Ακρόαση του Πάπα προς τα μέλη του Vatican Observatory Foundation, οργανισμού με έδρα τις ΗΠΑ που στηρίζει και προωθεί τις δραστηριότητες του Αστεροσκοπείο του Βατικανού. Ο Ποντίφικας υπενθύμισε τη «σοβαρή» κοινή ευθύνη για τη φροντίδα του πλανήτη και την ευημερία των ευάλωτων ανθρώπων που σήμερα απειλούνται και τίθενται σε κίνδυνο. Τόνισε επίσης την αξία της αστρονομίας, η οποία βοηθά τον άνθρωπο να ατενίζει τον ουρανό: έναν θησαυρό «προσβάσιμο» σε όλους και πηγή παγκόσμιας χαράς σε έναν διχασμένο κόσμο.
Σε έναν κόσμο όπου ο πλανήτης και οι πιο ευάλωτοι «τίθενται σε κίνδυνο από την απερίσκεπτη εκμετάλλευση» τόσο των ανθρώπων όσο και των φυσικών πόρων, επιστήμη και πίστη καλούνται να αναλάβουν μια κοινή ευθύνη: να προστατεύσουν τη Δημιουργία και όσους κατοικούν σε αυτήν. Ταυτοχρόνως, και οι δύο πρέπει να αντιμετωπίσουν την ύπουλη «απειλή» της άρνησης της «ίδιας της ύπαρξης της αντικειμενικής αλήθειας». Ακριβώς γι’ αυτό, «η προσήλωση της Εκκλησίας σε μια αυστηρή και έντιμη επιστήμη δεν είναι μόνο πολύτιμη, αλλά ουσιώδης».
Αυτά δήλωσε ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ κατά την ακρόαση στις 11 Μαΐου, προς τα μέλη του Vatican Observatory Foundation, μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έδρα την Τούσον της Αριζόνα, ο οποίος στηρίζει οικονομικά και προωθεί τις επιστημονικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες του Αστεροσκοπείου του Βατικανού, «ενός πολύτιμου θεσμού του Κράτους της Πόλης του Βατικανού στην υπηρεσία της Αγίας Έδρας και της παγκόσμιας Εκκλησίας».
Νέες απειλές
Στην ομιλία του στα αγγλικά, ο Πάπας Λέων δήλωσε «βαθιά ευγνώμων» για τη «σταθερή και γενναιόδωρη στήριξη» της Vatican Observatory Foundation προς το Αστεροσκοπείο του Βατικανού, το οποίο —υπενθύμισε— πριν από 135 χρόνια ο Πάπας Λέων ΙΓ΄ θέλησε να επανιδρύσει ώστε «όλοι να μπορούν να βλέπουν καθαρά ότι η Εκκλησία και οι ποιμένες της δεν είναι αντίθετοι προς την αληθινή και στέρεη επιστήμη, είτε ανθρώπινη είτε θεία, αλλά ότι την αποδέχονται, την ενθαρρύνουν και την προωθούν με τη μέγιστη αφοσίωση».
Εκείνη ήταν μια εποχή κατά την οποία «η επιστήμη παρουσιαζόταν όλο και περισσότερο ως ανταγωνιστική πηγή αλήθειας απέναντι στη θρησκεία». Έτσι, «η Εκκλησία αισθάνθηκε την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη αντίληψη ότι πίστη και επιστήμη ήταν εχθροί». Σήμερα όμως, επιστήμη και θρησκεία πρέπει να αντιμετωπίσουν «μια διαφορετική και ίσως πιο ύπουλη απειλή: εκείνους που αρνούνται την ίδια την ύπαρξη της αντικειμενικής αλήθειας».
«Πάρα πολλοί στον κόσμο μας αρνούνται να αναγνωρίσουν αυτό που τόσο η επιστήμη όσο και η Εκκλησία διδάσκουν ξεκάθαρα: ότι έχουμε τη σοβαρή ευθύνη να προστατεύουμε τον πλανήτη μας και να διασφαλίζουμε την ευημερία όσων κατοικούν σε αυτόν, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων, των οποίων η ζωή τίθεται σε κίνδυνο από την απερίσκεπτη εκμετάλλευση τόσο των ανθρώπων όσο και του φυσικού κόσμου».
