Στην Νέα Αίθουσα του Συνοδικού Κέντρου, ο Πάπας κάλεσε τους συντονιστές των λαϊκών ενώσεων, που συμμετέχουν στην ετήσια συνάντησή τους, να ασκούν τη διακυβέρνηση μέσα από την αμοιβαία κατανόηση, τη συνυπευθυνότητα, τη διαφάνεια και τη κοινοτική διάκριση.
Από τη μία πλευρά, η κλήση να «διαφυλάξουν και να αναδείξουν τη μνήμη μιας ζωντανής κληρονομιάς»· από την άλλη, ο «προφητικός» ρόλος, με προσοχή στις ποιμαντικές ανάγκες ώστε να «ανταποκρίνονται στις νέες προκλήσεις και στις πολιτισμικές, κοινωνικές και πνευματικές ευαισθησίες της εποχής μας».
Αυτό είναι το «λεπτό καθήκον» που ο Λέων ΙΔ΄ ανέθεσε στους συντονιστές των ενώσεων πιστών, των εκκλησιαστικών κινημάτων και των νέων κοινοτήτων, απευθυνόμενος το πρωί της 21ης Μαΐου στην Νέα Αίθουσα του Συνοδικού Κέντρου, στους συμμετέχοντες της ετήσιας συνάντησης που ολοκληρώνεται σήμερα το απόγευμα. Το θέμα των εργασιών, που οργανώθηκαν όπως κάθε χρόνο από την Ποντιφική Σύνοδο για τους Λαϊκούς, την Οικογένεια και τη Ζωή, είναι: «Υπηρετώ, συνοδεύω, καθοδηγώ. Θεμέλια και πρακτικές της διακυβέρνησης στις ενώσεις».
Να οδηγούν προς ασφαλές λιμάνι
Αν σε κάθε κοινωνική οντότητα διαπιστώνεται η ανάγκη ύπαρξης «προσώπων και κατάλληλων δομών που να καθοδηγούν και να συντονίζουν την κοινή ζωή», στην Εκκλησία η διακυβέρνηση «δεν γεννιέται απλώς από την ανάγκη συντονισμού των θρησκευτικών αναγκών των μελών της», τόνισε ο Πάπας, υπογραμμίζοντας τη μυστηριακή φύση ενός θεσμού που δεν διαθέτει μόνο εξωτερική διάσταση.
Στη ρίζα του, ο όρος «κυβερνώ» παραπέμπει στην πράξη του «κρατώ το πηδάλιο», του «κατευθύνω ένα πλοίο». Πρόκειται, επομένως, για την παροχή ασφαλούς προσανατολισμού, ώστε η κοινότητα να αποτελεί τόπο ανάπτυξης για τα πρόσωπα που συμμετέχουν σε αυτήν.
Όχι μια απλή διοίκηση
Υπό το φως αυτών των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών, στην Εκκλησία η διακυβέρνηση «δεν είναι ποτέ απλώς τεχνική», αλλά αντιθέτως, «φέρει μέσα της έναν σωτηριολογικό προσανατολισμό, δηλαδή οφείλει να αποβλέπει στο πνευματικό καλό των πιστών» διευκρίνισε.
Όσον αφορά τις ενώσεις πιστών και τα εκκλησιαστικά κινήματα, η διοίκησή τους, «που συνήθως ανατίθεται σε λαϊκούς» και αποτελεί έκφραση του λειτουργήματος του Χριστού που λαμβάνεται μέσω του Βαπτίσματος, «τίθεται στην υπηρεσία άλλων πιστών και της συλλογικής ζωής», συνέχισε ο Πάπας, και προκύπτει από ελεύθερες εκλογές, «έκφραση κοινής διάκρισης».
Για μια διακυβέρνηση χρήσιμη, ελεύθερη και εύτακτη
Τρεις είναι, λοιπόν, οι συνέπειες της διακυβέρνησης ως «ιδιαίτερου δώρου του Αγίου Πνεύματος»:
- να υπηρετεί το κοινό όφελος, δηλαδή να αποσκοπεί στο καλό «της κοινότητας, της ένωσης, ολόκληρης της Εκκλησίας» και να μην χρησιμοποιείται «για προσωπικά συμφέροντα ή κοσμικές μορφές κύρους και εξουσίας»·
- να μην «επιβάλλεται ποτέ από τα πάνω», αλλά να αποτελεί «δώρο αναγνωρίσιμο μέσα στην κοινότητα και ελεύθερα αποδεκτό»·
- να υπόκειται «στη διάκριση των Ποιμένων, οι οποίοι εποπτεύουν τη γνησιότητα και την ορθή χρήση των χαρισμάτων».
