Από Τετάρτη σε Τετάρτη. Από γενική ακρόαση σε γενική ακρόαση. Σαράντα πέντε χρόνια πριν, στην ίδια Πλατεία του Αγίου Πέτρου όπου σήμερα, 13 Μαΐου, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ περνά με το παπικό όχημα χαιρετώντας τους πιστούς, ο προκάτοχός του, ο άγιος Ιωάννης Παύλος Β΄, δεχόταν δολοφονική επίθεση. Στο σημείο εκείνου του γεγονότος, που μας το θυμίζει σήμερα μια λευκή μαρμάρινη πλάκα λίγα βήματα από τη Χάλκινη Πύλη, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, αφού κατέβηκε από το όχημα, κατευθύνθηκε πεζός και στάθηκε για λίγες στιγμές σιωπηλός, προσευχόμενος μπροστά στην πλάκα που είναι ενσωματωμένη στους κυβόλιθους της πλατείας. Στη συνέχεια γονάτισε και χάιδεψε το οικόσημο του Καρόλ Γιόζεφ Βοϊτίλα.
Μια συμβολική εικόνα στη μνήμη εκείνου του γεγονότος που, πριν από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο, ο οποίος ενώθηκε στην προσευχή για την ταχεία ανάρρωση του Ποντίφικα. Ο Λέων ΙΔ΄ το θυμήθηκε και στους χαιρετισμούς του στα αγγλικά, στο τέλος της κατήχησης:
«Σήμερα θυμόμαστε τη μνήμη της Παναγίας της Φάτιμα. Την ημέρα αυτή, πριν από σαράντα πέντε χρόνια, έγινε απόπειρα κατά της ζωής του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄ και γι’ αυτό αφιέρωσα τη σημερινή μου κατήχηση στην Υπεραγία Παρθένο Μαρία».
Στην Παναγία, κατά τους χαιρετισμούς, ο Πάπας ανέθεσε επίσης την «κραυγή ειρήνης» των λαών που υποφέρουν από τον πόλεμο.
Πρότυπο, μέλος και μητέρα της Εκκλησίας
Η Παναγία της Φάτιμα και ο Ιωάννης Παύλος Β΄ συνδέονταν βαθιά, σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Πολωνός Ποντίφικας είχε επιλέξει το σύνθημα Totus tuus, εμπνευσμένος ακριβώς από τη μητέρα του Ιησού.
Ο Πάπας Λέων συνεχίζει στο πνεύμα των κατηχήσεων πάνω στο Lumen gentium, το οποίο αφιέρωνε το τελευταίο του κεφάλαιο στην Παναγία, αναγνωρίζοντάς την ως: «υπέρτατο και απολύτως μοναδικό μέλος της Εκκλησίας, μορφή και εξαίρετο πρότυπο γι’ αυτήν στην πίστη και την αγάπη».
«Τα λόγια αυτά», εξήγησε ο Πάπας, «μας καλούν να κατανοήσουμε ότι στη Μαρία, η οποία με τη δράση του Αγίου Πνεύματος δέχθηκε και γέννησε τον Υιό του Θεού που ήρθε με σάρκα, μπορούμε να αναγνωρίσουμε τόσο το πρότυπο όσο και το εξαίρετο μέλος και τη μητέρα ολόκληρης της εκκλησιαστικής κοινότητας».
«Πιστή κατ’ εξοχήν»
Η μητέρα του Ιησού —συνέχισε ο Πάπας— είναι «το τέλειο πρότυπο αυτού που καλείται να γίνει ολόκληρη η Εκκλησία». Αφήνοντας τον εαυτό της να διαμορφωθεί από τη Χάρη και αποδεχόμενη το δώρο του Υψίστου με πίστη και παρθενική αγάπη, έγινε «πλάσμα του Λόγου του Κυρίου και μητέρα των παιδιών του Θεού που γεννιούνται μέσα από την υπακοή στη δράση του Αγίου Πνεύματος».
Ως «πιστή κατ’ εξοχήν», προσφέρει επίσης το τέλειο παράδειγμα άνευ όρων ανοίγματος στο θείο μυστήριο μέσα στην κοινωνία του λαού του Θεού και έτσι αποτελεί «εξαίρετο μέλος της εκκλησιαστικής κοινότητας».
Επειδή, τέλος, γεννά παιδιά μέσα στον Υιό, αγαπημένα μέσα στον αιώνιο Αγαπημένο που ήρθε ανάμεσά μας, η Μαρία είναι μητέρα ολόκληρης της Εκκλησίας, η οποία μπορεί να απευθύνεται σε Εκείνη με παιδική εμπιστοσύνη, βέβαιη ότι ακούγεται, προστατεύεται και αγαπιέται.
Η «γυναίκα εικόνα του Μυστηρίου»
«Γυναίκα εικόνα του Μυστηρίου» είναι ένας ακόμη χαρακτηρισμός που έδωσε ο Ποντίφικας στην Παναγία. Αυτός ο ορισμός αναδεικνύει την «ιστορική της συγκεκριμενότητα» ως νεαρής θυγατέρας του Ισραήλ, που έζησε την εξαιρετική εμπειρία να γίνει μητέρα του Μεσσία.
