Πρόκειται για ένα ερώτημα δεκαετιών που δεν έχει απαντηθεί επαρκώς ποτέ: υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα κριτήρια που θα πρέπει να καθοδηγούν τον τρόπο με τον οποίο οι Καθολικοί χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο; Η Ποντιφική Σύνοδος για την Επικοινωνία προσπαθώντας να ρίξει περισσότερο φως στο θέμα, εξέδωσε την περασμένη Δευτέρα «έναν ποιμαντικό προβληματισμό σχετικά με την ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».
Υπογεγραμμένο από τον επικεφαλής της Ποντιφικής Συνόδου, Paolo Ruffini, και τον γραμματέα της, π. Lucio Ruiz, το εικοσασέλιδο έγγραφο – «Προς μια πλήρη παρουσία» (Towards Full Presence) – εξετάζει ειδικότερα τι σημαίνει η χριστιανική έννοια του «πλησίον» στο ψηφιακό σύμπαν.
«Ποιος είναι ο “πλησίον” μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;» θέτει και επεξεργάζεται το ερώτημα, το έγγραφο, το οποίο συγκεντρώνει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Το κείμενο φαίνεται να λαμβάνει υπόψη του τις αλλαγές που επιφέρει η παρέμβαση της ψηφιακής τεχνολογίας σε όλες τις διαστάσεις της ανθρώπινης ζωής, ενώ ως τώρα και για μεγάλο χρονικό διάστημα το Βατικανό υποβάθμιζε το Διαδίκτυο σε μια απλή «ήπειρο» προς ευαγγελισμό. Αλλά αυτή τη φορά, η Ρώμη φαίνεται να υπερβαίνει αυτή την απλοϊκή ανάγνωση.
«Η ζωή κάθε ανθρώπου μας αφορά»
«Οι “πλησίον” των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι ξεκάθαρα εκείνοι με τους οποίους διατηρούμε σχέσεις», αναφέρει το κείμενο, το οποίο ο Ruffini παρουσίασε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ως «θεολογικό και ποιμαντικό προβληματισμό». «Πλησίον είναι επίσης συχνά εκείνοι που δεν μπορούμε να δούμε, είτε επειδή οι πλατφόρμες μας εμποδίζουν να τους δούμε είτε επειδή απλώς δεν είναι εκεί», αναφέρει το νέο έγγραφο του Βατικανού. «Αναγνωρίζοντας τον ψηφιακό μας πλησίον σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε ότι η ζωή κάθε ανθρώπου μας αφορά, ακόμη και όταν η παρουσία του (ή η απουσία του) διαμεσολαβείται από ψηφιακά μέσα», υποστηρίζει ακόμη.
Στο όνομα της ψηφιακής προσαρμογής του ορισμού του «πλησίον» το κείμενο απευθύνει έκκληση στην ευθύνη και υπευθυνότητα των καθολικών που είναι ενεργοί στα κοινωνικά δίκτυα.
«Όταν ομάδες που παρουσιάζονται ως “καθολικές” χρησιμοποιούν την παρουσία τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προωθήσουν τη διαίρεση, δεν συμπεριφέρονται όπως θα έπρεπε να συμπεριφέρεται μια χριστιανική κοινότητα», αναφέρει το επίσημο έγγραφο. «Μπορεί να βρει κανείς πολλά προφίλ ή λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διακηρύσσουν θρησκευτικό περιεχόμενο, αλλά δεν εμπλέκονται σε δυναμικές σχέσεις με τον τρόπο της πίστης», διαπιστώνει το έγγραφο με θλίψη. «Οι εχθρικές αλληλεπιδράσεις και τα βίαια, εξευτελιστικά λόγια, ειδικά στο πλαίσιο της κοινοποίησης χριστιανικού περιεχομένου, κραυγάζουν από την οθόνη και έρχονται σε αντίθεση με το ίδιο το Ευαγγέλιο», επισημαίνει το έγγραφο.
«Το πρόβλημα της πολεμικής και επιφανειακής, και συνεπώς διχαστικής, επικοινωνίας είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό όταν προέρχεται από την ηγεσία της Εκκλησίας: επισκόπους, ποιμένες και επιφανείς λαϊκούς», υποστηρίζει το κείμενο. «Αυτά όχι μόνο προκαλούν διχασμό στην κοινότητα, αλλά επίσης δίνουν την άδεια και τη νομιμοποίηση σε άλλους να προωθήσουν ομοίως παρόμοιες μορφές επικοινωνίας», αναφέρει.
«Συνάντηση» και «μεταστροφή» κόντρα στο κυνήγι των κλικ
Με αυτό το νέο έγγραφο, η Ποντιφική Σύνοδος για την Επικοινωνία προτρέπει τους Καθολικούς να μην καταφεύγουν στο κυνήγι των κλικ (δόλωμα για κλικ –clickbait, όρος του διαδικτύου) και «εχθρικές συμπεριφορές», αλλά αντίθετα να δημιουργούν πραγματικές ευκαιρίες για «συναντήσεις» και «μεταστροφή», ειδικά όταν πρόκειται για «φαινομενικά διχαστικά θέματα». Οι καθολικοί πρέπει επομένως να αναρωτηθούν πώς μπορούν να συμμετάσχουν στη θεραπεία «ενός τοξικού ψηφιακού περιβάλλοντος», αναφέρει το κείμενο.
Το έγγραφο «Προς μια πλήρη παρουσία» (Towards Full Presence) προσφέρει επίσης κάποιες συμβουλές για το πώς να ανταποκριθούμε στις αντιπαραθέσεις.
«Εμείς οι Χριστιανοί πρέπει να είμαστε γνωστοί για τη διαθεσιμότητά μας να ακούμε, να διακρίνουμε πριν ενεργήσουμε, να αντιμετωπίζουμε όλους τους ανθρώπους με σεβασμό, να απαντάμε με μια ερώτηση και όχι με μια κρίση», αναφέρει. Το έγγραφο παροτρύνει τους διαδικτυακούς πιστούς να ακολουθούν το Ευαγγέλιο και «να παραμένουν σιωπηλοί αντί να πυροδοτούν μια διαμάχη και να είναι ‘γρήγοροι στην ακρόαση, αργοί στην ομιλία, αργοί στην οργή’».
Χριστιανική μαρτυρία και influencers
Το νέο έγγραφο, το οποίο ζητήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο από τα μέλη και τους συμβούλους της Ποντιφικής Συνόδου κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης ολομέλειάς του, απευθύνει έκκληση σε όλους τους Καθολικούς να υιοθετήσουν μια θετική προσέγγιση στον ψηφιακό κόσμο.
Επίσης, ευνοεί το μοντέλο της «μαρτυρίας», όπως εκπροσωπούν οι “χριστιανοί influencers” στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε αντίθεση με τις στρατηγικές αντεκδίκησης που έχουν γίνει ο κανόνας στον κόσμο της πολιτικής επικοινωνίας τα τελευταία χρόνια.
Όταν ρωτήθηκε σχετικά με τον πολλαπλασιασμό των καταστάσεων ψευδών ειδήσεων στο διαδίκτυο, ο Paolo Ruffini, είπε στους δημοσιογράφους ότι η πιο θετική προσέγγιση βασίζεται στην πεποίθηση ότι η αλήθεια θα βγαίνει πάντα στο τέλος. «Οι άνδρες και οι γυναίκες αυτού του κόσμου θα προτιμούν πάντα τα πράγματα που είναι αληθινά από τα πράγματα που είναι ψεύτικα», σχολίασε. «Γι’ αυτό είμαι σίγουρος».
Με πληροφορίες από την la-croix
