθούμε την αλήθεια. Γιατί μόνο η αλήθεια ελευθερώνει, ενώ τα ψέματα κάνουν πάντα τους ανθρώπους φυλακισμένους.
«Η αλληλεγγύη δεν ηττήθηκε»
Άρα, με καθαρό και κρυστάλλινο λόγο μπορεί να ενεργοποιηθεί ένας διάλογος…
Ναι. Είναι σαφές ότι ζούμε σε μια ιστορική εποχή όπου εδώ και πολύ καιρό βρίσκεται σε εξέλιξη μια πραγματική ποινικοποίηση της αλληλεγγύης. Και η ποινικοποίηση της αλληλεγγύης χρησιμοποιεί ως προνομιακό εργαλείο ακριβώς την ποινικοποίηση όλων εκείνων που, με κάποιον τρόπο, οικοδομούν την αλληλεγγύη.
Όμως η αλληλεγγύη και η αγάπη λάμπουν με μια εγγενή ομορφιά· γι’ αυτό ακριβώς αναγκάζονται να ποινικοποιούν όσους οικοδομούν την αλληλεγγύη και την αγάπη. Ο Πάπας μάς δίνει μια υπέροχη μαρτυρία με το ίδιο του το παράδειγμα και τη ζωή του και, πρέπει να πω, υπάρχουν και πολλές άλλες μαρτυρίες προς αυτή την κατεύθυνση.
Η ποινικοποίηση της αλληλεγγύης έφτασε κάποιες φορές σε πραγματικά τρομακτικά και σκληρά σημεία, όμως είναι εξίσου βέβαιο ότι δεν κατάφερε να νικήσει την αλληλεγγύη. Και αυτό είναι σίγουρα ένα σημάδι ελπίδας, που μας λέει ότι η ανθρωπότητα δεν είναι ουδέτερη, αλλά ξέρει να αναγνωρίζει το καλό και να το επιδιώκει.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
