Η ιστορική αίθουσα, που σχεδιάστηκε από τον Luciano Damiani στην «καρδιά» του Monte Testaccio στη Rome, φιλοξενεί έως τις 22 Μαρτίου την παράσταση «Quando verrà la fin di vita (e questa storia è già finita?)», γραμμένη και σκηνοθετημένη από τη Stefania Porrino. Στις 15 Μαρτίου η δημιουργός συζήτησε για το θέμα της τρίτης ηλικίας με τη Dacia Maraini
Κάθε ηλικία διαμορφώνει τη δική της σχέση με τον κόσμο και κινείται μέσα στην πολυπλοκότητα, κουβαλώντας σχέδια, προσδοκίες, προβλήματα και επιθυμίες. Οι δυνάμεις αλλά και τα εμπόδια της γήρανσης αναδείχθηκαν το περασμένο απόγευμα της Κυριακής στο Teatro di Documenti της Ρώμης. Η παράσταση της Πορρίνο, με τους ηθοποιούς Giulio Farnese, Nunzia Greco, Evelina Nazzari, Rosario Tronnolone και Carla Kaamini Carretti, αποτέλεσε αφορμή για μια νέα προσέγγιση της τρίτης ηλικίας και της σχέσης μεταξύ των γενεών.
Πριν από την παράσταση, η δραματουργός συνομίλησε με τη Μαραΐνι, η οποία τόνισε ότι κάθε ηλικία μπορεί να διαθέτει ορμή και προοπτική. Όπως σημείωσε η συγγραφέας, γεννημένη το 1936, «τα σχέδια που κάνω πρέπει να ξεπερνούν το άτομό μου, όπως συμβαίνει με τη συγγραφή, που είναι μια μορφή μητρότητας».
Τα σχέδια και το μέλλον δεν αποτελούν προνόμιο της νεότητας, αλλά αξία που μπορεί να καλλιεργήσει ο καθένας. Για την Πορρίνο, η ωριμότητα επιτρέπει να επανεξετάσουμε όσα κάναμε νέοι βιαστικά, δίνοντας πλέον στις επιλογές μας βάθος και φροντίδα.
«Νουάρ» ατμόσφαιρες και κινήσεις της ψυχής
Η παράσταση δομείται σε δύο επίπεδα που συνδιαλέγονται αρμονικά. Ο πρώην καθηγητής Virgilio και η εκδότρια Beatrice είναι ένα ηλικιωμένο ζευγάρι χωρίς παιδιά, που κληρονομεί ένα αγρόκτημα στην Τοσκάνη. Μέσα από αυτή την εξέλιξη, καλούνται να επαναπροσδιορίσουν την τελευταία φάση της ζωής τους, αντιμετωπίζοντας φόβους όπως η μοναξιά, η ζωή και ο θάνατος.
Παράλληλα, στη σκηνή εμφανίζονται δύο ακόμη μορφές, οι Vir και Bea, σχεδόν «πειραντελικές» φιγούρες, που λειτουργούν ως φωνές συνείδησης και καθοδηγούν τους χαρακτήρες. Την εικόνα συμπληρώνει η μυστηριώδης Pia, η γυναίκα που φρόντισε τον Guido μέχρι τον θάνατό του, κρύβοντας ένα παρελθόν γεμάτο εκπλήξεις.
Οι χαρακτήρες, δοσμένοι με ευφυΐα και ειρωνεία, δημιουργούν μια έντονη και αποτελεσματική σκηνική αφήγηση όπου συνυπάρχουν δράση και στοχασμός. Τα κοινωνικά ζητήματα διαπλέκονται με υπαρξιακές αναζητήσεις, παραπέμποντας —όχι τυχαία— στο Crime and Punishment του Fyodor Dostoevsky.
Να ξεφύγουμε από τη λογική της κατανάλωσης
Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η Elisa Fantinel, αναδείχθηκαν πολλά θέματα. Η Μαραΐνι, συγγραφέας του μυθιστορήματος La lunga vita di Marianna Ucrìa, στάθηκε ιδιαίτερα στους κινδύνους μιας καταναλωτικής λογικής που συχνά μεταφέρεται από την αγορά στις ανθρώπινες σχέσεις.
Μια αντίληψη που έχει επανειλημμένα επισημάνει ο πάπας Φραγκίσκος, προειδοποιώντας για την «κουλτούρα της απόρριψης». Σε συνάντηση με ηλικιωμένους και οικογένειες στις 27 Απριλίου 2024, υπογράμμισε ότι οι ηλικιωμένοι δεν πρέπει να μένουν μόνοι, αλλά να ζουν μέσα στην οικογένεια και την κοινότητα, με φροντίδα και αγάπη.
Ο Ποντίφικας κάλεσε επίσης σε μια νέα θεώρηση της ζωής, όπου τα χρόνια που περνούν δεν αποτελούν απώλεια αλλά πλούτο που αυξάνεται και ωφελεί όλους.
Ένα «σύμφωνο» μεταξύ γενεών
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, δόθηκε έμφαση και στην αξία της διαδρομής: της εμπειρίας που δημιουργεί γνώσεις, δεξιότητες και ιστορίες προς μετάδοση. Ένα ανθρώπινο κεφάλαιο που η τεχνολογία, όσο χρήσιμη κι αν είναι, δεν μπορεί να αντικαταστήσει.
Από εδώ αναδύεται η σημασία της σχέσης, της συναισθηματικής σύνδεσης και της ανταλλαγής μεταξύ γενεών — κάτι που τόνισε και ο πάπας Λέων ΙΔ’ στο μήνυμά του για την Παγκόσμια Ημέρα Παππούδων και Ηλικιωμένων.
Η ευθραυστότητα των ηλικιωμένων χρειάζεται τη δύναμη των νέων, αλλά και η απειρία των νέων έχει ανάγκη τη σοφία και τη μαρτυρία των μεγαλύτερων.
Και αυτό το κοινό βλέμμα προς το μέλλον συνδέεται με μια βαθύτερη αξία: την ελπίδα, μια πηγή χαράς σε κάθε ηλικία, που όταν ωριμάζει μέσα στον χρόνο, γίνεται πληρότητα ζωής.
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
