«Έρχομαι ανάμεσά σας για να επιβεβαιώσω, να ενθαρρύνω και να εμπνεύσω μια ανανεωμένη πίστη των πιστών στο Ευαγγέλιο, καθώς και μια βαθύτερη συμφιλίωση και συνεργασία μεταξύ των διαφορετικών ψυχών αυτού του Έθνους».
Με αυτά τα λόγια, στα ισπανικά, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ απευθύνθηκε στο κοινό του στην Αίθουσα των Κιόνων του Βασιλικού Ανακτόρου της Μαδρίτης. Στο πλευρό του βρισκόταν ο βασιλιάς Φίλιππος ΣΤ΄, κατά τη συνάντηση με τις αρχές της Ισπανίας, τους εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και το διπλωματικό σώμα.
Η ομιλία του κινήθηκε γύρω από το θέμα της ενότητας, σε αντίθεση με τις προσεγγίσεις που «γεμίζουν τον κόσμο με φαντάσματα και εχθρούς». Ο Ποντίφικας αναφέρθηκε στον πλούτο μιας χώρας που εδώ και σχεδόν δύο χιλιετίες έχει δεχθεί το μήνυμα του Ευαγγελίου, μιλώντας για την πίστη, τις λαϊκές παραδόσεις, την κληρονομιά μεγάλων μυστικών όπως ο Ιωάννης του Σταυρού και η Τερέζα της Άβιλα, αλλά και για την ανάγκη μιας νέας πορείας προς την ειρήνη, την αλληλεγγύη και τον διάλογο.
Μια κουλτούρα διαμορφωμένη από την πίστη
Ο Πάπας υπογράμμισε τον αρχαίο δεσμό ανάμεσα στη χριστιανική πίστη και την Ισπανία, μια πίστη που «διαμόρφωσε βαθιά τον πολιτισμό και αποτελεί αποθετήριο ελπίδας και προσανατολισμού απέναντι στις προκλήσεις που καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει η ανθρώπινη οικογένεια».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη λαϊκή ευσέβεια, την καλλιτεχνική και μουσική κληρονομιά, τις αδελφότητες και το έργο όσων υπηρετούν τους συνανθρώπους τους.
«Πρόκειται για έναν λαό γεμάτο πάθος, που αγαπά τη ζωή και το δείχνει», είπε χαρακτηριστικά.
Το μήνυμα της ειρήνης δεν είναι ούτε αφελές ούτε προκλητικό
Ο Λέων ΙΔ΄ στάθηκε ιδιαίτερα στην «κουλτούρα της συνάντησης» που χαρακτήρισε διαχρονικά την ισπανική ιστορία και συνέβαλε στη σταθερότητα και την ευημερία.
«Το μήνυμα της ειρήνης, που στις μέρες μας ακούγεται σε ορισμένους αφελές και σε άλλους προκλητικό, βρίσκει απήχηση σε όσους δεν κλείνονται σε προκατασκευασμένες ιδεολογίες αλλά ανοίγονται στην αλήθεια».
Όπως τόνισε, η αλήθεια είναι πάντα μεγαλύτερη από τον άνθρωπο και γι’ αυτό οδηγεί σε δρόμους κάθαρσης και συμφιλίωσης, όπου ο διάλογος με τους άλλους –και με τον Άλλον, τον Θεό– γίνεται θεμελιώδης.
Η «νύχτα» και η αναζήτηση του φωτός
Αναφερόμενος στον Άγιο Ιωάννη του Σταυρού και στην Αγία Τερέζα της Άβιλα, τους οποίους χαρακτήρισε «μυστικούς με ανοιχτά μάτια», ο Πάπας μίλησε για τη σημασία της «νύχτας», μιας εικόνας που βοηθά τον άνθρωπο να αναζητήσει το φως στις δυσκολότερες στιγμές.
«Η εποχή μας, η οποία συγκλονίζεται από τρομακτικές ανισορροπίες και συγκρούσεις, καλεί σε ειρήνη, σε μια νέα κατανόηση του ανθρώπου και της απαραβίαστης αξιοπρέπειάς του, σε έναν πολιτισμό της αγάπης».
Ο εσωτερικός πύργος και η ελευθερία της συνείδησης
Ο Ποντίφικας επανέφερε την εικόνα του «εσωτερικού πύργου» της Αγίας Τερέζας, ενός ταξιδιού προς τον βαθύτερο πυρήνα του ανθρώπου, εκεί όπου βρίσκεται το «ιερό της αλήθειας».