Η αμοιβαία ακρόαση, η συνυπευθυνότητα, η διαφάνεια, η αδελφική εγγύτητα και η κοινοτική διάκριση είναι, σύμφωνα με τον Πάπα, χαρακτηριστικά που «πρέπει να είναι πάντοτε παρόντα στη διακυβέρνηση», η οποία, για να είναι «καλή», οφείλει να προάγει την επικουρικότητα και την υπεύθυνη συμμετοχή όλων.
Από το χάρισμα προς τα έξω
Πρόκειται για «απλές υποδείξεις», είπε ο Επίσκοπος Ρώμης, «που όμως πρέπει να παραμένουν πάντοτε παρούσες στην άσκηση της εξουσίας». Στη συνέχεια, εξέφρασε την ευχή κάθε ένωση ή κίνημα, αλλά και κάθε μέλος του, να είναι ανοιχτό «στις ιστορικές καταστάσεις».
Η συμμετοχή, πράγματι, είναι αυθεντική και γόνιμη όταν δεν εξαντλείται στη συμμετοχή σε εσωτερικές δραστηριότητες της ομάδας, αλλά ερμηνεύει τα σημεία των καιρών και προβάλλεται προς τα έξω, απευθυνόμενη σε όλους, στον πολιτισμό της εποχής και σε ακόμη ανεξερεύνητα πεδία αποστολής.
Η αξία της κοινωνίας
Ο Ποντίφικας στάθηκε επίσης, ιδιαίτερα στη σημασία της κοινωνίας, «ενός ακόμη στοιχείου ζωτικής σημασίας». Όποιος κυβερνά, υπογράμμισε, καλείται να διαθέτει «ιδιαίτερη ευαισθησία για τη διαφύλαξη, την ανάπτυξη και την εδραίωση της κοινωνίας», τόσο στο εσωτερικό όσο και στις σχέσεις με άλλες εκκλησιαστικές πραγματικότητες και με ολόκληρη την Εκκλησία.
«Όποιος ασκεί αποστολή διακυβέρνησης στην Εκκλησία πρέπει να μάθει να ακούει και να δέχεται διαφορετικές γνώμες, διαφορετικούς πολιτισμικούς και πνευματικούς προσανατολισμούς, διαφορετικές προσωπικές ιδιοσυγκρασίες, επιδιώκοντας πάντοτε να διαφυλάσσει, ιδιαίτερα στις αναγκαίες και συχνά δύσκολες αποφάσεις, το υπέρτατο αγαθό της κοινωνίας».
Ανοιχτοί στην πορεία της Εκκλησίας
Όλα αυτά απαιτούν «μαρτυρία πραότητας, αποδέσμευσης και ανιδιοτελούς αγάπης προς τους αδελφούς και την κοινότητα», διευκρίνισε ο Πάπας, πριν σταθεί στο ιδρυτικό χάρισμα, το οποίο χαρακτήρισε «αναπόσπαστο σημείο αναφοράς για τη διακυβέρνηση μιας εκκλησιαστικής πραγματικότητας».
Υπογράμμισε ακόμη τη σημασία της κοινωνίας με ολόκληρη την Εκκλησία: «Πολλές φορές συναντούμε ομάδες που κλείνονται στον εαυτό τους και πιστεύουν ότι η δική τους ιδιαίτερη πραγματικότητα είναι η μόνη ή ότι αυτή είναι η Εκκλησία. Όμως η Εκκλησία είμαστε όλοι μας και πολύ περισσότεροι! Γι’ αυτό τα κινήματά μας πρέπει πραγματικά να αναζητούν τρόπους να ζουν σε κοινωνία με όλη την Εκκλησία, τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο» επανέλαβε.
Το να κυβερνά κανείς με πιστότητα στο ιδρυτικό χάρισμα σημαίνει, επομένως, να αντλεί από αυτό την έμπνευση για να ανοίγεται στην πορεία που διανύει σήμερα η Εκκλησία, χωρίς να περιορίζεται σε, έστω θετικά, πρότυπα του παρελθόντος, αλλά αφήνοντας τον εαυτό του να προκληθεί από νέες πραγματικότητες και νέες προκλήσεις, σε διάλογο με όλα τα άλλα μέλη του εκκλησιαστικού σώματος.
Ο Λέων ΙΔ΄ εξέφρασε τέλος την ευγνωμοσύνη του προς τις ενώσεις πιστών και τα εκκλησιαστικά κινήματα, «ανεκτίμητο δώρο για την Εκκλησία», των οποίων η ποικιλία χαρισμάτων και μεθόδων αποστολής που αναπτύχθηκαν μέσα στα χρόνια επιτρέπει «την παρουσία στους χώρους του πολιτισμού, της τέχνης, της κοινωνίας και της εργασίας, μεταφέροντας παντού το φως του Ευαγγελίου».
ΠΗΓΗ: Vatican news
+Νικόλαος,
Αρχιεπίσκοπος, πρώην Νάξου-Τήνου κλπ.