Είναι εικόνα επειδή σε εκείνη πραγματοποιείται το «διπλό κίνημα καθόδου και ανόδου», κάνοντας να λάμψει τόσο η δωρεάν εκλογή από τον Θεό όσο και η ελεύθερη συγκατάθεση της πίστης σε Αυτόν.
«Η Μαρία είναι επομένως η γυναίκα εικόνα του Μυστηρίου, δηλαδή του θείου σχεδίου σωτηρίας, το οποίο άλλοτε ήταν κρυμμένο και αποκαλύφθηκε πλήρως στον Ιησού Χριστό».
Ο «μοναδικός» ρόλος στη λύτρωση
Η Β΄ Σύνοδος του Βατικανού —συνέχισε ο Πάπας— άφησε σαφή διδασκαλία για τον «μοναδικό» ρόλο που επιφυλάχθηκε στην Παναγία στο έργο της λύτρωσης. Το Lumen gentium υπενθυμίζει ότι: «μοναδικός μεσίτης της σωτηρίας είναι ο Ιησούς Χριστός» και ότι η μητέρα Του «σε καμία περίπτωση δεν επισκιάζει ούτε μειώνει αυτή τη μοναδική μεσιτεία του Χριστού, αλλά φανερώνει την αποτελεσματικότητά της».
Ταυτοχρόνως, η Μακαρία Παρθένος, προορισμένη από όλη την αιωνιότητα, μέσα στο σχέδιο της Ενσάρκωσης του Λόγου, να γίνει Μητέρα του Θεού, συνεργάστηκε με εντελώς ιδιαίτερο τρόπο στο έργο του Σωτήρα, με υπακοή, πίστη, ελπίδα και φλογερή αγάπη, για την αποκατάσταση της υπερφυσικής ζωής των ψυχών. Γι’ αυτό έγινε για εμάς μητέρα στην τάξη της χάριτος.
Αυτό που καλείται να γίνει η Εκκλησία
Η ίδια η Εκκλησία και το μυστήριό της μπορούν επίσης να αντικατοπτριστούν στη Μαρία, η οποία αντιπροσωπεύει την αρχή, το πρότυπο και την πατρίδα της. Σε Εκείνη ο λαός του Θεού αντικρίζει το δικό του μυστήριο, βρίσκοντας το πρότυπο της παρθενικής πίστης, της μητρικής αγάπης και της συζυγικής συμμαχίας στην οποία καλείται, «αλλά και κυρίως επειδή αναγνωρίζει σε Εκείνη το αρχέτυπό του, την ιδανική μορφή αυτού που καλείται να γίνει».
Να αφήσουμε τη Μαρία να μας θέσει ερωτήματα
Ο Λέων ΙΔ΄ ολοκλήρωσε την κατήχησή του θέτοντας ορισμένα ερωτήματα στους πιστούς, στα οποία καλούνται να απαντήσουν ζητώντας τη βοήθεια της Μαρίας:
«Ζω με ταπεινή και ενεργή πίστη την ένταξή μου στην Εκκλησία; Αναγνωρίζω σε αυτήν την κοινότητα της διαθήκης που μου χάρισε ο Θεός για να ανταποκριθώ στην άπειρη αγάπη Του; Νιώθω ζωντανό μέλος της Εκκλησίας, υπακούοντας στους ποιμένες που έδωσε ο Θεός; Βλέπω τη Μαρία ως πρότυπο, εξαίρετο μέλος και μητέρα της Εκκλησίας και ζητώ από Εκείνη να με βοηθήσει να είμαι πιστός μαθητής του Υιού της;»
Το βλέμμα στραμμένο στη Φάτιμα
Κατά τους χαιρετισμούς στα πορτογαλικά, ο Πάπας κάλεσε σε κοινή προσευχή: «Ας εμπιστευθούμε στην Άμωμη Καρδιά της Μαρίας την κραυγή για ειρήνη και συμφιλίωση που υψώνεται από κάθε γωνιά του κόσμου, ιδιαίτερα από τους λαούς που υποφέρουν από τον πόλεμο».
Στη συνέχεια κάλεσε τους πιστούς να στρέψουν το βλέμμα τους προς το Ιερό της Φάτιμα, «όπου η Παναγία παρέδωσε στους τρεις βοσκούς ένα μήνυμα ειρήνης». Εκεί, στο τόσο αγαπητό για τη χριστιανοσύνη μέρος, συγκεντρώνονται σήμερα πολυάριθμοι προσκυνητές από τις πέντε ηπείρους· η παρουσία τους αποτελεί σημείο της ανάγκης των ανθρώπων της εποχής μας για παρηγοριά, ενότητα και ελπίδα.
Στους χαιρετισμούς στα ιταλικά, ο Πάπας Λέων απηύθυνε επίσης σκέψη προς τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής της Μικτής Διεθνούς Επιτροπής για τον Θεολογικό Διάλογο μεταξύ της Καθολικής Εκκλησίας και των Ανατολικών Ορθόδοξων Εκκλησιών, που βρίσκονται στη Ρώμη για συνάντηση μελέτης και προγραμματισμού: «Εύχομαι να συνεχιστεί ο δρόμος που ξεκίνησε πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
