Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄συνεχίζει την κατήχησή του πάνω στη Lumen Gentium κατά τη γενική ακρόαση, εστιάζοντας στην ανθρώπινη και θεϊκή φύση της Εκκλησίας. Υπενθυμίζει ότι σε αυτήν δεν υπάρχει «μια ιδανική τελειότητα» ούτε «μια πνευματική ανωτερότητα των μελών της», αλλά ότι «γεννιέται από το σχέδιο αγάπης του Θεού για την ανθρωπότητα, που πραγματοποιήθηκε εν Χριστώ».
Δεν υπάρχει μια ιδανική και αγνή Εκκλησία, αποκομμένη από τη γη, αλλά μόνο η μία Εκκλησία του Χριστού, ενσαρκωμένη μέσα στην ιστορία.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, κατά τη γενική ακρόαση στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου με θέμα «Η Εκκλησία, ορατή και πνευματική πραγματικότητα», η οποία προηγήθηκε από μια μακρά περιήγηση με το Παπικό αυτοκίνητο, συνέχισε την ομιλία του πάνω στη δογματική σύνοδο-συνταγματική διάταξη Lumen Gentium. Στάθηκε ιδιαίτερα στον ορισμό της Εκκλησίας ως «μιας σύνθετης πραγματικότητας». Εξετάζοντας το τι σημαίνει να είναι «επίγεια κοινότητα και μυστικό σώμα του Χριστού», ο Ποντίφικας υπογράμμισε ότι η ανθρώπινη διάστασή της, σημαδεμένη από τη «μικρότητα» και την «ευθραυστότητα των μελών της», συνδέεται ακριβώς, μέσω των ανθρώπων, με τη φανέρωση της παρουσίας του Χριστού. Πρόκειται για τη «μέθοδο του Θεού», ένα διαρκές θαύμα μέσα από το οποίο Εκείνος φανερώνεται «στην αδυναμία των πλασμάτων, συνεχίζοντας να αποκαλύπτεται και να ενεργεί».
Αυτό μας καθιστά ικανούς, ακόμη και σήμερα, να οικοδομούμε την Εκκλησία: όχι μόνο οργανώνοντας τις ορατές της μορφές, αλλά οικοδομώντας εκείνο το πνευματικό οικοδόμημα που είναι το σώμα του Χριστού, μέσα από την κοινωνία και την αγάπη μεταξύ μας.
Η πολυπλοκότητα της Εκκλησίας
Ο Πάπας ξεκίνησε από ένα ερώτημα: πώς μπορούμε να ορίσουμε την πολυπλοκότητα της Εκκλησίας; Γνωρίζω ότι θα μπορούσε κανείς να απαντήσει πως η πολυπλοκότητα σημαίνει «περιπλοκή», κάτι «δύσκολο να εξηγηθεί», συνδεδεμένο και με το βάρος ενός θεσμού «φορτισμένου με δύο χιλιάδες χρόνια ιστορίας, με χαρακτηριστικά διαφορετικά από κάθε άλλη κοινωνική ή θρησκευτική συνάθροιση». Υπενθυμίζει όμως ότι ο όρος «σύνθετη» στα λατινικά αναφέρεται στην «τακτοποιημένη ένωση διαφορετικών πτυχών ή διαστάσεων μέσα στην ίδια πραγματικότητα».
Γι’ αυτό και η Lumen Gentium μπορεί να διακηρύξει ότι η Εκκλησία είναι ένας αρμονικά οργανωμένος οργανισμός, όπου συνυπάρχουν η ανθρώπινη και η θεϊκή διάσταση, χωρίς διαχωρισμό και χωρίς σύγχυση.
Η ανθρώπινη διάσταση της Εκκλησίας
«Η Εκκλησία, τονίζει ο Πάπας, είναι μια κοινότητα ανθρώπων που μοιράζονται τη χαρά και τον κόπο του να είναι χριστιανοί, με τα χαρίσματα και τα ελαττώματά τους, αναγγέλλοντας το Ευαγγέλιο και γινόμενοι σημείο της παρουσίας του Χριστού που μας συνοδεύει στην πορεία της ζωής». Αν όμως οριστεί μόνο έτσι, αποκλείεται η θεϊκή της διάσταση και περιορίζεται στο να θεωρείται απλώς μια πραγματικότητα με «θεσμική οργάνωση».
Η Θεϊκή διάσταση, προσθέτει ο Πάπας Λέων, «δεν συνίσταται σε μια ιδανική τελειότητα ή σε μια πνευματική ανωτερότητα των μελών της, αλλά στο γεγονός ότι η Εκκλησία γεννιέται από το σχέδιο αγάπης του Θεού για την ανθρωπότητα, που πραγματοποιήθηκε εν Χριστώ». Είναι, επομένως, ταυτοχρόνως «μια ανθρώπινη και θεϊκή πραγματικότητα, που δέχεται τον αμαρτωλό άνθρωπο και τον οδηγεί στον Θεό».