«Αυτή ακριβώς η διάσταση του ανθρώπου είναι ο λόγος για τον οποίο η θρησκευτική ελευθερία και η ελευθερία της συνείδησης πρέπει να προστατεύονται».
Παράλληλα προειδοποίησε:
«Σήμερα φαίνεται να αυξάνεται ο πειρασμός να κερδίζει κανείς δημοτικότητα ρίχνοντας λάδι στη φωτιά της πόλωσης, αντί να μειώνεται. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια εξακολουθεί να παραβιάζεται. Έχουμε ανάγκη από πολιτισμό, εσωτερικότητα, ποιοτική και ελεύθερη εκπαίδευση και από υπέρβαση».
Να εγκαταλείψουμε τις διχαστικές αφηγήσεις
Ο Πάπας κάλεσε όλους να αφήσουν πίσω τους τις διχαστικές και πολωτικές αφηγήσεις για την κοινωνική πραγματικότητα και την ιστορία της Ισπανίας.
«Από τις άγονες απλουστεύσεις πρέπει να περάσουμε στη γόνιμη εκτίμηση της πολυπλοκότητας».
Κατά τον ίδιο, η πραγματική πρόκληση είναι να μάθει κανείς να ζει με την πολυπλοκότητα, χωρίς να την αρνείται και χωρίς να καταφεύγει σε ταυτοτικές προσεγγίσεις που δίνουν την ψευδαίσθηση της σαφήνειας, αλλά τελικά δημιουργούν «φαντάσματα και εχθρούς».
Η ασφάλεια δεν γεννιέται από όπλα και τείχη
Αναφερόμενος στις προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου, όπου οι νέες τεχνολογίες δοκιμάζουν την κριτική σκέψη και ισχυρά συμφέροντα καλλιεργούν «ορμές θανάτου», ο Πάπας ζήτησε μια ουσιαστική αλλαγή πορείας.
Υπογράμμισε την ανάγκη για επενδύσεις στην εκπαίδευση, τα πανεπιστήμια, την έρευνα, τις τοπικές κοινότητες και την κοινωνία των πολιτών.
«Η ασφάλεια, που πολύ συχνά πιστεύουμε λανθασμένα ότι προέρχεται από τα όπλα και τα τείχη, ωριμάζει αντίθετα μέσα από την ικανότητα να πορευόμαστε μαζί με τον άλλον, να αναπτυσσόμαστε δίπλα-δίπλα».
Ως παράδειγμα επικαλέστηκε τη μακρόχρονη παρουσία του Ισλάμ στην Ιβηρική Χερσόνησο, καθώς και τη συνεργασία χριστιανών, μουσουλμάνων και εβραίων λογίων στη Σχολή Μεταφραστών του Αλφόνσου Ι΄ του Σοφού.
Μια νέα πορεία για το μέλλον
Αναφερόμενος στον Άγιο Ιγνάτιο της Λογιόλα, ο Πάπας επισήμανε ότι ακόμη και μέσα από τις αποτυχίες μπορεί να αναγεννηθεί μια νέα προοπτική.
Κάλεσε τους πολίτες και τους ηγέτες να αποφεύγουν λόγια που ταπεινώνουν ή διχάζουν και να προτάσσουν κριτήρια όπως:
- η αξιοπρέπεια του ανθρώπου,
- ο καθολικός προορισμός των αγαθών,
- η προτεραιότητα στους φτωχούς,
- η φροντίδα της κοινής μας κατοικίας,
- η ειρήνη.
Τα κριτήρια αυτά, τόνισε, πρέπει να μεταφράζονται σε συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές.
Μαζί ως δώρο για την ανθρωπότητα
Κλείνοντας, ο Λέων ΙΔ΄ εξέφρασε την εκτίμησή του για τη σταθερή προσήλωση της Ισπανίας στο διεθνές δίκαιο και την πολυμερή συνεργασία, καλώντας τη χώρα να συνεχίσει να καλλιεργεί τον διάλογο, την κοινωνική φιλία και την ευρωπαϊκή ενότητα.
«Να μετατρέπουμε σε θετική αρμονία τις διεκδικήσεις αυτονομίας και τις ανάγκες ενότητας, να ενισχύουμε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση όχι σε αντιπαράθεση με άλλες δυνάμεις, αλλά ως προσφορά προς ολόκληρη την ανθρώπινη οικογένεια».
Ολοκληρώνοντας την πρώτη του ομιλία επί ισπανικού εδάφους, ο Πάπας ευχήθηκε:
«Ο Θεός να ευλογεί την Ισπανία!».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