Μια αυστηρή και έντιμη επιστήμη
Γι’ αυτό, η προσήλωση της Εκκλησίας σε μια «αυστηρή και έντιμη επιστήμη» δεν είναι μόνο «πολύτιμη», αλλά και «ουσιώδης». Και η αστρονομία κατέχει «μια ιδιαίτερη θέση» σε αυτή την αποστολή, υπογράμμισε ο Πάπας. Διότι «η δυνατότητα να ατενίζει κανείς με θαυμασμό τον ήλιο, τη σελήνη και τα άστρα είναι ένα δώρο που έχει δοθεί σε κάθε ανθρώπινο ον, ανεξάρτητα από την κοινωνική του θέση ή τις συνθήκες της ζωής του. Ξυπνά μέσα μας τόσο το αίσθημα του δέους όσο και μια λυτρωτική αίσθηση μέτρου».
«Η θέαση των ουρανών μάς καλεί να δούμε τους φόβους και τις αδυναμίες μας υπό το φως της απεραντοσύνης του Θεού», υπογράμμισε ο Ποντίφικας.
«Ο νυχτερινός ουρανός είναι ένας θησαυρός ομορφιάς προσβάσιμος σε όλους, πλούσιους και φτωχούς, και, μέσα σε έναν κόσμο τόσο οδυνηρά διχασμένο, παραμένει μία από τις τελευταίες πηγές πραγματικά παγκόσμιας χαράς».
Να μοιραζόμαστε το θαύμα της αστρονομίας
Όμως, «τραγικά, ακόμη και αυτό το δώρο απειλείται σήμερα», παρατήρησε ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, παραφράζοντας τον Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ΄, όταν εκείνος έλεγε ότι «γεμίσαμε τους ουρανούς μας με τεχνητό φως που μας τυφλώνει απέναντι στο φως που ο Θεός έθεσε εκεί. Μια κατάλληλη εικόνα, όπως υπέδειξε, της ίδιας της αμαρτίας».
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Πάπας δήλωσε πραγματικά ευγνώμων για το έργο του Ιδρύματος, του οποίου η δέσμευση «επιτρέπει στους επιστήμονες του Βατικανού να αλληλεπιδρούν ουσιαστικά με το ευρύ κοινό και με την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα».
«Η γενναιοδωρία σας καθιστά δυνατό για το Αστεροσκοπείο του Βατικανού να μοιράζεται το θαύμα της αστρονομίας με μαθητές σε όλο τον κόσμο και να προσφέρει εργαστήρια και θερινά μαθήματα σε όσους εργάζονται σε καθολικά σχολεία και ενορίες. Και τελικά, η αφοσίωσή σας επιτρέπει στα τηλεσκόπια και τα εργαστήρια του Αστεροσκοπείου να παραμένουν αυτό που πάντοτε προορίζονταν να είναι: τόποι όπου η δόξα της δημιουργίας του Θεού γίνεται δεκτή με σεβασμό, βάθος και χαρά».
Ελκυόμενοι από το Σύμπαν
Ο Πάπας υπογράμμισε επίσης ότι «δεν πρέπει ποτέ να χάνουμε από τα μάτια μας το θεολογικό όραμα που εμπνέει όλα αυτά. Η δική μας είναι η θρησκεία της Ενανθρώπησης. Οι Γραφές μάς διδάσκουν ότι από την αρχή ο Θεός αποκαλύφθηκε μέσω όσων δημιούργησε και ότι αγάπησε τόσο πολύ αυτή τη δημιουργία ώστε έστειλε τον Υιό Του να εισέλθει σε αυτήν και να τη λυτρώσει».
«Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι άνθρωποι βαθιάς πίστης αισθάνονται έλξη να εξερευνήσουν τις απαρχές και τους μηχανισμούς του Σύμπαντος. Η δίψα για βαθύτερη κατανόηση της δημιουργίας δεν είναι παρά η αντανάκλαση εκείνης της ανήσυχης επιθυμίας για τον Θεό που κατοικεί στην καρδιά κάθε ψυχής».