Η Εκκλησία είναι συγχρόνως επίγεια κοινότητα και μυστικό σώμα του Χριστού, ορατή σύναξη και πνευματικό μυστήριο, παρούσα μέσα στην ιστορία και λαός οδοιπόρος προς τον ουρανό.
Να φανερώνεται ο αόρατος Θεός
Στη Lumen Gentium γίνεται σαφές ότι αυτή η συνθήκη κατανοείται κοιτάζοντας τη ζωή του Ιησού, το γεγονός ότι είχε σάρκα, μάτια, χέρια, φωνή. «Όποιος αποφάσιζε να τον ακολουθήσει, είπε ο Ποντίφικας, ωθούνταν ακριβώς από την εμπειρία του φιλόξενου βλέμματός του, από το άγγιγμα των χεριών του που ευλογούσαν, από τα λόγια ελευθερίας και θεραπείας». Ακολουθώντας Τον, ο άνθρωπος ανοιγόταν στη συνάντηση με τον Θεό.
Η σάρκα του Χριστού, το πρόσωπό Του, οι πράξεις και τα λόγια Του φανερώνουν με ορατό τρόπο τον αόρατο Θεό.
«Η μέθοδος του Θεού»
Η Εκκλησία, όταν τη δει κανείς από κοντά, «αποτελείται από συγκεκριμένα πρόσωπα, που άλλοτε φανερώνουν την ομορφιά του Ευαγγελίου και άλλοτε αγωνίζονται και σφάλλουν όπως όλοι». Όμως ακριβώς μέσα από τα πρόσωπα αυτά φανερώνεται «η παρουσία του Χριστού και η σωτηριώδης δράση Του». Ο Λέων ΙΔ΄ υπενθύμισε τα λόγια του Πάπα Βενεδίκτου ΙΣΤ΄ προς τους Επισκόπους της Ελβετίας (9 Νοεμβρίου 2006), όταν τόνιζε ότι «δεν υπάρχει αντίθεση ανάμεσα στο Ευαγγέλιο και τον θεσμό· αντιθέτως, οι δομές της Εκκλησίας υπηρετούν ακριβώς την “πραγμάτωση και συγκεκριμενοποίηση του Ευαγγελίου στην εποχή μας”».
Σε αυτό συνίσταται η αγιότητα της Εκκλησίας: στο ότι ο Χριστός κατοικεί μέσα της και συνεχίζει να προσφέρεται μέσα από τη μικρότητα και την ευθραυστότητα των μελών της. Ατενίζοντας αυτό το διαρκές θαύμα που συντελείται σε αυτήν, κατανοούμε τη «μέθοδο του Θεού»: Εκείνος γίνεται ορατός μέσα από την αδυναμία των πλασμάτων, συνεχίζοντας να αποκαλύπτεται και να ενεργεί.
Επομένως, μέσα στην κοινωνία με τους άλλους και στην αγάπη οικοδομείται η Εκκλησία. Η αγάπη, όπως έλεγε ο Άγιος Αυγουστίνος, «νικά τα πάντα, και χωρίς αυτήν τα πάντα δεν αξίζουν τίποτε· όπου κι αν βρίσκεται, τα έλκει όλα προς τον εαυτό της».
Ειρήνη για όλο τον κόσμο
Στο χαιρετισμό, στο τέλος της γενικής ακρόασης, ο Πάπας, απευθυνόμενος στους γερμανόφωνους πιστούς, προέτρεψε να συνεχίσουν «την πορεία της Σαρακοστής με πνεύμα μετάνοιας και μεταστροφής, ικετεύοντας το έλεος και την ειρήνη του Θεού για εμάς και για ολόκληρο τον κόσμο». Στους Πολωνούς προσκυνητές υπενθύμισε τη λειτουργική μνήμη του Αγίου Καζιμίρου, προστάτη της Πολωνίας και της Λιθουανίας, ο οποίος καθημερινά προσευχόταν στην Παναγία. «Η μεσιτεία του –είπε– ας μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε ότι στην Αγία Παρθένο Μαρία θαυμάζουμε την αληθινή αξιοπρέπεια κάθε γυναίκας και της κλήσης της». Τέλος, προς τους Ιταλούς προσκυνητές απηύθυνε πρόσκληση στους νέους να «είναι θαρραλέοι μάρτυρες του Ευαγγελίου, ώστε να επηρεάζουν θετικά τα διάφορα περιβάλλοντα της ζωής», και στους νεόνυμφους να προσεύχονται στην «κατ’ οίκον Εκκλησία» που μόλις δημιούργησαν.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
